Chiến lược An ninh năng lượng của một số quốc gia Singapore: 4 'công tắc' năng lượng của đảo quốc không tài nguyên

Giữ khí tự nhiên như ngọn đèn của nền kinh tế

Trong suy nghĩ phổ biến hiện nay, chuyển đổi năng lượng thường đồng nghĩa với việc nhanh chóng loại bỏ nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, Singapore lại đi theo một hướng thực dụng hơn. Quốc đảo này hiện vẫn sản xuất phần lớn điện năng từ khí tự nhiên và chưa có ý định từ bỏ vai trò trung tâm của nguồn năng lượng này trong ngắn hạn.

Lý do cơ bản là một nền kinh tế vận hành bằng tài chính, logistics, trung tâm dữ liệu, công nghệ cao và dịch vụ toàn cầu không thể chấp nhận rủi ro mất điện hay biến động nguồn cung quá lớn. Vì vậy, khí tự nhiên được xem như nguồn điện nền - lớp năng lượng vận hành âm thầm phía sau toàn bộ nền kinh tế.

Singapore biến từng mét vuông thành nguồn sản xuất điện. Ảnh: greenplan.gov.sg

Tuy nhiên, Singapore không duy trì mô hình phụ thuộc truyền thống. Quốc đảo này chủ động đa dạng hóa nguồn LNG nhập khẩu, tăng năng lực lưu trữ, xây dựng cơ chế mua khí linh hoạt và yêu cầu các nhà máy điện mới phải có khả năng chuyển đổi sang sử dụng hydro trong tương lai.

Biến từng mét vuông thành nguồn điện

Với diện tích hơn 700km², quốc đảo này không có điều kiện xây dựng các siêu dự án điện mặt trời như nhiều quốc gia rộng lớn khác. Nhưng thay vì xem đó là hạn chế, Singapore tìm cách khai thác tối đa từng mét vuông diện tích: mái nhà được phủ pin mặt trời. Hồ chứa nước trở thành nơi đặt các cụm điện mặt trời nổi. Các khu công nghiệp, trung tâm thương mại, nhà ga và công trình công cộng đều được tích hợp sản xuất điện. Mục tiêu của Singapore là đạt ít nhất 2 gigawatt công suất điện mặt trời vào năm 2030, đủ để đáp ứng nhu cầu điện hàng năm của khoảng 350.000 hộ gia đình

Điều đáng chú ý là Singapore không đặt kỳ vọng điện mặt trời sẽ thay thế hoàn toàn điện khí. Nhưng chính phần đó giúp giảm phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu, tạo lớp đệm chống sốc trước biến động giá năng lượng toàn cầu và đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải.

Tuy nhiên, sản lượng điện mặt trời có tính chất không ổn định và phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Để duy trì độ tin cậy của lưới điện, vào tháng 2/2023, Singapore đã khánh thành Hệ thống Lưu trữ Năng lượng (ESS) công suất 285 MgW/giờ tại đảo Jurong. Đây trở thành hệ thống ESS lớn nhất Đông Nam Á và được đưa vào vận hành chỉ trong 6 tháng, nhanh nhất thế giới đối với hệ thống có quy mô tương tự.

Mở rộng biên giới năng lượng ra ngoài lãnh thổ

Công tắc thứ ba là nhập khẩu điện sạch từ khu vực. Thay vì tiếp tục nhập nhiên liệu rồi tự sản xuất điện, Singapore đang từng bước chuyển sang nhập trực tiếp điện carbon thấp thông qua các tuyến kết nối khu vực. Mục tiêu đến năm 2035 là nhập khẩu khoảng 6 GW điện sạch, tương đương khoảng 30% nhu cầu điện quốc gia.

Điều này đồng nghĩa rằng trong tương lai, một phần điện vận hành các tòa nhà văn phòng, hệ thống giao thông hay trung tâm dữ liệu của Singapore có thể được tạo ra từ các dự án năng lượng tại những quốc gia láng giềng.

Đó là cách Singapore tái định nghĩa khái niệm biên giới năng lượng. Trong thế giới kết nối ngày nay, nguồn điện không nhất thiết phải nằm trong lãnh thổ quốc gia. Nó có thể được bảo đảm bằng hạ tầng liên kết, bằng lòng tin chiến lược và bằng thị trường khu vực. Đằng sau chiến lược này là tham vọng dài hạn hơn: thúc đẩy hình thành mạng lưới điện ASEAN và tạo ra một không gian năng lượng mở cho Đông Nam Á.

Đặt cược vào công nghệ của tương lai

Một trong những điểm đặc biệt nhất của Singapore là luôn chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo ngay cả khi giai đoạn hiện tại chưa kết thúc. Công tắc thứ tư vì thế không đại diện cho một nguồn điện cụ thể mà là tập hợp các công nghệ tương lai: hydro carbon thấp, amoniac, lưu trữ năng lượng, thu giữ carbon và điện hạt nhân thế hệ mới đều đang được đưa vào tính toán chiến lược.

Các nhà máy điện mới được thiết kế với khả năng chuyển đổi sang hydro trong tương lai. Những nghiên cứu về lò phản ứng mô-đun nhỏ bắt đầu được thúc đẩy. Các công nghệ từng được xem là xa xôi đang dần trở thành một phần của kế hoạch phát triển quốc gia.

Singapore hiểu rằng nếu chờ công nghệ trưởng thành hoàn toàn mới tham gia thì sẽ luôn ở phía sau. Vì vậy, họ lựa chọn đầu tư sớm, thử nghiệm sớm và giữ cho cánh cửa công nghệ luôn mở.

Ít được nhắc tới nhưng lại là phần tinh tế nhất trong chiến lược của Singapore chính là quản lý nhu cầu điện với việc giảm tốc độ tăng nhu cầu.

Các tiêu chuẩn công trình tiết kiệm điện, hệ thống điều phối phụ tải, quản trị dữ liệu tiêu dùng, tối ưu hóa tiêu thụ trong doanh nghiệp và khuyến khích sử dụng năng lượng hiệu quả được triển khai đồng bộ. Trong tư duy của Singapore, điện không tiêu thụ cũng là một dạng điện được tạo ra.

Nhìn tổng thể, chiến lược năng lượng của Singapore là câu chuyện xây dựng khả năng chống chịu của cả hệ thống. Khí tự nhiên tạo nền tảng ổn định. Điện mặt trời giảm phụ thuộc. Nhập khẩu điện mở rộng lựa chọn. Công nghệ mới chuẩn bị cho tương lai. Quản trị nhu cầu kéo dài sức chịu đựng của hệ thống. Năm lớp bảo vệ chồng lên nhau tạo nên một mô hình an ninh năng lượng rất đặc trưng của Singapore - nơi một quốc gia nhỏ không tìm cách tự sản xuất tất cả mà chọn cách tạo ra nhiều con đường để không bị mắc kẹt vào bất kỳ một đáp án nào.