Chuyển động sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Người dân thuận lợi trong thực hiện thủ tục hành chính tại Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả xã Liên Sơn.

Bộ máy tinh gọn hơn

Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được xem là cuộc cải cách hành chính có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Từ bộ máy hành chính của ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước hợp nhất, hệ thống chính quyền tỉnh Phú Thọ mới được thiết lập với 148 xã, phường, đồng thời kết thúc hoạt động của cấp huyện, chuyển nhiều nhiệm vụ, quyền hạn trực tiếp về cơ sở.

Thời điểm đầu vận hành, không ít cán bộ lo lắng trước khối lượng công việc tăng lên, địa bàn quản lý rộng hơn và yêu cầu thích ứng với phương thức điều hành mới. Tuy nhiên, sau một năm, bộ máy chính quyền các cấp cơ bản đã vận hành ổn định, từng bước phát huy hiệu quả theo hướng tinh gọn, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Theo báo cáo sơ kết của UBND tỉnh, cùng với việc sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh đã thực hiện tinh gọn tổ chức bộ máy, giảm 489 đầu mối cơ quan, đơn vị trên nhiều lĩnh vực. Hệ thống cơ quan chuyên môn cấp xã được kiện toàn đồng bộ; 148/148 xã, phường thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công và Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công, bảo đảm duy trì liên tục các hoạt động phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đồng chí Bùi Quốc Hoàn - Chủ tịch UBND xã Liên Sơn cho biết: Điểm thuận lợi lớn nhất của mô hình mới là tăng tính chủ động cho cấp cơ sở. Nhiều nội dung trước đây phải xin ý kiến hoặc chờ giải quyết qua cấp trung gian thì nay xã có thể trực tiếp xử lý hoặc phối hợp với các sở, ngành của tỉnh để giải quyết nhanh hơn. Điều đó giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc cho người dân.

Không chỉ thay đổi về tổ chức bộ máy, hiệu quả cải cách hành chính cũng được người dân cảm nhận rõ hơn trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính (TTHC). Nếu như trước đây, nhiều hồ sơ phải di chuyển qua nhiều cấp, nhiều cơ quan thì nay phần lớn thủ tục được tiếp nhận và xử lý ngay tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã. Theo số liệu của tỉnh, sau một năm vận hành mô hình mới, cấp xã đã tiếp nhận hơn 920 nghìn hồ sơ TTHC; trong đó gần 98% hồ sơ được thực hiện trực tuyến. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 97%. Đặc biệt, 100% TTHC trên địa bàn tỉnh hiện được tiếp nhận phi địa giới hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình giao dịch với cơ quan nhà nước. Ông Bùi Hữu Thọ ở xóm Bến Cuối, xã Liên Sơn đến làm thủ tục chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, văn bản chia sẻ: Trước đây có những thủ tục phải đi nhiều nơi mới hoàn thành, còn bây giờ người dân đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã là được hướng dẫn đầy đủ. Hồ sơ làm nhanh hơn, đỡ tốn thời gian và chi phí đi lại.

Chuyển từ điều hành hành chính sang kiến tạo, phục vụ

Thực tiễn cho thấy, sau hợp nhất đơn vị hành chính, phần lớn các xã, phường có quy mô dân số và diện tích lớn hơn trước. Áp lực quản lý nhà nước ở cơ sở tăng lên trên hầu hết các lĩnh vực, từ đất đai, xây dựng, tài nguyên - môi trường đến đầu tư công, chuyển đổi số. Trong bối cảnh đó, tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm bộ máy mới hoạt động thông suốt, không để gián đoạn việc phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Một trong những kết quả nổi bật là công tác sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ sau hợp nhất. Để kịp thời bổ sung nguồn nhân lực cho cơ sở, tỉnh đã điều động, biệt phái 1.046 cán bộ, công chức, viên chức về các xã, phường, tập trung vào những lĩnh vực chuyên môn còn thiếu hụt. Việc tăng cường nhân lực không chỉ giúp các địa phương ổn định tổ chức bộ máy mà còn nâng cao năng lực giải quyết công việc ngay từ cơ sở, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong quản lý và điều hành.

Cùng với kiện toàn đội ngũ cán bộ, tỉnh xác định chuyển đổi số là giải pháp căn cơ để nâng cao hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sau một năm triển khai, hạ tầng số tiếp tục được đầu tư đồng bộ với 997 trạm phát sóng 5G phủ khắp các đô thị, khu công nghiệp và trung tâm xã; 100% cơ quan nhà nước được kết nối internet cáp quang và trang bị máy tính phục vụ công việc. Hệ thống trung tâm dữ liệu, mạng truyền số liệu chuyên dùng được nâng cấp, tạo nền tảng quan trọng cho xây dựng chính quyền số, cải cách TTHC và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Không chỉ giải quyết bài toán nhân lực và hạ tầng kỹ thuật, tỉnh còn tập trung xử lý khối lượng lớn tài sản công, trụ sở dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính. Qua rà soát, toàn tỉnh có 1.324 cơ sở nhà, đất thuộc diện cần sắp xếp, xử lý. Đến nay, 161 cơ sở đã được điều chuyển làm trụ sở làm việc hoặc cơ sở hoạt động sự nghiệp; 576 cơ sở được chuyển đổi công năng phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa; 583 cơ sở được bàn giao cho các đơn vị quản lý theo quy định. Đồng thời, tỉnh tiếp nhận 118 cơ sở nhà, đất do các cơ quan Trung ương chuyển giao để tiếp tục khai thác, sử dụng. Việc xử lý tài sản công được thực hiện theo hướng ưu tiên phục vụ nhu cầu dân sinh, hạn chế tối đa tình trạng lãng phí nguồn lực. Nhiều trụ sở cũ sau sắp xếp đã được chuyển đổi thành trường học, trạm y tế, nhà văn hóa hoặc các công trình phục vụ cộng đồng, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản nhà nước, tạo thêm nguồn lực cho địa phương.

Kết quả đạt được cho thấy, sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bộ máy mà còn từng bước tháo gỡ hiệu quả các vấn đề phát sinh sau sáp nhập. Từ bài toán nhân lực, hạ tầng số đến xử lý tài sản công, các địa phương đã chủ động thích ứng với mô hình mới, tạo nền tảng để bộ máy vận hành ổn định, thông suốt, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Phát biểu tại hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng chí Phạm Đại Dương - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh khẳng định: Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương đúng đắn, kịp thời và phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay. Quá trình triển khai được thực hiện bài bản, chặt chẽ, bảo đảm đúng lộ trình và yêu cầu đề ra, không chỉ tạo cơ hội để tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, mà còn góp phần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang quản trị, từ điều hành hành chính sang kiến tạo, phục vụ.

Sau một năm vận hành, những chuyển động tích cực từ bộ máy mới đã bước đầu hiện hữu. Và thước đo rõ nét nhất của sự đổi mới không nằm ở số lượng đầu mối được cắt giảm hay các đơn vị được sắp xếp lại, mà ở chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả điều hành đang từng ngày được nâng lên.