Dự án đưa Hàn Quốc gia nhập 'nhóm quốc gia tinh hoa'

Yonhap đưa tin, tại một cuộc họp mới đây về chiến lược quốc phòng do Tổng thống Lee Jae Myung chủ trì, Bộ trưởng Quốc phòng Ahn Gyu-back đã thông báo về lộ trình của dự án nghiên cứu, phát triển và đóng tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân vốn được Hàn Quốc theo đuổi từ lâu. Bộ trưởng Ahn Gyu-back cho biết, dự án mang tên "Jang Bogo N" được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc đối phó với các mối đe dọa hạt nhân và tên lửa nhờ khả năng hoạt động liên tục dưới nước trong thời gian dài cùng tính cơ động vượt trội. "Chúng tôi sẽ nỗ lực hạ thủy tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên vào giữa thập niên 2030 và thúc đẩy quá trình phát triển để có thể đưa vào biên chế trong nửa cuối thập niên 2030 hoặc muộn hơn", Bộ trưởng Ahn Gyu-back nhấn mạnh.

Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu-back thông báo về lộ trình dự án "Jang Bogo N", tháng 5-2026. Ảnh: Yonhap

Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết, chữ “N” trong tên dự án tượng trưng cho nỗ lực của Seoul nhằm phát triển các tàu ngầm “thế hệ tiếp theo” (next-generation), "chạy bằng năng lượng hạt nhân” (nuclear-powered) và ứng dụng “công nghệ mới” (neo-technology). Các tàu ngầm sẽ sử dụng uranium được làm giàu ở mức thấp (dưới 20%) làm nhiên liệu. Bộ trưởng Ahn Gyu-back khẳng định Hàn Quốc vẫn kiên định tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế về không phổ biến vũ khí hạt nhân thông qua hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Theo tờ South China Morning Post, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc dự kiến ít nhất 4 tàu ngầm có lượng giãn nước 5.000 tấn sẽ được đóng trong khuôn khổ dự án "Jang Bogo N", vốn được kỳ vọng sẽ tạo ra hơn 40.000 việc làm. Trang mạng Naval News cho biết, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc xác định "Jang Bogo N" là một dự án phát triển công nghiệp quốc gia kéo dài hơn 40 năm, với quá trình đóng mới các tàu ngầm sẽ mất 10 năm trước khi chúng được vận hành trong hơn 30 năm. Bộ Quốc phòng Hàn Quốc sẽ tập trung mọi nguồn lực để dự án trở thành một cột mốc lịch sử, mở ra "chân trời mới" cho lĩnh vực an ninh hàng hải của nước này.

Hàn Quốc hiện sở hữu một hạm đội tàu ngầm chạy bằng diesel hiện đại gồm 24 chiếc. Tuy nhiên, từ giữa thập niên 1990, Seoul đã theo đuổi kế hoạch phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, vốn được trang bị lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ, có thể hoạt động liên tục dưới nước trong nhiều tháng và có tốc độ vượt trội so với tàu ngầm chạy bằng diesel thông thường.

Theo trang mạng The War Zone, kế hoạch của Hàn Quốc từ lâu đã gặp trắc trở chủ yếu do những lo ngại liên quan đến vấn đề phổ biến hạt nhân. Yonhap lưu ý rằng, Hàn Quốc bị cấm sử dụng vật liệu hạt nhân cho mục đích quân sự theo một hiệp ước về năng lượng hạt nhân song phương với Mỹ. Ngoài ra, Hàn Quốc còn bị ràng buộc bởi Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Tàu ngầm ROKS Dosan Ahn Chang-ho của Hàn Quốc, tháng 5-2026. Ảnh: Yonhap

Kế hoạch đã "được tiếp sức" khi Mỹ "bật đèn xanh" cho đồng minh châu Á phát triển tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân nhưng được trang bị vũ khí thông thường. Đây là kết quả đạt được tại hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 10 năm ngoái giữa Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và người đồng cấp Mỹ Donald Trump. Yonhap cho biết, theo thỏa thuận bằng văn bản tại hội nghị, Mỹ cam kết phối hợp với Hàn Quốc để thúc đẩy dự án "Jang Bogo N", trong đó có các phương án cung cấp nhiên liệu. "Liên minh quân sự của chúng ta hiện mạnh hơn bao giờ hết. Trên cơ sở đó, tôi đã chấp thuận để Hàn Quốc đóng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, thay vì các tàu ngầm chạy bằng diesel kiểu cũ, kém cơ động hơn mà họ đang sở hữu hiện nay”, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social lúc bấy giờ.

Theo The War Zone, dự án "Jang Bogo N" sẽ đưa Hàn Quốc gia nhập "nhóm quốc gia tinh hoa" đang vận hành tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, hiện gồm: Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ, Nga, Anh và Mỹ. Tuy nhiên, trước khi điều đó trở thành hiện thực, giới phân tích nhận định dự án "Jang Bogo N" sẽ phải đối mặt với không ít rào cản. South China Morning Post dẫn lời chuyên gia Moon Geun-sik tại Đại học Hanyang ở Seoul đánh giá Hàn Quốc hiện gần như ngang tầm với Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) về công nghệ đóng tàu ngầm, thậm chí vượt trội hơn về cơ sở hạ tầng ngành đóng tàu. Thế nhưng, các cuộc đàm phán tiếp theo với Mỹ nhằm thúc đẩy dự án trên thực tế đã bị đình trệ do xung đột ở Trung Đông. Trong khi đó, chuyên gia Shin Jong-woo tại Diễn đàn quốc phòng và an ninh của Hàn Quốc lưu ý tới các cuộc thanh sát của IAEA cùng với vấn đề ngân sách khi tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân có lượng giãn nước 5.000 tấn sẽ tốn khoảng 4.000 tỷ won/chiếc (tương đương 2,66 tỷ USD/chiếc), cao gấp hơn 3 lần so với mức giá của một tàu ngầm chạy bằng diesel.