Cần xây dựng hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi toàn diện

Tại hội nghị "Tư vấn và kết nối phát triển mô hình liên kết chăm sóc người cao tuổi, góp phần bảo đảm an ninh phi truyền thống" vừa được Trường Quản trị và Kinh doanh (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với những nhu cầu mới của người cao tuổi.

Không chỉ cần chăm sóc y tế hay nơi ở, người già hôm nay còn có nhu cầu giao lưu, nghỉ dưỡng, di chuyển và kết nối cộng đồng. Vì vậy, điều thị trường cần hiện nay không chỉ là thêm các viện dưỡng lão, mà là hình thành mạng lưới liên kết chăm sóc người cao tuổi trên phạm vi toàn quốc.

GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh.

Phát biểu tại hội nghị, GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Đại học Quản trị và Kinh doanh, cho rằng một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay của lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi là sự thiếu liên kết giữa các mô hình dưỡng lão và dịch vụ chăm sóc.

Theo ông, khi Việt Nam bước vào xã hội già hóa, nhu cầu của người cao tuổi không còn dừng ở chăm sóc y tế hay nơi ở, mà mở rộng sang nhu cầu giao lưu, nghỉ dưỡng, di chuyển và kết nối cộng đồng.

Ông Hoàng Đình Phi dẫn ví dụ, nếu một cụ đang dưỡng lão tại Bavieco muốn sang một cơ sở khác để nghỉ dưỡng, giao lưu trong một tháng thì hiện gần như chưa có cơ chế liên thông giữa các đơn vị.

Tương tự, người cao tuổi tại TP.HCM hay Đà Nẵng muốn ra Hà Nội tận hưởng mùa thu, mùa đông; trong khi người già ở phía Bắc muốn vào miền Nam tránh rét, thì các doanh nghiệp cần có cơ chế phối hợp về giá dịch vụ, chăm sóc y tế và các tiện ích đi kèm.

Theo GS.TS Hoàng Đình Phi, điều thị trường cần hiện nay không chỉ là thêm các viện dưỡng lão, mà là hình thành mạng lưới liên kết giữa các mô hình kinh tế bạc trên phạm vi toàn quốc.

"Người cao tuổi vẫn còn sức khỏe, có trí tuệ, kinh nghiệm và nhu cầu tiếp tục đóng góp cho xã hội. Kinh tế bạc không chỉ là chăm sóc người già, mà còn là phát huy vai trò của người cao tuổi", Hiệu trưởng Trường Đại học Quản trị và Kinh doanh nói.

Không thể phát triển manh mún

Một nội dung được nhiều đại biểu nhấn mạnh tại hội nghị là sự cần thiết của mô hình liên kết giữa nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để phát triển ngành dưỡng lão theo hướng chuyên nghiệp.

TS Nguyễn Minh Phong, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu kinh tế (Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế xã hội Hà Nội) cho rằng kinh tế muốn phát triển bền vững cần được xây dựng trên ba trụ cột: chăm sóc sức khỏe, phát huy vai trò người cao tuổi và phát triển hệ sinh thái dịch vụ chuyên biệt.

Theo ông, các trường đại học cần tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho ngành dưỡng lão, điều dưỡng, phục hồi chức năng và quản trị dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. Trong khi đó, các viện nghiên cứu sẽ đóng vai trò tư vấn chính sách, nghiên cứu xu hướng già hóa dân số, xây dựng tiêu chuẩn vận hành và đề xuất cơ chế phát triển kinh tế bạc.

Doanh nghiệp sẽ là lực lượng trực tiếp đầu tư, vận hành các mô hình dưỡng lão, chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng và các dịch vụ dành cho người cao tuổi.

"Nếu không có liên kết thì các mô hình sẽ phát triển manh mún, thiếu chuẩn hóa và khó hình thành thị trường quy mô lớn", TS Nguyễn Minh Phong nhận định.

Cùng bàn luận, Thiếu tướng Vũ Hùng Vương, đại biểu Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cựu Công an Nhân dân Việt Nam, cho rằng chăm sóc tốt người cao tuổi cũng chính là bảo đảm an ninh phi truyền thống và an ninh con người.

"Khi người cao tuổi mạnh khỏe, đoàn kết, họ sẽ đóng góp rất lớn về tri thức, kinh nghiệm và góp phần bảo vệ an ninh Tổ quốc", Thiếu tướng Vũ Hùng Vương nói.

Vị đại biểu Quốc hội nêu rõ, để các mô hình chăm sóc người cao tuổi phát triển theo hướng liên kết, các trường đại học và viện nghiên cứu cần đẩy mạnh truyền thông về ý nghĩa mới của công tác chăm sóc người cao tuổi dưới góc nhìn an ninh phi truyền thống.

Quang cảnh hội nghị.

Trung tướng Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị và Kinh doanh) cho biết, sắp tới Chính phủ sẽ thông qua Đề án phát huy nguồn lực người cao tuổi phát triển kinh tế bạc tại Việt Nam.

"Làm thế nào để cho 17 triệu người cao tuổi Việt Nam, trong đó nhiều người cao tuổi không có lương, hưởng chế độ trợ cấp xã hội nhất định, sẽ được hưởng chăm sóc sức khỏe là vấn đề nhân văn, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, an ninh con người", ông Yêm đặt vấn đề.

Theo Trung tướng Nguyễn Xuân Yêm, trong các mô hình chăm sóc người cao tuổi hiện có mô hình trực thuộc Sở Nội vụ, có mô hình trực thuộc thuộc Bộ Y tế, lại có mô hình tư nhân.

Để chăm sóc người cao tuổi cần thực hiện tổng hợp nhiều biện pháp như: biện pháp y tế, biện pháp văn hóa, giáo dục, du lịch. Một nhu cầu cấp thiết hiện nay chính là hình thành chuỗi liên kết chăm sóc người cao tuổi, để người cao tuổi Việt Nam khỏe hơn, trí tuệ tốt hơn.