Đưa chanh tứ quý lên đồi hoang, nông dân Tày đổi đời

Nhưng rồi bằng ý chí và nghị lực phi thường, anh Hoàng Thanh Hóa ở thôn Minh Tiến, xã Thạch Lập đã biến vùng đồi hoang ấy thành trang trại chanh tứ quý cho thu nhập tiền tỷ. Đó là một câu chuyện đẹp về khát vọng vươn lên của người nông dân giữa núi rừng xứ Thanh.

Diện tích chanh tứ quý của gia đình anh Hoàng Thanh Hóa.

Anh Hóa là người dân tộc Tày, quê ở Tuyên Quang. Năm 2002, anh vào TP Hồ Chí Minh làm công nhân rồi bén duyên với chị Phạm Thị Ngân - người con gái Mường ở thôn Minh Tiến, xã Thạch Lập, tỉnh Thanh Hóa.

Cuộc sống nơi phố thị chật vật, đồng lương công nhân ít ỏi không đủ để hai vợ chồng trẻ dựng xây tương lai. Không nhà cửa, không vốn liếng, họ quyết định trở về quê vợ lập nghiệp với hy vọng tìm được con đường sống mới.

Những ngày đầu ở quê, cuộc sống của gia đình anh Hóa vô cùng khó khăn. Hai vợ chồng làm đủ nghề để mưu sinh nhưng cái nghèo vẫn đeo bám. Có thời điểm, họ gần như rơi vào bế tắc khi quanh năm quần quật mà cuộc sống chẳng khá hơn.

Nhưng chính trong những tháng ngày gian nan ấy, ý chí của người đàn ông dân tộc Tày chưa bao giờ tắt. Trong một lần lên đỉnh đồi lấy củi anh Hóa nhận thấy nơi này tuy đầy đá dăm nhưng đất lại tơi xốp, khí hậu mát mẻ quanh năm nhờ độ cao trên 400m. Trong đầu anh lóe lên một suy nghĩ táo bạo: trồng chanh leo tứ quý!

Tháng 7 năm 2019, anh mạnh dạn mua tới 2ha đất đồi và đưa hơn 1.200 gốc chanh tứ quý từ quê nhà Tuyên Quang vào trồng. Hành trình khai phá ngọn đồi ấy không chỉ là câu chuyện làm kinh tế, mà còn là hành trình của mồ hôi, nước mắt và sự đánh đổi bằng cả tuổi trẻ của hai vợ chồng.

Cây chanh leo tứ quý cho thu hoạch quả quanh năm.

Ngày ấy, từ chân đồi lên tới đỉnh dài gần 4km, dốc cao và trơn trượt. Không thuê nổi nhân công, vợ chồng anh phải tự mình chở từng bao phân, từng cây giống bằng xe máy. Mỗi chuyến đi mất cả tiếng đồng hồ. Có những hôm trời mưa, bánh xe quay tít giữa bùn đất, người ngã dúi dụi nhưng vẫn phải gượng dậy để tiếp tục leo. Giữa mênh mông lau lách, họ dùng cuốc, dùng xẻng, moi từng lớp đá để đào hố trồng cây. Đôi bàn tay chai sần, lưng áo lúc nào cũng ướt đẫm mồ hôi. Từng ngày trôi qua, 1.200 gốc chanh dần phủ xanh quả đồi từng bị bỏ hoang nhiều năm.

Nhưng khó khăn chưa dừng lại ở đó. Muốn cây sống được phải có nước, anh Hóa lại lặn lội tìm từng khe suối trên núi để dẫn nước về bể chứa tự xây. Những ngày đầu, cây cần tưới liên tục để bén rễ, anh phải kéo điện từ dưới chân đồi lên để vận hành máy bơm. Vào mùa khô, anh túc trực cả ngày để lặn lội kéo đường dây đến tưới cho từng gốc chanh. Đối với anh, mỗi gốc chanh không đơn thuần là cây trồng, mà giống như tài sản quý giá được nuôi bằng hy vọng đổi đời.

Sự cần mẫn rồi cũng được đền đáp xứng đáng, trong hơn 1.200 gốc chanh tứ quý ban đầu của gia đình anh Hóa thì có trên 1.000 gốc sinh trưởng tốt. Sau hai năm, cây bắt đầu cho quả bói rồi sai trĩu cành quanh năm. Những quả chanh xanh mướt, căng mọng xuất hiện giữa lưng chừng núi như thành quả ngọt ngào của biết bao tháng ngày gian khó.

Xã Thạch Lập đang hoàn thiện hồ sơ để công nhận chanh leo tứ quý của gia đình anh Hoàng Thanh Hóa là sản phẩm OCOP.

Khi kinh tế dần khá lên, anh Hóa tiếp tục đầu tư mở đường lên đồi bằng chiếc máy xúc nhỏ mua từ tiền bán chanh. Anh còn tự thiết kế chiếc xe tải mini, quấn xích quanh bánh để chống trơn trượt, phục vụ vận chuyển người và nông sản từ đỉnh đồi xuống chân núi.

Không dừng lại ở đó, anh tiếp tục ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Với diện tích rộng, địa hình dốc, việc phun thuốc phòng bệnh cho cây chanh vô cùng vất vả, mỗi lần phải mất cả tuần. Anh mạnh dạn đầu tư gần 400 triệu đồng mua thiết bị bay không người lái để phun thuốc cho toàn bộ diện tích chanh. Từ công việc kéo dài nhiều ngày, giờ chỉ mất khoảng hai giờ đồng hồ. Anh cũng đào ao tích nước để chủ động nguồn tưới vào mùa khô.

Từ một người công nhân tay trắng, giờ đây anh Hóa đã trở thành chủ của trang trại chanh leo tứ quý rộng 4ha giữa núi rừng. Riêng 2ha chanh trồng đầu tiên, mỗi năm cho thu hoạch hơn 60 tấn quả, với giá bán trung bình khoảng 20 nghìn đồng/kg, mang lại doanh thu khoảng 1-1,2 tỷ đồng.

Nhưng điều đáng quý nhất không chỉ nằm ở những con số tiền tỷ. Điều khiến nhiều người cảm phục chính là tinh thần dám nghĩ, dám làm của người nông dân dân tộc Tày ấy. Giữa lúc ai cũng cho rằng ngọn đồi kia vô giá trị, anh đã nhìn thấy cơ hội. Giữa muôn vàn khó khăn, anh không bỏ cuộc. Anh dùng chính đôi tay lao động của mình để biến vùng đất hoang hóa thành màu xanh của sự sống và hy vọng.

Năm 2023, anh Hóa tiếp tục trồng thêm 2ha chanh mới được chiết từ những cây lâu năm khỏe mạnh và tiếp tục mua thêm 2ha đất đồi để mở rộng diện tích trồng chanh tứ quý. Đồi chanh tứ quý của anh Hóa không chỉ là mô hình kinh tế hiệu quả mà còn trở thành niềm cảm hứng cho nhiều người dân địa phương học hỏi. Hiện sản phẩm chanh tứ quý của gia đình anh đang được chính quyền xã Thạch Lập hoàn thiện hồ sơ để công nhận OCOP 3 sao.

Ông Đỗ Mạnh Linh, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Lập, nhấn mạnh: “Từ một ngọn đồi hoang, gia đình anh Hóa đã mạnh dạn đưa cây chanh leo tứ quý lên trồng quy mô lớn. Nhờ tuân thủ quy trình sản xuất nên cây chanh tứ quý cho năng suất và hiệu quả cao. Hiệu quả từ mô hình trồng chanh leo tứ quý trên đất đổi hoang của gia đình anh Hóa đã mở ra triển vọng mới cho loại cây trồng này trên xã miền núi Thạch Lập. Thời gian tới chúng tôi sẽ nghiên cứu và cho bà con đến học tập mô hình của gia đình anh Hóa để mở rộng diện tích ra toàn xã”.

Giữa đại ngàn xứ Thanh, câu chuyện của anh Hóa như minh chứng rằng, chỉ cần có ý chí, lòng kiên trì và khát vọng vươn lên, thì ngay cả một quả đồi hoang vu cũng có thể nở ra “trái ngọt” tỷ đồng. Ngọn đồi năm nào giờ không còn lau lách xác xơ. Thay vào đó là bạt ngàn đồi chanh trĩu quả, là tiếng cười của người lao động mùa thu hoạch, là con đường mới mở nối từ chân đồi lên đỉnh đồi. Và hơn hết, đó là thành quả của một con người đã dám biến điều không thể thành có thể bằng chính nghị lực phi thường của mình.