Bất đồng giữa Mỹ và Iran còn 'sâu sắc và nhiều'

Channel News Asia ngày 23-5 dẫn nguồn tin từ truyền thông Iran cho biết trong cuộc điện đàm với Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết đã có "những hành động phản bội ngoại giao" và gây hấn quân sự tái diễn nhằm vào Iran. Ngoài ra, Mỹ liên tục đưa ra các lập trường mâu thuẫn và "những yêu sách thái quá". Bất chấp thực tế đó, Ngoại trưởng Abbas Araghchi khẳng định Iran vẫn tham gia tiến trình ngoại giao.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (bên phải) và Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir trong cuộc gặp tại Tehran. Ảnh: IRNA

Hiện đang có những thông tin trái chiều liên quan đến kế hoạch của Mỹ đối với Iran. Tờ The Wall Street Journal dẫn lời một số quan chức Mỹ cho biết tại cuộc họp mới nhất với giới chức an ninh quốc gia, Tổng thống Donald Trump quyết định tạm thời chưa khôi phục các cuộc không kích nhằm tạo cơ hội cho ngoại giao. Tuy nhiên, các nguồn tin từ CBS News và Axios lại cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc khả năng tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào Iran trong bối cảnh đàm phán ngoại giao do Pakistan làm trung gian vẫn chưa đạt kết quả rõ ràng. CBS News và Axios cho biết quyết định cuối cùng về các cuộc tấn công chưa được đưa ra, song Tổng thống Donald Trump đã hủy kế hoạch đi dự đám cưới con trai vào cuối tuần này để ở lại Washington do “các tình huống liên quan tới chính phủ”, làm dấy lên đồn đoán tình hình đã bước vào giai đoạn nhạy cảm. Theo các nguồn tin, những ngày gần đây, Tổng thống Donald Trump ngày càng bức xúc với tiến trình đàm phán và đang có xu hướng chuyển từ ưu tiên ngoại giao sang khả năng ra lệnh tấn công. Tờ The Times of Israel cho biết ông chủ Nhà Trắng mô tả các cuộc đàm phán trong tuần này đang ở “ranh giới” giữa khả năng nối lại các cuộc tấn công và đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo các cuộc đàm phán giữa nước này và Iran đã đạt được “đôi chút tiến triển” nhưng vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng về khả năng sớm đạt được thỏa thuận để ngăn xung đột tái bùng phát. Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ cảnh báo không nên “thổi phồng kỳ vọng” bởi nhiều vòng đàm phán trước đó từng được mô tả là có tiến triển nhưng cuối cùng vẫn rơi vào bế tắc. Ngoại trưởng Marco Rubio nhấn mạnh Mỹ và các đồng minh hiện vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao nhằm đạt được thỏa thuận với Iran với mục tiêu bảo đảm eo biển Hormuz được mở lại và Tehran từ bỏ việc phát triển vũ khí hạt nhân. Cho dù các nỗ lực ngoại giao vẫn đang tiếp diễn nhưng các đồng minh của Mỹ cần chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống Iran tiếp tục duy trì phong tỏa eo biển Hormuz.

Giữa lúc tình hình có dấu hiệu căng thẳng, các nhà trung gian hòa giải tiếp tục thúc đẩy nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông. PressTV ngày 23-5 cho biết trong cuộc gặp tại Tehran, Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir-nhà trung gian quan trọng trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ với Iran, đã cùng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trao đổi quan điểm về các nỗ lực và sáng kiến ngoại giao mới nhất nhằm ngăn chặn căng thẳng leo thang và chấm dứt xung đột cũng như các chiến lược nhằm tăng cường hòa bình, ổn định, an ninh tại khu vực Tây Á.

Tân Hoa xã ngày 23-5 dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nhấn mạnh tiến trình ngoại giao đang diễn ra cùng với sự hiện diện của giới chức cấp cao Pakistan tại Tehran không có nghĩa các cuộc đàm phán tiến gần tới một thỏa thuận. Ông Esmaeil Baghaei cho biết những bất đồng giữa Iran và Mỹ là “sâu sắc và nhiều”, đồng thời nhấn mạnh tiến trình ngoại giao cần có thời gian. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran nêu rõ mục tiêu đàm phán là chấm dứt tình trạng thù địch trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon và chương trình hạt nhân của nước Cộng hòa Hồi giáo hiện không nằm trong chương trình nghị sự ở giai đoạn này.