Đề xuất nhiều quy định mới quan trọng về điều kiện, độ tuổi nhận nuôi con nuôi

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nêu rõ, việc đề xuất sửa đổi Luật là cần thiết và cơ bản bám sát những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Gợi ý một số nội dung thảo luận, Thứ trưởng cho rằng, việc sửa đổi Luật cần đi sâu hơn vào việc nhận diện đầy đủ những bất cập, hạn chế đang tồn tại để bảo đảm các giải pháp đưa ra thực sự khả thi.

Theo đó, một vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu là vai trò của các tổ chức tham gia hỗ trợ hoạt động nuôi con nuôi. Hiện nay, trên thực tế tồn tại nhiều loại hình tổ chức với cách thức hoạt động khác nhau, tuy nhiên, cơ chế pháp lý đối với các tổ chức này vẫn chưa thật sự rõ ràng. Có những tổ chức hoạt động rất tích cực trong việc nắm bắt nhu cầu, kết nối thông tin và hỗ trợ các bên liên quan, nhưng cũng có những trường hợp phát sinh bất cập. Vì vậy, cần nghiên cứu kỹ để có cơ chế quản lý phù hợp, vừa phát huy được vai trò hỗ trợ, vừa bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm.

Quang cảnh hội nghị

Đối với các điều kiện nhận nuôi con nuôi, hiện nay có nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục đơn giản hóa thủ tục và nới lỏng điều kiện. Tuy nhiên, Thứ trưởng nêu rõ, cần xác định rõ mục đích của chính sách nuôi con nuôi là bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ em, mục tiêu cuối cùng không phải là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người nhận nuôi, mà là bảo đảm trẻ em được sống trong môi trường gia đình phù hợp, được chăm sóc, giáo dục và phát triển toàn diện. Bên cạnh các tiêu chí mang tính định lượng, cần nghiên cứu các giải pháp phù hợp để đánh giá động cơ, mục đích và khả năng chăm sóc trẻ của người nhận nuôi.

Ngoài ra, Thứ trưởng mong muốn các đại biểu trao đổi, các nội dung về quy trình giải quyết việc nuôi con nuôi; quy định về độ tuổi và khoảng cách tuổi giữa người nhận nuôi và trẻ em được nhận làm con nuôi; trách nhiệm của các tổ chức tham gia hỗ trợ hoạt động nuôi con nuôi…

Tại Hội nghị, cho ý kiến về sự tham gia của người làm công tác xã hội bà Phạm Thị Hải Hà, Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ Xã hội nhận định, vai trò của công tác xã hội trong quy trình nuôi con nuôi cần được quy định rõ hơn và mang tính bắt buộc, thay vì chỉ dừng lại ở mức hỗ trợ. Bà đề nghị quy định theo hướng người làm công tác xã hội phải tham gia trực tiếp trong toàn bộ quá trình…

Cho ý kiến về điều kiện của người nhận con nuôi, bà Nguyễn Phương Lan, Trường Đại học Luật Hà Nội cho biết, một số quy định trong dự thảo vẫn chưa thật sự rõ ràng, đó là “trong trường hợp đặc biệt người nhận con nuôi có thể hơn người được nhận làm con nuôi trên 50 tuổi”. Quy định này cần cụ thể theo hướng xác định rõ giới hạn tuổi tối đa, bảo đảm tính minh bạch và thống nhất trong thực hiện.

Bà Lan cũng đề nghị bổ sung quy định về khoảng cách tuổi tối thiểu trong các trường hợp nhận con nuôi giữa những người có quan hệ thân thích trong gia đình. Khoảng cách này có thể từ 10-15 tuổi nhằm bảo đảm sự chênh lệch thế hệ và phù hợp với bản chất của quan hệ cha mẹ - con.

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao các góp ý của các đại biểu. Thứ trưởng khẳng định, Bộ Tư pháp sẽ nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng các ý kiến đóng góp để bảo đảm các quy định của Luật có cơ sở pháp lý vững chắc, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.