'Bệnh Ebola rất nguy hiểm nhưng không lây lan dễ dàng như COVID-19'

Nhân viên y tế khử trùng thiết bị sau khi một bệnh nhân nghi nhiễm Ebola tử vong, tại Bunia, Congo. (Ảnh: THX/TTXVN)

Dịch Ebola lần đầu được ghi nhận năm 1976 tại Nam Sudan và Cộng hòa Dân chủ Công Gô. Đây là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm thuộc nhóm A, có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong rất cao, có thể lên tới 90%.

Ông Võ Hải Sơn - Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã có những chia sẻ với báo chí để hiểu rõ hơn về dịch bệnh này.

- Trong bối cảnh dịch bệnh Ebola tiếp tục diễn biến phức tạp tại một số quốc gia trên thế giới, ông có thể khái quát tình hình dịch bệnh hiện nay được không?

Ông Võ Hải Sơn: Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới, đến ngày 22/5, tại Congo tổng số ca mắc bệnh Ebola là hơn 750 ca và 177 ca đã tử vong. Bên cạnh đó, Uganda cũng ghi nhận 2 ca mắc có nguồn gốc lây nhiễm từ Congo khi trở về Uganda.

Như vậy, hiện nay đây là đợt dịch Ebola thứ 16 tại Congo kể từ năm 1976. Đây là một đợt dịch rất nguy hiểm và bệnh này có tỷ lệ tử vong rất cao. Trước tình hình đó, Tổ chức Y tế Thế giới đã công bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu, tuy nhiên điều đó không có nghĩa là dịch đã lan rộng ra toàn cầu.

Chúng tôi cũng thường xuyên làm việc với Tổ chức Y tế Thế giới để nắm bắt tình hình dịch bệnh Ebola. Có thể nói đây là bệnh rất nguy hiểm và chúng ta cần nâng cao cảnh giác cao độ, tăng cường giám sát, kiểm soát nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam.

Thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa

- Hiện nay Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc Ebola nào. Vậy ông có thể cho biết nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam được đánh giá như thế nào?

Ông Võ Hải Sơn: Chúng tôi thường xuyên trao đổi với các chuyên gia. Chiều 22/5 ,chúng tôi đã có buổi làm việc với Tổ chức Y tế Thế giới, CDC Hoa Kỳ, các chuyên gia trong nước, các vụ, cục, bệnh viện và viện nghiên cứu để đánh giá nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam. Các chuyên gia đều cho rằng khả năng Ebola xâm nhập vào Việt Nam là rất thấp. Tuy nhiên, chúng ta không loại trừ khả năng này bởi Việt Nam là quốc gia có hoạt động du lịch, giao thương quốc tế khá lớn. Có thể có người đi từ Congo sang quốc gia khác rồi mới nhập cảnh vào Việt Nam. Do đó vẫn có nguy cơ xuất hiện ca bệnh xâm nhập, dù khả năng này rất thấp.

Chúng tôi luôn nâng cao cảnh giác, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và lực lượng quản lý xuất nhập cảnh để nắm bắt tình hình người nhập cảnh từ các quốc gia châu Phi, từ đó theo dõi sức khỏe và đưa ra các khuyến cáo phù hợp.

Ông Võ Hải Sơn - Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Bộ Y tế cũng đã thông tin trên các phương tiện truyền thông quốc gia nhằm nâng cao cảnh giác cho người dân, đặc biệt khuyến nghị những người đi và đến vùng có dịch cần thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa.

Đây là bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người mắc bệnh, cần có tiếp xúc gần mới có nguy cơ lây nhiễm. Vì vậy, nếu thực hiện tốt các biện pháp bảo hộ thì nguy cơ lây truyền là không cao. Chúng tôi luôn khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác.

Đối với Việt Nam, hiện nay chúng tôi tăng cường hai biện pháp giám sát chính. Thứ nhất là giám sát tại các khu vực cửa khẩu xuất nhập cảnh. Thứ hai là giám sát trong bệnh viện dựa trên các triệu chứng nghi ngờ. Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đã chỉ đạo Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu xét nghiệm để trong trường hợp xuất hiện ca bệnh có thể nhanh chóng xét nghiệm, chẩn đoán và phát hiện kịp thời.

- Bộ Y tế đang triển khai những biện pháp cụ thể nào để ứng phó với nguy cơ dịch bệnh, thưa ông?

Ông Võ Hải Sơn: Bộ Y tế đã tổ chức nhiều cuộc họp với Tổ chức Y tế Thế giới, các chuyên gia, các viện nghiên cứu và các bộ, ngành liên quan để đánh giá nguy cơ, cập nhật tình hình và xây dựng các báo cáo chuyên môn.

Hiện nay, Bộ Y tế đã rà soát lại các tài liệu, hướng dẫn chuyên môn được ban hành từ năm 2014 để cập nhật theo tình hình mới cũng như các khuyến nghị mới từ Tổ chức Y tế Thế giới, từ đó có các biện pháp phù hợp với diễn biến thực tế.

Chúng tôi cũng đã báo cáo tình hình với Văn phòng Trung ương và các lãnh đạo cấp cao của Nhà nước để kịp thời nắm bắt và chỉ đạo. Đặc biệt, chúng tôi khuyến cáo người dân cần theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống của Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế để hiểu đúng tình hình, không hoang mang nhưng cũng tuyệt đối không chủ quan trước đợt dịch này.

Người dân nâng cao cảnh giác

- Người dân thường lo lắng trước các dịch bệnh nguy hiểm. Vậy Bộ Y tế có khuyến cáo cụ thể nào dành cho cộng đồng không, thưa ông?

Ông Võ Hải Sơn: Hiện nay, khuyến cáo chủ yếu dành cho những người đi và đến vùng dịch, đặc biệt là các khu vực tại Congo. Chúng tôi đề nghị người dân nâng cao cảnh giác và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch.

Tại Congo có những tập quán văn hóa đặc thù, như việc chạm tay vào người đã tử vong để tiễn biệt. Trong khi đó, virus Ebola có thể lây qua tiếp xúc với dịch tiết của người mắc bệnh hoặc người đã tử vong. Vì vậy, nguy cơ lây truyền trong các trường hợp tiếp xúc trực tiếp là rất cao. Do đó, người dân không nên hoang mang nhưng cần hiểu đúng về đường lây truyền của bệnh và chủ động phòng ngừa bằng cách tránh tiếp xúc với dịch tiết của người nghi mắc bệnh.

Đối với nhân viên y tế, chúng tôi đã tăng cường các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện để sẵn sàng ứng phó nếu có ca bệnh xâm nhập.

Điều quan trọng là người dân cần hiểu rằng Ebola rất nguy hiểm nhưng không lây lan dễ dàng như COVID-19. Đây là hai cơ chế lây truyền hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, nếu thực hiện tốt các biện pháp phòng chống thì hoàn toàn có thể kiểm soát nguy cơ dịch bệnh.

- Đối với người dân đi du lịch hoặc công tác tại các quốc gia có dịch, Bộ Y tế có khuyến cáo cụ thể nào không?

Ông Võ Hải Sơn: Về cơ bản, người dân cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh thông thường như đeo khẩu trang, giữ vệ sinh cá nhân, ăn uống sạch sẽ và rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước khi ăn và sau khi trở về từ nơi công cộng.

Những người có tiếp xúc gần hoặc trực tiếp với người nghi mắc bệnh cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân theo hướng dẫn y tế. Ngoài ra, trường hợp nếu sau khi trở về từ vùng dịch mà có các triệu chứng như sốt, mệt mỏi hoặc dấu hiệu bất thường về sức khỏe thì cần đến ngay cơ sở y tế và khai báo rõ tiền sử đi lại để được theo dõi, xử lý kịp thời. Đó là những khuyến cáo chính mà hiện nay Bộ Y tế đang gửi tới người dân.

Xin trân trọng cảm ơn ông Võ Hải Sơn!./.