Chứng khoán đi giữa vùng nhiễu động, nhà đầu tư nên hành động ra sao?

Dù các yếu tố nền tảng của nền kinh tế vẫn duy trì tích cực, phần lớn tổ chức phân tích đều cho rằng thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn thử thách khi thanh khoản suy giảm mạnh và tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.

VN-INDEX TRONG VÙNG NHIỄU ĐỘNG

VN-Index đang trải qua nhịp điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm 2026. Chỉ trong chưa đầy một tháng, chỉ số đã giảm khoảng 150 điểm từ vùng đỉnh lịch sử 1.928 điểm, cuốn theo tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.

Áp lực bán càng gia tăng khi ngay trong phiên giao dịch đầu tuần, những biến động từ thị trường tài chính quốc tế cùng lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể quay lại chu kỳ tăng lãi suất đã khiến VN-Index có thời điểm bốc hơi gần 50 điểm.

Thực tế, dấu hiệu suy yếu đã xuất hiện từ trước khi thị trường điều chỉnh. Trong giai đoạn VN-Index liên tục lập đỉnh mới, mức tăng chủ yếu tập trung ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm Vingroup. Không ít nhà đầu tư rơi vào trạng thái "chỉ số tăng nhưng tài khoản không tăng", thậm chí thua lỗ nếu nắm giữ các nhóm cổ phiếu ngoài dòng dẫn dắt.

Khi thị trường bước vào nhịp điều chỉnh, áp lực bán lan rộng khiến mức sụt giảm của nhiều cổ phiếu còn mạnh hơn đáng kể so với chỉ số chung.

Tâm lý dè dặt cũng thể hiện rõ qua thanh khoản. Nếu như giai đoạn hưng phấn trước đây, giá trị giao dịch toàn thị trường thường xuyên đạt hàng tỷ USD mỗi phiên thì hiện nay chỉ còn dao động quanh 10.000-12.000 tỷ đồng. Dòng tiền đứng ngoài quan sát ngày càng lớn, trong khi lực cầu bắt đáy vẫn khá thận trọng.

Theo đánh giá của Chứng khoán MB (MBS), vùng 1.800 điểm hiện đóng vai trò hỗ trợ quan trọng đối với VN-Index.

Xét về kỹ thuật, đây là ngưỡng Fibonacci Retracement 38,2% của nhịp tăng từ cuối tháng 3 lên vùng đỉnh 1.930 điểm, đồng thời là khu vực hội tụ của các đường trung bình động MA50 và MA100.

Ở góc độ cơ bản, nền kinh tế vẫn duy trì nhiều tín hiệu tích cực. Sản xuất công nghiệp 5 tháng đầu năm tăng 9,1%, khu vực dịch vụ tiếp tục mở rộng, dòng vốn FDI duy trì đà tăng trưởng tốt trong khi hoạt động tiêu dùng và sản xuất kinh doanh có dấu hiệu phục hồi.

Tuy nhiên, những rủi ro đối với thị trường chưa hoàn toàn biến mất. Áp lực lạm phát, chi phí đầu vào gia tăng cùng tình trạng thâm hụt thương mại đang tạo thêm sức ép lên triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp.

MBS cho rằng trong bối cảnh thanh khoản duy trì ở mức thấp, các nhịp phục hồi ngắn hạn có thể chỉ mang tính kỹ thuật. Nhà đầu tư cần thận trọng với hiện tượng "cưa chân bàn" khi dòng vốn ngoại vẫn chưa cho thấy dấu hiệu dừng bán ròng.

Về mặt kỹ thuật, dù VN-Index vẫn nằm trên các đường MA50, MA100 và MA200, xu hướng ngắn hạn đã suy yếu đáng kể sau ba tuần điều chỉnh liên tiếp. Trong ngắn hạn, vùng 1.860 điểm được xem là ngưỡng kháng cự quan trọng để xác nhận khả năng phục hồi của thị trường. Ngược lại, nếu áp lực bán tiếp tục gia tăng, khu vực 1.800 điểm sẽ là vùng hỗ trợ cần theo dõi sát.

TÂM LÝ BI QUAN CHƯA ĐƯỢC GIẢI TỎA?

Phần lớn, quan điểm của các tổ chức phân tích hiện khá thận trọng nhưng chưa bi quan về triển vọng trung hạn.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân của ABS, cho rằng dòng tiền vẫn chưa cho thấy dấu hiệu quay trở lại một cách quyết liệt, phản ánh tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư.

Mặt bằng giá hiện tại vẫn chưa đủ hấp dẫn để thu hút dòng tiền quay trở lại, nhất là khi các thị trường quốc tế mới bước vào giai đoạn điều chỉnh và rủi ro giảm điểm vẫn còn hiện hữu.

Theo chuyên gia này, kịch bản có xác suất cao hơn là VN-Index tiếp tục trải qua thêm một nhịp chiết khấu trước khi tìm được vùng cân bằng quanh 1.760 điểm. Trong trường hợp tiêu cực hơn, chỉ số có thể lùi về khu vực 1.710 điểm, dù đây không phải là kịch bản được đánh giá cao nhất.

Trong khi đó, SSI Research vẫn giữ quan điểm tích cực hơn về triển vọng cuối năm. Đơn vị này dự báo VN-Index có thể đạt 1.920 điểm trong kịch bản cơ sở và lên tới 2.120 điểm trong kịch bản thuận lợi.

SSI Research cho rằng định giá thị trường hiện không còn đắt. P/E dự phóng của VN-Index đang dao động quanh 12-13 lần; nếu loại trừ ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu họ Vingroup, mức định giá chỉ còn khoảng 10,3 lần, thấp hơn đáng kể so với trung bình 5 năm gần đây.

Nhìn sang 6 tháng cuối năm, SSI Research kỳ vọng giải ngân đầu tư công tăng tốc đáng kể sẽ tạo thêm xung lực cho tâm lý thị trường, đồng thời giá dầu hạ nhiệt giúp giảm bớt lo ngại lạm phát dù một số rủi ro dư âm vẫn có thể kéo dài.

VNDirect cũng đánh giá thị trường có thể tiếp tục rung lắc trong tháng 6 do tác động từ lạm phát, giá dầu và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Theo kịch bản cơ sở với xác suất khoảng 70%, VN-Index sẽ dao động trong vùng 1.820-1.920 điểm để hấp thụ áp lực chốt lời. Kịch bản vượt đỉnh lịch sử vẫn có khả năng xảy ra nhưng phụ thuộc nhiều vào nhóm cổ phiếu trụ và khó tạo được sự lan tỏa trên diện rộng, dẫn đến trạng thái "xanh vỏ, đỏ lòng" tái diễn.

Trong khi đó, SHS cho rằng vùng 1.850 điểm đang là mốc hỗ trợ quan trọng. Nếu ngưỡng này bị xuyên thủng, chỉ số có thể lùi về vùng 1.750-1.800 điểm.

Ở góc nhìn dài hạn hơn, VDSC nhận định các nền tảng hỗ trợ thị trường vẫn còn nguyên vẹn. Định giá đã phản ánh phần lớn rủi ro lãi suất, Chính phủ đang đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030, trong khi số lượng tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng quý thứ ba liên tiếp.

Với dự báo trung hạn, VDSC duy trì vùng định giá mục tiêu VN-Index 1.647 - 2.246 điểm, đồng thời nhấn mạnh việc tháo gỡ nút thắt thanh khoản ngân hàng thông qua các điều chỉnh chính sách tín dụng gần đây như Thông tư 08, đây được xem là yếu tố then chốt để hạ nhiệt mặt bằng lãi suất.

Tương tự, Vietcap cho rằng vùng 1.810 điểm sẽ đóng vai trò hỗ trợ then chốt trong tháng 6. Kịch bản cơ sở với xác suất 60% là VN-Index tìm được điểm cân bằng tại đây trước khi hồi phục trở lại vùng 1.890 điểm vào nửa cuối tháng. Ở kịch bản tiêu cực (tỷ lệ 40%), nếu nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC và VHM tiếp tục chịu áp lực, chỉ số có thể kiểm định thêm các hỗ trợ tại 1.775 điểm (MA150) và 1.745 điểm (MA200).

NHÀ ĐẦU TƯ NÊN LÀM GÌ LÚC NÀY?

Dù đánh giá triển vọng trung và dài hạn vẫn tích cực, phần lớn các công ty chứng khoán đều ưu tiên chiến lược quản trị rủi ro trong ngắn hạn.

MBS cho rằng “thận trọng và kiên nhẫn” là từ khóa chủ đạo trong tháng 6. Nhà đầu tư nên chủ động chốt lời từng phần để đưa danh mục về trạng thái an toàn, đồng thời duy trì tỷ trọng tiền mặt cao nhằm sẵn sàng giải ngân khi thị trường chiết khấu về các vùng giá hấp dẫn.

ABS cũng cho rằng chưa nên vội vàng bắt đáy. Nhà đầu tư đang nắm giữ lượng tiền mặt lớn chỉ nên giải ngân thăm dò khoảng 10-20% danh mục nếu thị trường tiếp tục điều chỉnh, đồng thời duy trì nguồn lực để mua thêm trong trường hợp xuất hiện các cơ hội tốt hơn.

SSI Research theo đuổi chiến lược "chọn lọc cơ hội tích lũy khi thị trường điều chỉnh", ưu tiên các doanh nghiệp đầu ngành có sức mạnh định giá và bảng cân đối kế toán vững mạnh.

Về nhóm ngành, đơn vị này đánh giá tích cực nhóm vật liệu xây dựng và tiêu dùng nhờ các mục tiêu chính sách hạ tầng tham vọng; trong ngành ngân hàng nghiêng về các ngân hàng thương mại nhà nước có chất lượng tài sản vượt trội trong bối cảnh nợ xấu quý I/2026 có dấu hiệu gia tăng; và nhìn nhận sức hấp dẫn phòng thủ ở các doanh nghiệp dồi dào tiền mặt thuộc nhóm cao su, dầu khí và phân bón.

Nhóm bán lẻ bao gồm bách hóa, dược phẩm và trang sức cũng được gợi ý tích lũy khi định giá đang ở mức hấp dẫn so với trung bình lịch sử.

VNDirect ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế mua đuổi tại các nhịp tăng mạnh và chỉ xem xét giải ngân nếu VN-Index điều chỉnh về vùng hỗ trợ quanh 1.830 (+/- 10 điểm). Dòng tiền nên tập trung vào các cổ phiếu đầu ngành, nền tảng cơ bản tích cực, thanh khoản cao và có khả năng thu hút vốn ETF cũng như dòng tiền tổ chức.

SHS cho rằng có thể là cơ hội để nhà đầu tư tích lũy cổ phiếu của những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và duy trì tăng trưởng lợi nhuận tích cực, đặc biệt tại các nhịp điều chỉnh của thị trường.

Công ty chứng khoán này đánh giá cao nhóm thép khi vừa hưởng lợi từ việc đẩy mạnh đầu tư công, vừa được hỗ trợ bởi chính sách bảo hộ sau khi Bộ Công Thương áp thuế chống bán phá giá đối với thép HRC nhập khẩu từ Trung Quốc. Bên cạnh đó, nhóm cao su cũng được kỳ vọng tích cực nhờ giá cao su thế giới đang hướng tới vùng cao nhất trong khoảng một thập kỷ.

Với nhóm công nghệ thông tin, nhiều cổ phiếu đã điều chỉnh đáng kể từ đầu năm dù kết quả kinh doanh vẫn duy trì đà tăng trưởng. Trong khi đó, nhóm chứng khoán được kỳ vọng hưởng lợi nếu thị trường Việt Nam được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng, qua đó thu hút thêm dòng vốn ngoại và cải thiện thanh khoản thị trường.