500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị. Ảnh minh họa: S.T

Trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị

Trải qua hơn nửa thế kỷ đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế, đã có trên 1,2 triệu cán bộ, chiến sĩ và đồng bào anh dũng hy sinh cho độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân.

Việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là thể hiện sự tri ân, ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ; một trong những nội dung, nhiệm vụ trọng tâm của công tác chính sách sau chiến tranh góp phần quan trọng xây dựng niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, xây dựng quân đội, hậu phương quân đội, ổn định tình hình chính trị - xã hội ở các địa phương và trong cả nước.

Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, có nhiều chủ trương, biện pháp chỉ đạo công tác tìm kiếm quy tập (TKQT) và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; xây dựng nghĩa trang liệt sĩ, bia ghi tên, đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

Các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo tập trung công sức tiến hành nhiệm vụ đặc biệt quan trọng này; hệ thống văn bản chỉ đạo được ban hành, không ngừng bổ sung, hoàn thiện; các kế hoạch triển khai ngày càng cụ thể, thiết thực; đã dành sự quan tâm đầu tư về trang bị, phương tiện, kinh phí, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác TKQT và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đến nay, đã TKQT được trên 1.075.000 mộ (hài cốt) liệt sĩ.

Các công trình nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm, bia ghi tên liệt sĩ được xây dựng trang nghiêm, ở vị trí trung tâm của từng địa phương, thuận tiện cho việc đi lại, thăm viếng của nhân dân.

Tuy nhiên, công tác TKQT và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp.

Hiện nay, số lượng hài cốt liệt sĩ cần phải tiếp tục TKQT còn khoảng hơn 175.000 và gần 300.000 mộ liệt sĩ đang an táng trong nghĩa trang chưa xác định được thông tin, trong khi đó chiến tranh ác liệt, kéo dài; hoàn cảnh hy sinh rất đa dạng, nhân chứng biết về thông tin ngày càng ít, nhiều đơn vị, địa phương giải thể, sáp nhập, chia tách hoặc chuyển đổi loại hình tổ chức, nhiệm vụ; công tác quản lý, đăng ký, bàn giao hồ sơ danh sách liệt sĩ, sơ đồ mộ chí, hồ sơ quy tập thiếu chặt chẽ; địa hình địa vật thay đổi; quá trình đô thị hóa, xây dựng các khu công nghiệp, nhiều nơi còn sót lại bom mìn, vật nổ.

Thân nhân liệt sĩ tuổi đã cao, sức khỏe yếu, nhiều liệt sĩ không còn thân nhân; yếu tố tự nhiên tác động, phân hủy mạnh đối với hài cốt liệt sĩ. Năng lực lưu trữ, bảo quản, giám định của các đơn vị giám định ADN trong nước còn hạn chế.

Từ những khó khăn, vướng mắc, nêu trên; xuất phát từ truyền thống, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc; từ mong muốn của thân nhân liệt sĩ và nhân dân; thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), ngày 2/4/2026, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị, mảnh đất linh thiêng và hào hùng, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo quốc gia) đã phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Chiến dịch có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc; là sự cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về thực hiện chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng.

Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị, của toàn dân đối với những người đã hy sinh vì đất nước; đồng thời, là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ

“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ diễn ra từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027; sơ kết vào tuần 4 tháng 11/2026; tổng kết vào tuần 4 tháng 7/2027.

Mục tiêu Chiến dịch nhằm:

Tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ.

Hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong các nghĩa trang liệt sĩ và hài cốt tìm kiếm, quy tập được.

Giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ.

Xây dựng, hoàn thiện, đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu Gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối sánh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Đẩy mạnh, hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; tập trung tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như tại tỉnh Tuyên Quang (Vị Xuyên), tỉnh Lào Cai, tỉnh Lạng Sơn và các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.

Lễ phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” tổ chức ngày 02/4/2026, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị. Ảnh: S.T

Quyết tâm hoàn thành mục tiêu Chiến dịch

Để hoàn thành mục tiêu Chiến dịch, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ giai đoạn 2026-2027 cho các đơn vị. Chỉ đạo tiếp tục duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ (trong nước 5 đội, Lào 8 đội, Campuchia 11 đội); đồng thời, rà soát, đề xuất thành lập lâm thời các đội tìm kiếm, quy tập; bảo đảm kinh phí, trang bị, phương tiện phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và lấy mẫu hài cốt liệt sĩ.

Đến nay đã tìm kiếm, quy tập được 1.109 hài cốt liệt sĩ (trong nước 242, Lào 173, Campuchia 694) và 02 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang.

Đối với công tác tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ, đến nay, 100% quân khu, các tỉnh, thành phố đã xây dựng kế hoạch; thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu, quân số 3.615 người; tổ chức làm trước, lấy mẫu tại 3.651 mộ liệt sĩ…

Trên cơ sở những kết quả và kinh nghiệm bước đầu trong triển khai Chiến dịch thời gian qua, để hoàn thành các chỉ tiêu của Chiến dịch đã đặt ra, Ban Chỉ đạo quốc gia đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp quan tâm vào cuộc lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh các hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trọng tâm địa bàn trong nước, các khu vực địa bàn còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ, nhất là thông tin về mộ liệt sĩ tập thể.

Song song với đó là chỉ đạo triển khai đồng bộ công tác tổ chức lấy mẫu, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc; trong đó tổ chức các đoàn công tác liên ngành đi kiểm tra, nắm tình hình, đôn đốc các địa phương thực hiện bảo đảm đúng quy trình, quy định. Chỉ đạo điều phối các đơn vị giám định ADN chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức tiếp nhận mẫu hài cốt liệt sĩ do địa phương bàn giao theo quy định tại Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP và Quyết định số 51/QĐ-BCĐQG.

Đồng thời, chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thu thập, phân tích, đối chiếu ADN cho thân nhân liệt sĩ để tích hợp vào ngân hàng gen xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin…/.