Công khai, minh bạch để tạo đồng thuận trong sắp xếp thôn, tổ dân phố

Sự đồng thuận là nền tảng thành công

Hà Nội hiện có 5.467 thôn, tổ dân phố. Trong đó có 2.402 thôn và 3.096 tổ dân phố. Sau khi thực hiện phương án sắp xếp, số lượng thôn, tổ dân phố dự kiến còn khoảng 2.755 đơn vị, giảm 2.712 đơn vị so với hiện trạng. Trong cơ cấu mới, thành phố dự kiến còn 1.316 thôn và 1.465 tổ dân phố.

Thực tế cho thấy, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh và sự gia tăng dân số, nhiều thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố không còn phù hợp với các tiêu chí về quy mô dân cư, diện tích theo quy định. Một số đơn vị có số hộ dân ít, quy mô nhỏ dẫn đến việc tổ chức bộ máy phân tán, nguồn lực đầu tư dàn trải, hiệu quả hoạt động chưa tương xứng với yêu cầu phát triển.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Dương Hòa Phùng Bá Nhân. Ảnh: VH

Trước yêu cầu đó, chủ trương sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố được triển khai nhằm hình thành các đơn vị dân cư có quy mô hợp lý hơn, tạo điều kiện tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở, đồng thời giảm chi phí hành chính, tăng nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.

Ở góc độ cơ sở, trao đổi với phóng viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Dương Hòa Phùng Bá Nhân cho rằng, việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy ở cơ sở.

“Chúng tôi xác định đây không đơn thuần là việc điều chỉnh về mặt tổ chức mà còn là cơ hội để xây dựng các cộng đồng dân cư đoàn kết hơn, phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội, nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Trong quá trình triển khai, địa phương luôn đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu, thực hiện công khai, minh bạch và lắng nghe đầy đủ các ý kiến đóng góp của người dân”, ông Phùng Bá Nhân nhấn mạnh.

Theo ông Phùng Bá Nhân, xã hiện có 46 thôn với sự phân bố không đồng đều về số hộ gia đình, dân số, điều kiện hạ tầng kỹ thuật, thiết chế văn hóa và đặc điểm dân cư giữa các địa bàn; nhiều thôn chưa bảo đảm tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình theo quy định (từ 500 hộ dân trở lên). Ngoài ra, một số thôn mặc dù đạt tiêu chuẩn về quy mô dân số nhưng có ranh giới tiếp giáp, có sự tương đồng về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, thuận lợi cho việc sắp xếp nhằm đảm bảo ổn định, hiệu quả trong tổ chức sinh hoạt cộng đồng và công tác quản lý địa bàn.

Trên cơ sở đánh giá toàn diện về quy mô dân cư, điều kiện tự nhiên, hệ thống giao thông, cơ sở hạ tầng, truyền thống lịch sử, văn hóa và định hướng phát triển không gian của địa phương, xã dự kiến sắp xếp 46 thôn hiện trạng thành 18 thôn mới, giảm 28 thôn.

"Khi các thôn được sắp xếp theo quy mô phù hợp, đội ngũ cán bộ cơ sở sẽ có điều kiện thuận lợi hơn trong quản lý, điều hành, triển khai các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa và thực hiện các nhiệm vụ chính trị tại địa phương", Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Dương Hòa Phùng Bá Nhân chia sẻ.

Để thực hiện hiệu quả chủ trương của Đảng, Nhà nước và thành phố, lãnh đạo xã Dương Hòa nhấn mạnh, việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân về đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn sẽ được thực hiện đúng quy trình, đảm bảo 100% các hộ gia đình trên địa bàn xã đều tham gia đóng góp ý kiến.

Động lực mới từ cuộc sắp xếp ở cơ sở

Chủ trương sắp xếp lại thôn, tổ dân phố cũng nhận được sự đồng tình của nhiều người dân cũng như lãnh đạo thôn. Ông Trần Văn Tự, Trưởng thôn Cựu Quán, xã Hoài Đức cho biết, ban đầu nhiều người còn băn khoăn vì gắn bó với tên gọi và địa giới của thôn cũ. Tuy nhiên, sau khi được tuyên truyền, tìm hiểu thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng, người dân nhận thức rõ ý nghĩa và lợi ích lâu dài của việc sắp xếp.

Nhà văn hóa thôn Cựu Quán, xã Hoài Đức. Ảnh; VH

“Chúng tôi hiểu rằng việc sáp nhập nhằm tinh gọn bộ máy và phục vụ người dân tốt hơn. Khi quy mô dân cư lớn hơn, các hoạt động văn hóa, thể thao, an sinh xã hội cũng sẽ được tổ chức bài bản, hiệu quả hơn. Vì vậy, người dân rất đồng tình và ủng hộ chủ trương này”, ông Tự chia sẻ.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Khuê, người dân thôn Cựu Quán, xã Hoài Đức cũng cho biết điều khiến ông đồng tình với chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố là việc góp phần xây dựng bộ máy cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu quả hơn.

"Trong quá trình phát triển, việc điều chỉnh, sắp xếp để phù hợp với thực tiễn là điều cần thiết. Điều quan trọng là chính quyền cần phải công khai, minh bạch, lắng nghe ý kiến người dân bởi mỗi thôn cũng có những nét văn hóa khác nhau. Chúng tôi tin tưởng rằng sau sắp xếp, địa phương sẽ có thêm điều kiện để đầu tư phát triển, nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân", ông Khuê bày tỏ.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga. Ảnh: Media Quốc hội

Ở góc độ là người đại biểu dân cử Trung ương, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga đánh giá, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy hiện nay.

Theo bà Nguyễn Thị Việt Nga, khi đơn vị hành chính cấp xã được mở rộng về quy mô dân số, địa bàn, khối lượng công việc và trách nhiệm quản lý Nhà nước, thì tổ chức cộng đồng dân cư ở tầng gần dân nhất cũng cần được rà soát, sắp xếp lại để bảo đảm tính tương thích, tránh tình trạng bộ máy ở trên đã tinh gọn nhưng bên dưới vẫn phân tán, manh mún, chồng chéo.

Để thôn, tổ dân phố sau sáp nhập hoạt động hiệu quả, bà Nga cho rằng, đây không phải là cấp chính quyền, nên không thể hành chính hóa hoạt động của thôn, tổ dân phố; nhưng cũng không thể coi nhẹ vai trò của thiết chế tự quản cộng đồng. Do đó phải phân định rõ việc nào thuộc trách nhiệm quản lý Nhà nước của chính quyền cấp xã, việc nào là vận động, tự quản, hòa giải, nắm tình hình, phản ánh kiến nghị của cộng đồng dân cư để tránh tình trạng “đẩy việc” xuống thôn, tổ dân phố, khiến đội ngũ không chuyên trách bị quá tải.

Bên cạnh đó, cần quan tâm đúng mức đến chế độ, chính sách và điều kiện làm việc của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Sau sáp nhập, quy mô địa bàn lớn hơn, dân số đông hơn, yêu cầu nhiệm vụ cao hơn, trong khi đây vẫn là đội ngũ làm việc ở tuyến cuối, trực tiếp va chạm với rất nhiều vấn đề đời sống. Nếu chỉ tăng quy mô mà không tính đến phụ cấp, bảo hiểm, tập huấn, phương tiện hỗ trợ, công cụ số và cơ chế động viên phù hợp thì rất khó yêu cầu họ làm việc hiệu quả, chuyên nghiệp...