Chủ động chuyển dịch cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại, an toàn sinh học

Thay đổi tư duy từ "sản lượng" sang "chất lượng"

Dưới áp lực của tốc độ đô thị hóa bùng nổ, diện tích đất canh tác tại các xã vùng ven Thủ đô đang ngày càng bị thu hẹp. Bước vào năm 2026, ngành nông nghiệp Hà Nội đứng trước một thử thách mang tính bước ngoặt: Làm thế nào để tạo ra khối lượng của cải lớn hơn trên một diện tích đất nhỏ hơn, đồng thời bảo đảm các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường sinh thái?

Thực tiễn đã chứng minh, việc duy trì phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ, nông hộ theo nếp cũ không còn phù hợp. Sự manh mún không chỉ tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh (như dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm) mà còn gây cản trở cho việc áp dụng khoa học kỹ thuật. Trước tình hình đó, thành phố Hà Nội đã kiên quyết chỉ đạo ngành nông nghiệp chủ động chuyển dịch cơ cấu, định hướng bà con nông dân nhạy bén tiếp cận các hình thức tổ chức sản xuất mới.

Sự thay đổi tư duy từ "sản lượng" sang "chất lượng" đã thực sự thổi một luồng sinh khí mới vào bức tranh kinh tế ngoại thành. Thay vì chăn nuôi tràn lan, các địa phương đã mạnh dạn khoanh vùng, xây dựng các mô hình trang trại công nghệ cao, tuần hoàn khép kín, tập trung vào những con giống đặc sản, có giá trị kinh tế vượt trội và phù hợp với không gian ven đô.

Mô hình nuôi vịt trên sàn giúp người dân thuận tiện trong vệ sinh chuồng trại, đàn vịt luôn sạch sẽ, thoáng mát, hạn chế dịch bệnh. Ảnh: L.A

Tại xã Hòa Xá, thời gian qua địa phương đã tập trung khuyến khích, tuyên truyền các hộ chăn nuôi trên địa bàn tận dụng lợi thế để chuyển đổi hình thức sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị canh tác. Với đặc trưng của vùng ven sông, nhiều mô hình kinh tế đã phát huy hiệu quả, đặc biệt là mô hình chăn nuôi vịt trên sàn được xem là hướng đi phù hợp, mang lại thu nhập cao cho người dân.

Theo ông Dư Văn Hoan (thôn Phù Lưu Hạ), trước đây, gia đình ông chủ yếu nuôi vịt theo phương thức truyền thống, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và môi trường tự nhiên nên tiềm ẩn nhiều rủi ro như: Dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, năng suất không ổn định và giá cả bấp bênh. Sau khi tìm hiểu nhu cầu thị trường, ông Hoan đã mạnh dạn đầu tư cải tạo chuồng trại theo hướng khép kín, kết hợp mô hình nuôi vịt trên sàn.

Ưu điểm nổi bật của mô hình này rất thuận tiện trong vệ sinh chuồng trại, qua đó giúp đàn vịt luôn sạch sẽ, thoáng mát, hạn chế dịch bệnh. Hệ thống chuồng nuôi được trang bị quạt thông gió, làm mát, điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm tự động. Sàn chuồng được thiết kế cao ráo, bên dưới có hầm biogas chứa chất thải, góp phần bảo đảm vệ sinh môi trường. Chi phí thức ăn được tiết kiệm do hạn chế hao hụt, đồng thời giảm đáng kể công lao động nhờ hệ thống cho ăn và cấp nước tự động.

Cùng với đó, ông Hoan rất chú trọng đến chất lượng con giống khi mua ở các cơ sở uy tín và áp dụng chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, đảm bảo tiêm phòng vaccine đầy đủ nên vịt tỷ lệ sống cao, sản phẩm vịt thương phẩm đạt chất lượng tốt, an toàn, dễ tiêu thụ trên thị trường.

Hiện tại, gia đình ông Hoan nuôi hơn 10.000 con vịt/lứa, khoảng 7 - 9 lứa/năm. Doanh thu từ nuôi vịt đạt khoảng trên 10 tỷ đồng/năm. Mô hình chăn nuôi vịt sàn của ông Hoan đã trở thành địa chỉ cho nhiều người trong và ngoài Hà Nội đến tham quan, học tập kinh nghiệm.

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi đang từng bước chuyển đổi theo hướng hiện đại, an toàn sinh học và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, mô hình nuôi vịt sàn của gia đình ông Dư Văn Hoan được đánh giá mang lại hiệu quả kinh tế cao, bền vững. Đây được xem là hướng đi triển vọng, cần tiếp tục được nhân rộng trong thời gian tới.

Tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

Ngoài mô hình chăn nuôi gia cầm, việc liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm trong lĩnh vực chăn nuôi bò sữa cũng đang mang lại hiệu quả tích cực tại nhiều địa phương.

Đơn cử, Công ty cổ phần sản xuất Sữa Ba Vì đã duy trì mối liên kết chặt chẽ với người chăn nuôi nhằm tạo ra các sản phẩm sữa tươi chất lượng, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và nông dân.

Ngoài mô hình chăn nuôi gia cầm, việc liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm trong lĩnh vực chăn nuôi bò sữa cũng đang mang lại hiệu quả tích cực tại nhiều địa phương. Ảnh: Sơn Tùng

Giám đốc Công ty cổ phần sản xuất Sữa Ba Vì Nguyễn Văn Khương cho biết: Nhờ áp dụng khoa học, công nghệ và sản xuất theo dây chuyền hiện đại, Công ty cổ phần sản xuất Sữa Ba Vì (thôn Việt Long, xã Suối Hai) đã và đang cung cấp cho thị trường nhiều sản phẩm giàu dinh dưỡng được chế biến từ sữa.

Đặc biệt, công ty đã xây dựng được mô hình liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sữa, giúp nhiều lao động có việc làm, thu nhập ổn định. Hiện nay, công ty đang thu mua sữa tươi nguyên liệu của gần 100 hộ dân trên địa bàn 2 xã Suối Hai và Yên Bài. Mỗi ngày công ty thu mua khoảng 8 tấn sữa tươi.

Bên cạnh đó, để sản xuất thành phẩm như sữa tươi thanh trùng, bánh sữa, sữa chua các loại, công ty là đầu mối cung cấp sữa nguyên liệu cho một số nhà máy sản xuất sữa lớn, tạo nên một cầu nối liên kết trong sản xuất, chăn nuôi bò sữa trên địa bàn.

Để giữ vững nhịp độ tăng trưởng và đưa nông sản Thủ đô đến với đông đảo người tiêu dùng, thời gian tới, Hà Nội xác định tiếp tục duy trì và đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ cho bà con nông dân, các doanh nghiệp sản xuất. Theo đó, thành phố đã và đang đẩy mạnh việc tích hợp các sản phẩm chăn nuôi vào Chương trình OCOP (Mỗi xã một sản phẩm), giúp định vị thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh khi bước vào các chuỗi phân phối bán lẻ hiện đại.

Đồng thời, công tác xúc tiến thương mại, xây dựng mã vùng nuôi và dán tem truy xuất nguồn gốc đang được số hóa mạnh mẽ. Việc minh bạch thông tin từ trang trại đến bàn ăn không chỉ là "giấy thông hành" để bước vào thị trường cao cấp, mà còn là lời cam kết của người nông dân về một nền sản xuất trách nhiệm, tôn trọng sức khỏe người tiêu dùng.

Có thể thấy, chính sự linh hoạt trong việc áp dụng các mô hình chăn nuôi kiểu mới đang phác họa nên một bức tranh tươi sáng cho khu vực ngoại thành Hà Nội. Sự chuyển mình này không chỉ là lời giải cho bài toán kinh tế hộ gia đình, mà còn đóng góp to lớn vào chiến lược xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Với tư duy nhạy bén của người nông dân cùng sự đồng hành sát sao, của các cấp, ngành và địa phương, nền nông nghiệp Hà Nội sẽ tiếp tục gặt hái được nhiều thành quả, xứng đáng là bệ đỡ vững chắc cho sự phát triển phồn vinh và bền vững của nền kinh tế Thủ đô.