Cầu sập, mỏ sập, đường sắt đổ sập: Trung Quốc phanh phui bí mật gây sốc phía sau

Hiện trường vụ sập cầu trên tuyến đường cao tốc Thương Lạc khiến 62 người chết và mất tích. Ảnh: Xinhua.

Ngày 8/6, Bộ Quản lý Tình trạng khẩn cấp Trung Quốc cho biết Văn phòng Ủy ban An toàn lao động thuộc Quốc vụ viện đã công bố thông báo về một số vụ việc điển hình liên quan đến hành vi gian lận, làm giả hồ sơ trong lĩnh vực an toàn sản xuất.

Theo cơ quan này, quá trình điều tra nhiều vụ tai nạn và thảm họa trong những năm gần đây cho thấy tình trạng làm giả, gian dối xuất hiện ở hầu hết các khâu như khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát, đánh giá, kiểm định và nghiệm thu. Đây được xem là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn tới các sự cố nghiêm trọng, phản ánh sự buông lỏng trách nhiệm và ý thức an toàn yếu kém của một số đơn vị. Một loạt vụ việc bị phanh phui, dưới đây là một số trường hợp điển hình.

Gian lận trong thi công và kiểm định, nghiệm thu khiến cầu cao tốc Thương Lạc bị sập. Ảnh: Zhihu.

Sập cầu cao tốc ở Thiểm Tây khiến 62 người chết và mất tích

Ngày 19/7/2024, một cây cầu trên tuyến cao tốc tại thành phố Thương Lạc, tỉnh Thiểm Tây bị sập, khiến 62 người chết và mất tích.

Kết quả điều tra cho thấy đơn vị giám sát thi công là Công ty Tư vấn Công trình Hoa Hồng Bắc Kinh đã chấp thuận trái quy định việc nhà thầu thay đổi kết cấu dầm liên kết mà không tuân thủ bản vẽ thiết kế, đồng thời ghi chép không trung thực nhật ký giám sát. Dù thực tế thi công khác với thiết kế ban đầu, đơn vị này vẫn nghiệm thu theo bản vẽ cũ và ký xác nhận trong quá trình kiểm tra trước khi bàn giao công trình.

Đơn vị kiểm định độc lập khi phát hiện chiều dài cọc thực tế không khớp với thiết kế đã tự ý sửa đổi số liệu và kết quả hình chụp siêu âm ban đầu, sau đó vẫn phát hành báo cáo kiểm định mà không khắc phục sai sót.

Sau vụ việc, nhiều cá nhân liên quan bị áp dụng biện pháp tố tụng hình sự; các doanh nghiệp và cá nhân chịu trách nhiệm cũng bị xử phạt hành chính.

Cầu đường sắt vượt sông Hoàng Hà ở Thành Đô làm 16 người chết và mất tích. Ảnh: Sohu.

Sập cầu đường sắt Tây Ninh – Thành Đô, 16 người chết và mất tích

Ngày 22/8/2025, công trình cầu lớn vượt sông Hoàng Hà trên tuyến đường sắt Tây Ninh – Thành Đô do Công ty Công trình số 7 thuộc Cục Cầu đường sắt Trung Quốc thi công bị sập, làm 16 người chết và mất tích.

Điều tra cho thấy ban quản lý dự án đã mua bu-lông không đạt tiêu chuẩn chất lượng. Trong 21 hợp đồng thầu phụ lao động, có tới 18 hợp đồng vi phạm quy định về phân chia gói thầu. Đơn vị thi công còn lập riêng một bộ hồ sơ và hợp đồng "hợp chuẩn" giả để đối phó với các đợt thanh tra.

Ngoài ra, nhiều khâu nghiệm thu chất lượng kết cấu thép và lắp đặt thiết bị chỉ được thực hiện mang tính hình thức; một số chỉ tiêu quan trọng chưa được kiểm tra nhưng vẫn được ký xác nhận.

Sau tai nạn, nhiều lãnh đạo và cán bộ kỹ thuật của doanh nghiệp bị chuyển hồ sơ sang cơ quan tư pháp để xử lý hình sự.

Cầu Hồng Kỳ ở Tứ Xuyên bị gãy sập do gian dối trong khảo sát địa chất và thi công. Ảnh: Sina.

Làm giả dữ liệu khảo sát địa chất dẫn tới sập cầu tại Tứ Xuyên

Ngày 11/11/2025, cầu Hồng Kỳ tại thành phố Mã Nhĩ Khang, châu tự trị A Bá, tỉnh Tứ Xuyên bị sập. Vụ việc không gây thương vong nhưng thiệt hại kinh tế trực tiếp lên tới 27,72 triệu NDT.

Kết quả điều tra cho thấy Viện Khảo sát thiết kế Thành Đô thuộc Tập đoàn xây dựng Điện lực Trung Quốc đã không thực hiện đầy đủ khảo sát địa chất theo quy định, không đánh giá độ ổn định của sườn dốc khu vực đầu cầu và không làm rõ điều kiện địa chất công trình.

Ở giai đoạn thiết kế thi công, đơn vị này lẽ ra phải khoan ít nhất 22 lỗ khảo sát nhưng thực tế chỉ thực hiện 2 lỗ. Một số nhân viên còn làm giả dữ liệu khoan của những vị trí chưa từng được khoan, khiến báo cáo khảo sát địa chất bị sai lệch nghiêm trọng.

Nhiều cá nhân liên quan đã bị cơ quan công an áp dụng biện pháp cưỡng chế phục vụ điều tra.

Tìm kiếm cứu hộ các nạn nhân trong vụ sạt mái ta-luy ở tuyến đường sắt Long Hải. Ảnh: Zhihu.

Gian lận khảo sát gây sạt lở công trường đường sắt ở Hà Nam

Ngày 6/12/2025, một vụ sạt lở mái ta-luy xảy ra trong quá trình thi công công trình chui dưới tuyến đường sắt Long Hải tại thành phố Tam Môn Hiệp, tỉnh Hà Nam, khiến 5 người thiệt mạng.

Cơ quan điều tra xác định đơn vị khảo sát phụ đã làm giả kết quả thí nghiệm địa chất. Báo cáo khảo sát mô tả sai nghiêm trọng cấu trúc địa tầng và các chỉ số cơ lý của đất đá, khiến đơn vị thiết kế không nhận diện được khu vực địa chất bất thường để có biện pháp gia cố phù hợp.

Những người có trách nhiệm đã bị đề xuất xử lý kỷ luật; các cá nhân bị nghi ngờ phạm tội cũng được chuyển cho cơ quan tư pháp xử lý.

Tai nạn mỏ vàng ở Sơn Đông làm 7 người chết do không kiểm định 100 m dây cáp

Ngày 7/2/2026, tại khu khai thác Thượng Trang thuộc mỏ vàng Tàm Trang ở thành phố Chiêu Viễn, tỉnh Sơn Đông, xảy ra tai nạn rơi thùng nâng khiến 7 người thiệt mạng.

Điều tra cho thấy Công ty kiểm định Hồng Đức đã không thực hiện đầy đủ việc kiểm tra độ bền đối với dây cáp thép của giếng đứng. Trong tổng chiều dài 342 m dây cáp, đơn vị này chỉ kiểm tra 242 m, bỏ qua 100 m nhưng vẫn ra báo cáo kết luận rằng cả hai sợi cáp đều "đủ điều kiện sử dụng bình thường". Thực tế, điểm đứt của cả hai sợi cáp đều nằm trong phần chưa được kiểm tra.

Cứu hộ nạn nhân trong vụ đứt cáp ở mỏ Vàng Tàm Trang, Sơn Đông hôm 7/2/2026. Ảnh: Sohu.

Sau vụ việc, các cá nhân liên quan bị bắt giữ với cáo buộc cung cấp tài liệu chứng nhận giả. Doanh nghiệp bị tước giấy phép hoạt động kiểm định an toàn, bị tịch thu khoản thu bất hợp pháp và xử phạt hành chính.

Trung Quốc siết chặt xử lý hành vi gian lận trong lĩnh vực an toàn lao động

Trong thông báo, Văn phòng Ủy ban An toàn lao động Quốc vụ viện yêu cầu các địa phương và cơ quan chức năng tăng cường điều tra, truy cứu trách nhiệm đối với hành vi gian lận trong lĩnh vực an toàn sản xuất.

Cơ quan này nhấn mạnh cần đẩy mạnh thanh tra đột xuất, kiểm tra bí mật, đối chiếu dữ liệu bằng công nghệ số để phát hiện hành vi làm giả hồ sơ. Khi phát hiện sai phạm, không chỉ xử lý đơn vị trực tiếp vi phạm mà còn phải truy cứu trách nhiệm của các cơ quan cấp phép, quản lý và giám sát liên quan.

Bên cạnh đó, Trung Quốc sẽ siết chặt công tác cấp phép hành nghề đối với các tổ chức khảo sát, thiết kế, kiểm định; tăng cường quản lý đối với giấy phép đã cấp; đồng thời áp dụng cơ chế trừng phạt tín nhiệm đối với các doanh nghiệp và cá nhân vi phạm.

Nhà chức trách cũng kêu gọi người dân và người lao động tích cực tố giác các hành vi gian lận trong sản xuất, xây dựng và an toàn lao động, nhằm hình thành cơ chế giám sát xã hội rộng khắp và ngăn chặn các nguy cơ từ gốc.