FDI tỷ đô đổ về, Nghệ An khát nhân lực chất lượng cao

Câu chuyện này phản ánh một thực tế đang diễn ra tại Nghệ An, dòng vốn đầu tư liên tục tăng mạnh, nhưng nguồn lao động chất lượng cao vẫn chưa theo kịp nhu cầu phát triển.

Doanh nghiệp lo thiếu lao động chất lượng cao

Những năm gần đây, Nghệ An nổi lên là điểm sáng thu hút đầu tư của khu vực Bắc Trung Bộ. Từ mức 1,6 tỷ USD vốn FDI năm 2023, địa phương tiếp tục thu hút 1,75 tỷ USD trong năm 2024. Riêng 4 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký đã vượt 2,2 tỷ USD, đưa Nghệ An vươn lên nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư.

Cùng với dòng vốn tỷ đô là hàng loạt nhà máy điện tử, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ quy mô lớn đi vào hoạt động. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng là bài toán nhân lực ngày càng cấp bách.

Người lao động tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp tại Ngày hội việc làm.

Tại ngày hội việc làm đầu năm 2026, các doanh nghiệp trong khu công nghiệp ở Nghệ An đăng ký tuyển tới 71.000 vị trí việc làm. Trong đó, gần 5.000 vị trí thuộc nhóm quản lý, kỹ thuật và nhân lực chất lượng cao. Điều đáng nói, đây cũng là nhóm vị trí khó tuyển nhất.

Ông Kwon Ki Hoon, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kyungshin Việt Nam cho biết, doanh nghiệp triển khai nhiều chính sách tuyển dụng trong thời gian dài nhưng vẫn chưa thể lấp đầy một số vị trí chủ chốt.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều doanh nghiệp FDI khác. Tại Công ty TNHH Luxshare ICT Nghệ An, nhu cầu tuyển dụng nhân sự có trình độ chuyên môn và ngoại ngữ luôn ở mức cao. Theo đại diện doanh nghiệp, khó khăn lớn nhất không nằm ở số lượng ứng viên mà ở chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công việc.

"Việc tuyển dụng lao động có kinh nghiệm và trình độ ngoại ngữ gặp rất nhiều khó khăn. Chúng tôi đã áp dụng nhiều hình thức tuyển dụng nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu", anh Lê Khánh Minh, phụ trách tuyển dụng của doanh nghiệp này chia sẻ.

Không ít doanh nghiệp buộc phải tự đào tạo nhân lực. Tại Công ty TNHH Everwin Precision, hơn 20% lao động ở các vị trí tổ trưởng, chuyền trưởng phải sử dụng thành thạo tiếng Trung. Năm 2025, doanh nghiệp đã đưa hàng chục nhân sự sang Trung Quốc đào tạo chuyên sâu để chuẩn bị nguồn cán bộ nòng cốt cho nhà máy.

Thu hút được nhà đầu tư, làm sao giữ được người tài

Mỗi năm địa phương có khoảng 40.000 - 45.000 người bước vào độ tuổi lao động. Ngoài ra còn có hàng trăm nghìn lao động Nghệ An đang làm việc tại Hà Nội, TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai và nhiều địa phương khác. Thế nhưng, điều doanh nghiệp cần lại là lực lượng lao động có kỹ năng nghề, ngoại ngữ và tác phong công nghiệp.

Theo nhiều nhà tuyển dụng, không ít ứng viên có bằng cấp nhưng thiếu kỹ năng thực tế, trong khi các nhà máy công nghệ cao đòi hỏi khả năng thích nghi nhanh với dây chuyền hiện đại và môi trường làm việc quốc tế.

Ngoại ngữ cũng đang trở thành "tấm vé" để người lao động tiếp cận các vị trí quản lý, kỹ thuật và chuyên môn cao. Tại nhiều sàn giao dịch việc làm, các lớp tiếng Trung luôn trong tình trạng quá tải trong khi nhiều lớp tiếng Anh không đủ học viên để mở lớp.

Khả năng ngoại ngữ trở thành lợi thế giúp ứng viên nổi bật trong quá trình tìm việc.

Sau nhiều năm làm việc ở Hà Nội, chị Trần Thị Trà Giang quyết định trở về Nghệ An làm việc tại Công ty TNHH Everwin Precision. Tuy nhiên, chị thừa nhận mức lương và cơ hội phát triển nghề nghiệp vẫn là yếu tố khiến nhiều lao động trình độ cao còn băn khoăn khi lựa chọn trở về quê hương.

"Thời điểm tôi về Nghệ An, phần lớn bạn bè có năng lực đều chọn ở lại các thành phố lớn. Nguyên nhân là cơ hội việc làm và chính sách thu hút nhân lực tại địa phương chưa thực sự hấp dẫn", chị Giang nói.

Anh Trần Đình Quyết (33 tuổi, quê xã Kim Liên) người từng có 7 năm làm việc tại Bình Dương, cũng đang tìm kiếm cơ hội trở về quê làm việc. Theo anh Quyết, nhiều vị trí yêu cầu kinh nghiệm và ngoại ngữ nhưng mức lương vẫn thấp hơn đáng kể so với các trung tâm công nghiệp lớn. "Nếu thực tế không như mong muốn, tôi có thể tiếp tục học ngoại ngữ để đi làm việc ở nước ngoài", anh nói.

Những chia sẻ này phản ánh một thực tế mà nhiều doanh nghiệp đang đối mặt: thu hút được lao động chất lượng cao đã khó, giữ chân họ còn khó hơn.

Những năm gần đây, các trường nghề đẩy mạnh đổi mới đào tạo, chú trọng kỹ năng thực hành và ngoại ngữ để học sinh, sinh viên đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp.

Để giải bài toán nhân lực, nhiều cơ sở đào tạo ở Nghệ An thay đổi phương thức đào tạo theo hướng gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Nguyễn Thị Phương, sinh viên Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, Đại học Nghệ An, được doanh nghiệp tuyển dụng khi chưa nhận bằng tốt nghiệp.

Nhờ tham gia chương trình học bổng doanh nghiệp và được đào tạo ngoại ngữ từ sớm, Phương có công việc ổn định với mức lương khoảng 12 triệu đồng/tháng ngay trong thời gian thực tập.

Tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc, sinh viên được tiếp cận môi trường doanh nghiệp từ rất sớm. Các kỳ thực tập kéo dài nhiều tháng không chỉ giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm mà còn có thêm thu nhập để trang trải chi phí học tập.

Theo các cơ sở đào tạo, việc doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo đang giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn sản xuất. Nhiều doanh nghiệp cũng chủ động hỗ trợ học bổng, tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng ngay từ khi các em còn ngồi trên ghế nhà trường.

Việc mở rộng Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An lên hơn 104.000 héc-ta cùng làn sóng đầu tư mới đang tạo ra nhu cầu rất lớn về lao động kỹ thuật và nhân lực chất lượng cao.

Theo các chuyên gia, để tận dụng cơ hội này, Nghệ An không chỉ cần thêm các chương trình đào tạo sát thực tiễn mà còn phải xây dựng môi trường làm việc đủ sức cạnh tranh về thu nhập, phúc lợi và cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Bởi trong cuộc đua thu hút những dự án tỷ đô, nguồn nhân lực chất lượng cao mới là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của địa phương.

Sau nhiều năm làm việc xa quê, anh Trần Đình Quyết vẫn mong muốn được trở về Nghệ An lập nghiệp. Nhưng theo anh, quyết định ở lại hay tiếp tục đi xa không chỉ phụ thuộc vào tình yêu quê hương mà còn là câu chuyện thu nhập, cơ hội thăng tiến và môi trường làm việc.

Đó cũng là bài toán mà Nghệ An cần lời giải nếu muốn biến lợi thế thu hút đầu tư thành động lực phát triển lâu dài.