Chùa Sét sắp được tu bổ, tôn tạo sau hàng chục năm chờ đợi

Lối vào di tích chùa Sét từ mặt đường Trương Định. Ảnh: Trần Oanh

Giải phóng mặt bằng và tu bổ, tôn tạo chùa Sét

Chùa Sét (tên chữ Đại Bi Tự) là di tích được xây dựng từ thời Lý (thế kỷ XI-XII). Tọa lạc tại số 515 phố Trương Định (phường Hoàng Mai), ngôi chùa không chỉ là nơi thờ Phật mà còn thờ hệ thống Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện), gắn liền với tín ngưỡng bản địa lâu đời. Năm 1999, chùa Sét được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật. Đến năm 2026 chùa được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp Thành phố.

Tuy nhiên, trải qua nhiều năm tháng và bị ảnh hưởng bởi các cuộc chiến tranh, hiện nay di tích chùa Sét đang xuống cấp nghiêm trọng như mái dột, tường bong tróc, không gian ẩm thấp. Đặc biệt, khu vực I của di tích đã bị người dân lấn chiếm, dựng nhà ở trong giai đoạn 1967-1990, không chỉ làm mất vẻ trang nghiêm nơi cửa Phật, gây ô nhiễm môi trường mà còn làm biến dạng không gian di tích.

Sư thầy Thích Diệu Thanh cho biết, ngôi chùa bị dột nát, xuống cấp từ nhiều năm qua. Ảnh: Trần Oanh

Để bảo tồn giá trị lịch sử và trả lại không gian văn hóa đúng nghĩa cho nhân dân, Dự án giải phóng mặt bằng và tu bổ, tôn tạo chùa Sét được khởi động từ những năm 1990. Dự án nhiều lần được triển khai nhưng đều dang dở.

Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi khi phường Hoàng Mai coi nhiệm vụ giải phóng mặt bằng, tu bổ, tôn tạo chùa Sét là một trong những dự án trọng điểm hàng đầu, một điểm nghẽn cần quyết liệt tháo gỡ.

Phó Chủ tịch UBND phường Hoàng Mai Nguyễn Quỳnh Trang cho biết: “Để bảo tồn di tích, năm 2016, UBND quận Hoàng Mai đã triển khai dự án giải phóng mặt bằng và tu bổ, tôn tạo di tích chùa Sét khu vực I. Đến năm 2025, khi chính quyền địa phương hai cấp được hình thành, UBND phường Hoàng Mai đã tiếp quản dự án để tiếp tục thực hiện”.

Khu vực chùa cũ bị nhiều người lấn chiếm dựng nhà sinh sống. Ảnh: Trần Oanh

Dự án giải phóng mặt bằng và tu bổ, tôn tạo di tích chùa Sét khu vực I có tổng diện tích thu hồi hơn 3.100m2, liên quan đến 20 hộ gia đình, 3 tổ chức và một ngõ đi chung. Mục tiêu cốt lõi của dự án là hướng tới quy hoạch lại khuôn viên di tích theo đúng quy hoạch đã được phê duyệt. Chính quyền sẽ tiến hành xây dựng mới các hạng mục còn thiếu như: Tam quan, Ngũ quan, Nhà mẫu, Nhà tổ và khu sinh hoạt cho Ban quản lý. Bên cạnh việc tu bổ các hạng mục chính, phường cũng đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật bao gồm sân vườn, cây xanh, cấp thoát nước và hệ thống phòng cháy chữa cháy hiện đại.

Quyết tâm đảm bảo tiến độ dự án

Sư thầy Thích Diệu Thanh, người được cụ trụ trì giao chăm lo công việc tại chùa chia sẻ: “Ngôi chùa bị dột nát, hư hỏng từ rất lâu. Do tường bị nứt nên mỗi lần mưa to là nước hắt vào, chúng tôi phải lau dọn và luôn lo ngại công trình có thể xuống cấp nguy hiểm. Khi biết phường có dự án, nhà chùa rất vui mừng. Ngôi chùa mới sẽ tạo điều kiện để nhân dân địa phương đến sinh hoạt tín ngưỡng, lễ Phật, cầu nguyện mọi điều tốt đẹp cho đất nước, cho xã hội”.

Cán bộ phường Hoàng Mai, đại diện khu dân cư và nhà chùa trao đổi với ông Phan Hải Điệp - một trong những hộ dân tiên phong đồng thuận bàn giao mặt bằng. Ảnh: Trần Oanh

Ở góc độ địa phương, ông Lương Văn Kha, Trưởng ban Công tác Mặt trận khu dân cư số 2 phường Hoàng Mai, kiêm Trưởng tiểu ban Quản lý di tích đình, đền, chùa của khu dân cư đồng tình: "Qua nhiều năm, ngôi chùa đã xuống cấp nghiêm trọng, khu vực Sơn trang bị nứt nhiều chỗ. Chính vì vậy, sau khi chính quyền tuyên truyền, giải thích và vận động, người dân địa phương đồng thuận di dời, bàn giao mặt bằng để xây dựng lại ngôi chùa khang trang, sạch đẹp, đáp ứng mong mỏi của nhà chùa và nhân dân địa phương, tương xứng với giá trị của di tích đã được xếp hạng".

Ông Phan Hải Điệp thu dọn đồ đạc để bàn giao mặt bằng cho chính quyền phường Hoàng Mai. Ảnh: Trần Oanh

Là một trong những hộ dân thuộc diện thu hồi đất để triển khai dự án, ông Phan Hải Điệp (địa chỉ: Số 5, ngõ 521 Trương Định) chia sẻ: “Gia đình tôi đã sinh sống ở đây ba đời. Dù ngôi nhà đã xuống cấp nhiều năm nhưng không thể sửa sang. Vì thế, khi phường có dự án xây chùa, gia đình tôi là một trong những hộ đầu tiên đồng ý giao đất và di dời. Hiện tại, chúng tôi đã nhận nhà chung cư tái định cư và sẵn sàng bàn giao mặt bằng cho chính quyền”.

Tính đến thời điểm này, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành khoảng 90%; hiện còn một hộ chưa nhận tiền và bàn giao mặt bằng; một tổ chức chưa đồng thuận. Theo ông Lương Văn Kha, nguyên nhân là Hợp tác xã mượn đất của nhà chùa để kinh doanh nhưng muốn đề nghị Nhà nước có chính sách hỗ trợ. Còn một hộ dân khiếu kiện vì cho rằng diện tích đất không nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng để tu bổ, tôn tạo chùa Sét.

Dự án giải phóng mặt bằng và tu bổ, tôn tạo di tích chùa Sét đang là nhiệm vụ trọng tâm được phường Hoàng Mai tập trung thực hiện. Ảnh: Trần Oanh.

Để Dự án giải phóng mặt bằng và tu bổ, tôn tạo di tích chùa Sét khu vực I được thực hiện theo đúng tiến độ, UBND phường Hoàng Mai đã xây dựng phương án tiếp tục tuyên truyền; đồng thời, chuẩn bị phương án xử lý bằng biện pháp hành chính đối với trường hợp cố tình không chấp hành. Phường Hoàng Mai ưu tiên giải phóng mặt bằng khu vực lõi di tích để sớm có mặt bằng triển khai các hạng mục kiến trúc tâm linh, đảm bảo tiến độ theo đúng kế hoạch đề ra.