Điểm nóng xung đột ngày 9-6: Iran tổn thất nặng vì đòn mạnh tay của Mỹ

Lệnh phong tỏa của Mỹ khiến xuất khẩu dầu của Iran lao dốc, làm Tehran thất thu gần 6 tỉ USD chỉ trong 2 tháng.

Theo Al Jazeera, xuất khẩu dầu thô của Iran trong tháng 5-2026 đã giảm xuống mức thấp nhất trong ít nhất 6 năm qua, khi lệnh phong tỏa mà hải quân do Mỹ áp đặt bắt đầu phát huy tác động mạnh đối với nền kinh tế nước này.

Theo dữ liệu của hãng theo dõi vận tải và thương mại Kpler, lượng dầu thô và khí ngưng tụ xuất khẩu của Iran đã giảm từ gần 2 triệu thùng/ngày trước khi bị phong tỏa xuống dưới 300.000 thùng/ngày trong tháng 5.

Tàu hàng chờ tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới. Ảnh: AP

Tàu hàng chờ tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới. Ảnh: AP

Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran từ ngày 13-4 nhằm gây sức ép, buộc Tehran chấp nhận các điều kiện hòa bình do Washington đưa ra. Iran cáo buộc Mỹ "cướp biển" khi chặn bắt tàu thuyền gần các cảng của nước này.

Trước đó, sau khi xung đột bùng phát hồi cuối tháng 2, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với phần lớn tàu thuyền quốc tế.

Động thái này làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động xuất khẩu dầu khí của các nước vùng Vịnh như Ả Rập Saudi, Kuwait, Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.

Trong giai đoạn đầu, Iran hưởng lợi khi vẫn duy trì được xuất khẩu dầu, đồng thời bán dầu với giá cao hơn nhờ nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt.

Tuy nhiên, lợi thế này nhanh chóng mất đi sau khi Mỹ triển khai phong tỏa hải quân.

Ước tính với giá dầu trung bình khoảng 90 USD/thùng, Iran chỉ thu về khoảng 837 triệu USD trong tháng 5, quá thấp so với khoảng 5,13 tỉ USD trong tháng 3 và 3,62 tỉ USD trong tháng 4. Nếu lấy tháng 3 làm mốc so sánh, Tehran đã mất khoảng 5,8 tỉ USD doanh thu trong hai tháng 4 và 5.

Dù xuất khẩu sụt giảm mạnh, Iran vẫn duy trì sản lượng khai thác bằng cách tích trữ lượng dầu chưa bán được.

Theo Kpler, hiện có khoảng 147 triệu thùng dầu và khí ngưng tụ của Iran đang được lưu trữ trên các tàu ngoài khơi. Trong đó, khoảng 67 triệu thùng bị mắc kẹt bên trong khu vực vịnh Ba Tư và vịnh Oman do không thể vượt qua vòng phong tỏa của Mỹ.

Một phần dầu của Iran vẫn tìm được đường ra thị trường thông qua các hình thức trung chuyển giữa các tàu gần Malaysia. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng khối lượng này còn khá hạn chế và khó có thể bù đắp mức sụt giảm xuất khẩu hiện nay.

Các chuyên gia nhận định tác động lớn nhất của lệnh phong tỏa không nằm ở sản lượng khai thác mà ở việc làm gián đoạn dòng tiền từ hoạt động bán dầu, đặc biệt là nguồn thu từ thị trường Trung Quốc - khách hàng lớn nhất của Iran.

Theo các nhà phân tích năng lượng, cuộc đối đầu hiện nay là cuộc đua về sức chịu đựng kinh tế của các nước liên quan.

Tường Như

Nguồn NLĐ: https://nld.com.vn/diem-nong-xung-dot-ngay-9-6-iran-ton-that-nang-vi-don-manh-tay-cua-my-196260606205526393.htm