Giáo viên 'bật mí' cách làm bài thi tốt nghiệp đạt điểm cao

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 11 và 12/6 với 4 môn thi, trong đó có 2 môn thi bắt buộc là Toán và Ngữ văn và 2 môn thi tự chọn trong số các môn học còn lại trong chương trình. Nhiều giáo viên cho rằng, để đạt kết quả cao tại kỳ thi có ý nghĩa quan trọng này, học sinh cần có chiến lược ôn tập hợp lý, giữ được sức khỏe, tâm lý ổn định và biết cách làm bài thông minh.

TS Trịnh Thu Tuyết, giáo viên môn Ngữ văn tại Hà Nội chia sẻ: Điều đầu tiên, để ôn và thi tốt, các em cần có thể trạng và tâm lý tốt. Những ngày sát thi không phải là thời điểm để thức quá khuya, học dồn dập hoặc đảo lộn nhịp sinh hoạt. Các em nên xây dựng thời gian biểu hợp lí: Học tập có kế hoạch, nghỉ ngơi đúng giờ, ngủ đủ giấc và tránh để cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài. Ở giai đoạn nước rút, các em không nên ôn tập một cách dàn trải theo kiểu “nhồi nhét” kiến thức mà phải biết rà soát lại những phần trọng tâm, hệ thống lại toàn bộ các dạng bài.

Lưu ý cụ thể về chiến lược ôn tập và làm bài thi môn Ngữ văn, TS Trịnh Thu Tuyết cho rằng, thời điểm sát ngày thi, các em cần tập trung xem lại phần kiến thức thể loại, kiến thức tiếng Việt đã được các thầy cô cô đọng lại trong thời gian học; rèn các kỹ năng phân tích đề, đọc lướt qua phần ngữ liệu để đánh dấu từ khóa cần lưu ý.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi, đông nhất từ trước đến nay.

Với phần viết, dù đoạn hay bài văn, nghị luận xã hội hay nghị luận văn học, điều quan trọng trước tiên là xác định đúng yêu cầu nghị luận; sau đó các em nên phác sơ lược hướng triển khai nội dung nghị luận để quá trình viết không lan man hoặc sơ sài, thiếu ý. Nếu phần nghị luận xã hội cần sự thể hiện cái tôi sắc sảo, bản lĩnh, trung thực thì phần nghị luận văn học rất cần khả năng cảm nhận tinh tế, sự phân tích sâu sắc và tình cảm chân thành...

Theo TS Trịnh Thu Tuyết, câu viết đoạn văn nghị luận xã hội, các em cần đặc biệt chú ý hai yêu cầu về nội dung và hình thức của đoạn văn: Về nội dung, chỉ nghị luận một khía cạnh, một bình diện của vấn đề (nguyên nhân hoặc ý nghĩa hoặc hậu quả hoặc giải pháp…), tuyệt đối không biến đoạn văn thành bài văn thu nhỏ với tất cả các khía cạnh của vấn đề; về hình thức, cần viết đúng cấu trúc đoạn, đúng dung lượng theo yêu cầu của đề…

Câu viết đoạn nghị luận văn học có thể yêu cầu trình bày cảm nhận hoặc phân tích một giá trị nào đó về nội dung hoặc nghệ thuật của văn bản. Khi viết, thí sinh cần nhớ: Giá trị nội dung luôn được thể hiện thông qua đặc sắc của hình thức nghệ thuật; giá trị nghệ thuật chính là khả năng biểu hiện sâu sắc, tinh tế nội dung nên dù vấn đề nghị luận trong đoạn văn chỉ là một giá trị cụ thể của nội dung hoặc nghệ thuật, người viết vẫn cần chú ý mối quan hệ gắn kết không thể tách rời của hai bình diện nội dung và nghệ thuật của văn bản.

Với bài văn nghị luận xã hội, các em cần xác định đúng vấn đề nghị luận theo yêu cầu của đề, triển khai hệ thống luận điểm mạch lạc, logic với những lí lẽ chặt chẽ và bằng chứng thuyết phục.

Thầy Nguyễn Thanh Tùng, giáo viên môn Toán của hệ thống giáo dục HOCMAI lưu ý những ngày trước thi, các em cần ngủ đủ 6-7 tiếng một ngày, không học dồn, thay vào đó xen kẽ học và nghỉ để tránh gây áp lực cho bản thân trước kỳ thi.

Về chiến lược làm bài thi, thầy Tùng khuyên thí sinh sau khi nhận đề thi, các em hãy dành ra 3-5 phút xem nhanh hết một lượt đề thi. Gạch chân những câu lạ, khó để làm cuối cùng. Với những bạn có mục tiêu tầm 8 điểm thì có thể bỏ qua các câu hỏi khó và xem, rà soát lại những câu mình đã làm và những câu mà mình đang phân vân, chưa tự tin về đáp án.

Còn với những bạn có mục tiêu cao hơn thì phấn đấu 60 phút đầu phải làm đúng và trọn vẹn tất cả các câu ở mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng thấp. Với 30 phút còn lại, các em hãy tập trung chinh phục những câu hỏi khó hơn và vẫn ưu tiên giải quyết theo mức độ từ dễ, quen thuộc hơn tới khó và lạ.

Theo thầy Nguyễn Thanh Tùng, các em có thể ưu tiên làm phần I trước vì đây là phần dễ lấy điểm nhất khi các câu hỏi thường chỉ ở mức độ nhận biết, thông hiểu. Nếu có mục tiêu lấy 8 điểm trở lên thì tuyệt đối không được phép sai bất kỳ câu hỏi nào ở phần này và phải lấy 3 điểm tuyệt đối. Hãy lấy tối đa điểm từ những câu dễ nhất và không để mất điểm vì chủ quan.

Phần II sẽ có một số câu mà có 1 lệnh hỏi thuộc mức độ vận dụng nếu chưa thể làm ra được thì hãy đánh dấu lại và quay lại làm sau, luôn ưu tiên làm những câu và lệnh hỏi dễ trước.

Phần III sẽ có khoảng 1 đến 2 câu lạ và khó, đây là những câu có tính phân loại cao và là “vật cản” cho những bạn muốn chinh phục điểm 9+. Song phần này, vẫn có những dạng câu hỏi quen thuộc đã được chúng ta ôn tập thì hãy tập trung làm chính xác để lấy điểm tuyệt đối những câu hỏi đó.

Theo cô Dương Thị Huyền, đối với 2 môn thi tự chọn trong kỳ tốt nghiệp THPT gồm: Ngoại ngữ, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Tin học, Giáo dục Kinh tế và pháp luật, Công nghệ, các em cần chú ý, phần trắc nghiệm sẽ có nhiều lựa chọn. Để làm đúng, các em cần phải nắm chắc kiến thức nền, tránh chọn theo cảm tính, đặc biệt không được chủ quan với các câu hỏi tưởng như là dễ. Riêng ở phần câu hỏi trắc nghiệm đúng- sai, các em cần đọc chậm, kiểm tra từng từ khóa. Lúc làm bài thi cần bình tĩnh, có trình tự, không sa vào câu khó.

"Một chiến thuật phù hợp là làm trước các câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn mà bản thân chắc chắn, đánh dấu những câu còn phân vân để quay lại sau. Vài phút cuối giờ cần được dành để kiểm tra lại phiếu trả lời. Với bài thi trắc nghiệm, tô nhầm dòng hoặc bỏ sót câu là lỗi rất đáng tiếc. Học sinh cần bảo đảm tất cả câu trả lời đã được tô đúng vị trí, rõ ràng và không bị lệch dòng"- cô Huyền lưu ý.

Theo thầy Nguyễn Văn Vinh, giáo viên môn Địa lý, vào phòng thi, kiến thức chiếm 70% nhưng tâm lý quyết định 30% còn lại. Nhiều bạn bình thường giải đề như thần, nhưng ngồi trước tờ giấy thi lại tay run, não "đóng băng" do căng thẳng. Để không bị ngợp, các em hãy dừng lại 10 giây; nhắm mắt, hít một hơi thật sâu căng lồng ngực và thở ra từ từ rồi tự nhủ với bản thân rằng "mình ôn kĩ rồi, mình sẽ làm được”. Bên cạnh đó, các em cũng hết sức thận trọng với hội chứng “quay xe” khi nhiều bạn làm xong sớm, ngồi rảnh rỗi sinh nông nổi, thấy câu hỏi "nghi nghi" liền tẩy đáp án đúng sửa thành sai. Nguyên tắc sống còn: Tuyệt đối không sửa đáp án dựa trên cảm tính. Chỉ thay đổi khi các em đã phân tích lại dữ kiện từ đầu và có bằng chứng logic rõ ràng…