Đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới

Lớp tập huấn trang bị kỹ năng nhận diện, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng do Đảng ủy UBND tỉnh tổ chức, tháng 4/2026. Ảnh: Hải Đăng.

Đây là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị; có ý nghĩa trực tiếp trong xây dựng Đảng, giữ vững ổn định chính trị, củng cố đồng thuận xã hội và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển bền vững.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - nhiệm vụ trọng yếu trong tình hình mới

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn coi công tác tư tưởng, lý luận là mặt trận hàng đầu. Nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là khái niệm trừu tượng, xa rời đời sống, mà là cơ sở chính trị, lý luận, tinh thần định hướng đường đi của dân tộc, tổ chức sức mạnh của Nhân dân, củng cố niềm tin vào mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì vậy không chỉ là bảo vệ những giá trị lý luận cốt lõi, mà còn là bảo vệ sự đúng đắn của đường lối đổi mới, bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền làm chủ của Nhân dân. Khi nền tảng tư tưởng vững chắc, Đảng có sự thống nhất về ý chí và hành động; xã hội có điểm tựa niềm tin; Nhân dân có cơ sở để đồng thuận, chung sức thực hiện các nhiệm vụ phát triển.

Trong tình hình mới, nhiệm vụ này càng cấp thiết. Các quan điểm sai trái, thù địch không chỉ nhằm phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn xuyên tạc đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bóp méo lịch sử; phủ nhận thành tựu đổi mới; kích động tâm lý hoài nghi, bất mãn, đối lập. Mục tiêu sâu xa của các luận điệu ấy là làm suy giảm niềm tin của Nhân dân, chia rẽ Đảng với Nhân dân, làm phai nhạt lý tưởng, làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng từ bên trong.

Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ là việc “nói lại cho đúng”, càng không thể chỉ chờ sai trái xuất hiện rồi mới phản bác. Đó phải là một quá trình chủ động, thường xuyên, bền bỉ từ xây dựng nhận thức đúng, củng cố niềm tin đúng, lan tỏa giá trị đúng; đồng thời nhận diện, đấu tranh, phản bác kịp thời những nhận thức lệch lạc, thông tin sai trái, luận điệu xuyên tạc, thù địch.

Nhận diện những thách thức mới trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch

Sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ deepfake và truyền thông đa nền tảng đã làm thay đổi căn bản môi trường thông tin. Không gian mạng trở thành nơi thông tin được tạo lập, lan truyền với tốc độ rất nhanh, phạm vi rất rộng và mức độ tác động rất lớn. Một sự việc ở cơ sở, một hình ảnh bị cắt ghép, một phát ngôn bị bóp méo, một thông tin chưa được kiểm chứng có thể nhanh chóng bị thổi phồng thành vấn đề dư luận.

Thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch hiện nay là kết hợp giữa xuyên tạc lý luận với lợi dụng các vấn đề cụ thể của đời sống xã hội. Các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị thường không chỉ phủ nhận trực diện nền tảng tư tưởng của Đảng, mà còn lợi dụng những vấn đề nhạy cảm như dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo, đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng, khiếu kiện, an sinh xã hội, các vụ việc nổi cộm ở cơ sở để kích động, quy chụp, tạo tâm lý bất bình, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Nguy hiểm hơn, thông tin xấu, độc ngày nay thường được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi: “góp ý”, “phản biện”, “bày tỏ chính kiến”, “đòi công bằng”, “bảo vệ quyền lợi người dân”. Có nội dung thật giả lẫn lộn; có luận điệu dùng một hiện tượng đơn lẻ để phủ nhận bản chất tốt đẹp của chế độ; có thông tin khai thác cảm xúc hơn là lý lẽ, đánh vào sự bức xúc, tò mò, hoài nghi của người tiếp nhận. Khi thông tin chính thống chậm lên tiếng, khoảng trống thông tin sẽ bị lấp đầy bởi tin giả, tin sai sự thật, thông tin xấu độc.

Do đó, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong tình hình mới phải sắc bén hơn về lý luận, vững chắc hơn về căn cứ, nhanh hơn về phản ứng, linh hoạt hơn về phương thức và thuyết phục hơn về ngôn ngữ. Không thể bảo vệ sự thật bằng cách chậm hơn cái sai. Không thể giữ vững trận địa tư tưởng nếu chỉ làm theo lối thủ công, phân tán, thiếu dữ liệu, thiếu phối hợp. Càng trong môi trường số, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng phải chủ động, hiện đại, kịp thời và có sức lan tỏa.

Hội nghị tập huấn kỹ năng nhận diện, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng do Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh Thanh Hóa tổ chức, tháng 4/2026. Ảnh: Lê Phượng.

Thực tiễn Thanh Hóa và yêu cầu đổi mới phương thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Đối với Thanh Hóa, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch đặt ra yêu cầu rất cụ thể. Thanh Hóa là tỉnh có quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, có vùng đồng bằng, ven biển, miền núi, biên giới; dân số trên 4,3 triệu người, có 7 dân tộc (Kinh, Mường, Thái, Thổ, Mông, Dao, Khơ Mú); hiện có 166 xã, phường; Đảng bộ tỉnh có 170 đảng bộ trực thuộc với hơn 247 nghìn đảng viên. Tỉnh đang trong giai đoạn phát triển nhanh, triển khai nhiều chủ trương lớn, dự án trọng điểm, tiến hành sắp xếp tổ chức bộ máy và chuyển đổi số sẽ tạo ra thời cơ và thách thức mới.

Những năm qua, Thanh Hóa đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Hệ thống Ban Chỉ đạo 35 các cấp, lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên từng bước được kiện toàn. Công tác định hướng dư luận xã hội được triển khai qua hoạt động báo cáo viên, tuyên truyền miệng, giao ban báo chí, họp báo, tiếp xúc cử tri, cung cấp tài liệu, ban hành văn bản định hướng tuyên truyền; qua đó góp phần cung cấp thông tin chính thống, xác minh, giải quyết một số vấn đề cán bộ, đảng viên và Nhân dân quan tâm, ổn định tư tưởng, tạo đồng thuận xã hội.

Các cơ quan báo chí, cổng thông tin điện tử, fanpage, hệ thống thông tin cơ sở, mạng xã hội đã góp phần lan tỏa thông tin tích cực, phản bác thông tin sai trái, tạo “lá chắn thông tin” trên không gian mạng. Các lực lượng chức năng từng bước nâng cao năng lực phát hiện, xử lý thông tin xấu độc, sai sự thật; Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên đã tham gia tích cực trong công tác tuyên truyền, vận động, củng cố nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân đối với công tác này.

Tuy nhiên, trước yêu cầu mới đòi hỏi chúng ta phải nhìn thẳng vào những hạn chế, yếu kém trong thời gian qua như: công tác dự báo, định hướng thông tin còn hạn chế, khi có thông tin xấu thì lúng túng trong xử lý; lực lượng, phương tiện phục vụ cho công tác đấu tranh phản bác còn thiếu, chưa đồng bộ. Kinh phí chi cho công tác đấu tranh, phản bác hạn hẹp, ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện; chưa xây dựng được lực lượng chuyên sâu, đủ mạnh trong đấu tranh phản bác; nội dung đấu tranh khô cứng, thiếu sức thuyết phục; việc phản bác thường chậm so với tốc độ lan truyền thông tin xấu độc; chưa xây dựng được kênh truyền thông thu hút cộng đồng mạng quan tâm theo dõi; tài khoản ảo, ẩn danh, các sản phẩm truyền thông số, đa phương tiện còn ít, hoạt động chưa hiệu quả; công tác phối hợp giữa các cơ quan chủ lực còn hạn chế; chưa huy động được các lực lượng chuyên gia, các KOLs để tham gia vào công tác đấu tranh, phản bác; chưa huy động được cả hệ thống chính trị vào việc phủ xanh thông tin tích cực, đẩy lùi thông tin xấu độc.

Điều đó cho thấy, vấn đề không chỉ là tăng cường số lượng tin, bài hay tổ chức thêm các hoạt động tuyên truyền, mà quan trọng hơn là phải đổi mới phương thức. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở Thanh Hóa phải gắn chặt với nắm chắc tình hình tư tưởng, dự báo đúng diễn biến dư luận, định hướng kịp thời những vấn đề phức tạp, phản bác sắc bén các luận điệu sai trái và xử lý đúng thẩm quyền, đúng pháp luật các hành vi vi phạm. Đó là yêu cầu trực tiếp để không bị động, bất ngờ, không để thông tin xấu độc dẫn dắt dư luận.

Một số giải pháp trọng tâm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới ở Thanh Hóa

Thứ nhất, phải đổi mới nhận thức, trách nhiệm và phương thức lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, nhất là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị. Cần phải nhận thức sâu sắc rằng: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là việc riêng của cơ quan tuyên giáo và Dân vận, hay lực lượng chuyên trách, mà là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị. Mỗi cấp ủy phải lãnh đạo bằng cơ chế cụ thể, trách nhiệm cụ thể, sản phẩm cụ thể và kiểm tra cụ thể. Mỗi cán bộ, đảng viên phải là một chủ thể tích cực trong bảo vệ cái đúng, lan tỏa điều tích cực, không thờ ơ, né tránh trước thông tin sai trái, xuyên tạc.

Thứ hai, phải kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm nền tảng, lấy “chống” làm nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên. “Xây” là xây dựng niềm tin, bồi đắp lý tưởng, lan tỏa thông tin tích cực, khẳng định thành tựu đổi mới, làm rõ những giá trị tốt đẹp của chế độ và khát vọng phát triển của quê hương, đất nước. “Chống” là nhận diện, phản bác, ngăn chặn các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc, hành vi lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, kích động, chia rẽ. Nếu chỉ “chống” mà không “xây” thì dễ bị động; nếu chỉ “xây” mà xem nhẹ “chống” thì trận địa tư tưởng có thể bị xâm nhập, lấn át.

Một yêu cầu cấp thiết là chuyển mạnh từ bị động ứng phó sang chủ động phát hiện sớm, dự báo đúng, định hướng trúng, phản bác sắc, xử lý kịp thời. Cần xây dựng quy trình liên thông từ phát hiện vấn đề, xác minh thông tin, cung cấp thông tin chính thống, định hướng dư luận, tổ chức phản bác đến xử lý theo thẩm quyền và theo dõi phản hồi xã hội. Đối với các vấn đề phức tạp, nhạy cảm, phải phân định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn xử lý, kênh phát ngôn và trách nhiệm sau xử lý. Càng rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền thì phản ứng càng nhanh, định hướng càng thống nhất, hiệu quả càng cao.

Thứ ba, phải nâng cao chất lượng thông tin chính thống và năng lực dẫn dắt dư luận. Thông tin chính thống phải đúng, nhanh, rõ, dễ hiểu, dễ tiếp cận, dễ chia sẻ. Những chủ trương lớn, chính sách mới, dự án quan trọng, vấn đề nhạy cảm cần được chuyển hóa thành các sản phẩm truyền thông phù hợp từng nhóm đối tượng: bài chính luận để định hướng chiều sâu; hỏi - đáp để giải thích chính sách; infographic, video ngắn, nội dung mạng xã hội để tăng khả năng lan tỏa; tài liệu báo cáo viên, tuyên truyền viên để đưa thông tin về cơ sở. Khi thông tin đúng đến sớm, đến đúng người, bằng cách dễ hiểu, cái sai sẽ khó có đất lan rộng.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn là giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Thanh Hóa cần từng bước xây dựng công cụ giám sát, phân tích, cảnh báo sớm dư luận xã hội; phát hiện thông tin xấu độc, nhận diện xu hướng chống phá; hỗ trợ xây dựng kịch bản định hướng, phản bác. Công nghệ giúp phát hiện nhanh hơn, phân tích sâu hơn, dự báo có căn cứ hơn, nhưng không thay thế vai trò lãnh đạo chính trị, bản lĩnh, kinh nghiệm và trách nhiệm của con người. Vì vậy, ứng dụng công nghệ phải đi đôi với bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước, tuân thủ pháp luật và đặt dưới sự lãnh đạo chặt chẽ của Đảng.

Thứ năm, phải xây dựng lực lượng nòng cốt tinh gọn, chuyên sâu, có bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận, kỹ năng truyền thông số, khả năng viết chính luận, phản bác nhanh, sắc, thuyết phục. Cần huy động chuyên gia, trí thức, văn nghệ sĩ, nhà báo, giảng viên lý luận chính trị, người có uy tín, người có ảnh hưởng tích cực tham gia lan tỏa thông tin chính thống, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Trong nhiều trường hợp, một tiếng nói có chuyên môn, có uy tín, có cách diễn đạt gần gũi sẽ tạo sức thuyết phục lớn hơn những thông điệp hành chính đơn thuần.

Thứ sáu, phải hoàn thiện cơ chế phối hợp thống nhất, liên thông, rõ trách nhiệm. Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy cần giữ vai trò đầu mối tham mưu, định hướng đối với các vấn đề phức tạp, nhạy cảm; các cơ quan chức năng cung cấp thông tin, xác minh, xử lý theo thẩm quyền; báo chí, hệ thống thông tin cơ sở, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và cấp ủy cơ sở phối hợp tuyên truyền, vận động, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới là nhiệm vụ khó, lâu dài, nhưng không thể chậm trễ. Với Thanh Hóa, đây không chỉ là yêu cầu của công tác xây dựng Đảng, mà còn là điều kiện quan trọng để giữ vững ổn định chính trị, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo đồng thuận xã hội, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững. Khi cái đúng được lan tỏa mạnh mẽ, cái sai được nhận diện và phản bác thuyết phục, khi mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi cơ quan trong hệ thống chính trị đều làm đúng vai, đúng trách nhiệm, trận địa tư tưởng của Đảng sẽ được giữ vững, thế trận lòng dân sẽ thêm bền chặt, tạo nền tảng tinh thần vững chắc để Thanh Hóa vươn lên trong giai đoạn phát triển mới.