Gieo yêu thương từ bếp ăn cho bệnh nhân nghèo chạy thận

Những suất cơm sẻ chia với bệnh nhân chạy thận

Có mặt tại khu vực chạy thận của Bệnh viện Đa khoa Bình Tân (TP Hồ Chí Minh) vào cuối tuần, không khó để bắt gặp hình ảnh những bệnh nhân lặng lẽ nằm bên những chiếc máy chạy thận hoạt động đều đặn. Với nhiều người, bệnh viện đã trở thành nơi lui tới quen thuộc bởi mỗi tuần, họ phải trải qua ba buổi chạy thận kéo dài nhiều giờ đồng hồ để duy trì sự sống.

9 giờ 30 phút sáng thứ Bảy hằng tuần, nhóm thiện nguyện mang 300 suất cơm đến Bệnh viện Đa khoa Bình Tân để trao cho bệnh nhân chạy thận.

Tranh thủ những khoảng thời gian không phải vào viện chạy thận, bà Tô Thị Thúy (55 tuổi, quê Hải Phòng) lại cầm xấp vé số đi bán dạo để kiếm thêm tiền trang trải viện phí và chi phí sinh hoạt.

Đã bước sang năm thứ ba chống chọi với căn bệnh suy thận, người phụ nữ quê Hải Phòng cho biết, cuộc sống gia đình đảo lộn hoàn toàn kể từ ngày phát bệnh. Vợ chồng vào miền Nam mưu sinh nhiều năm, từng hy vọng cuộc sống sẽ ổn định hơn, nhưng biến cố sức khỏe bất ngờ khiến cả gia đình rơi vào cảnh chật vật.

“Ngày chưa bệnh tôi còn đi làm được, giờ tuần nào cũng phải vào viện chạy thận nên gần như không làm gì nổi nữa”, bà Thúy chia sẻ.

Chi phí thuốc men, đi lại và sinh hoạt giữa thành phố lớn khiến gia đình bà nhiều lần rơi vào cảnh thiếu trước hụt sau. Hai con gái lớn của bà từng phải nghỉ học sớm để đi làm phụ mẹ. Hiện người con trai út đang học cấp ba cũng trở thành nỗi lo thường trực của người mẹ đang mắc bệnh.

“Có hôm tiền thuốc, tiền trọ, tiền ăn dồn lại trong túi chẳng còn bao nhiêu. Tôi chỉ mong có sức khỏe để sống thêm với con”, bà Thúy nghẹn ngào.

Bà Tô Thị Thúy (bệnh nhân chạy thận), cầm xấp vé số đang đi bán đến nhận suất cơm từ nhóm thiện nguyện.

Với những bệnh nhân chạy thận như bà Thúy, mỗi bữa ăn đều phải tính toán rất kỹ. Chính vì vậy, những suất cơm miễn phí được phát vào sáng thứ Bảy hằng tuần đã trở thành sự hỗ trợ thiết thực đối với nhiều người bệnh.

“Tuần nào tôi cũng ra nhận cơm. Đồ ăn ở đây nấu vừa miệng, mềm và dễ ăn. Có những suất cơm này cũng đỡ được một phần chi phí”, bà Thúy chia sẻ.

Không chỉ riêng bà Thúy, nhiều bệnh nhân khác cũng xem những hộp cơm nóng là nguồn động viên sau nhiều giờ chạy thận mệt mỏi. Một nam bệnh nhân đang chạy thận ca chiều cho biết, sau mỗi lần chạy thận, cơ thể thường rơi vào trạng thái đuối sức. Theo anh, chạy xong thường phải gần 3 giờ chiều mới ra. Người lúc đó rất mệt và xót ruột. Có cái gì ăn nóng nóng là thấy khỏe lại phần nào.

Những hộp cơm nóng giúp nhiều bệnh nhân chạy thận vơi bớt phần nào chi phí sinh hoạt và điều trị.

Điều khiến nhiều bệnh nhân cảm thấy ấm lòng không chỉ nằm ở bữa ăn mà còn ở sự quan tâm của những người đứng bếp. Với người chạy thận, việc ăn uống phải đặc biệt cẩn trọng vì liên quan trực tiếp đến sức khỏe. Nhiều hôm thấy bệnh nhân chạy ca chiều, các thành viên trong nhóm còn dặn dò mang theo sữa hoặc thức ăn nhẹ để tránh bị tụt sức trong quá trình chạy thận kéo dài.

Người duy trì bếp ăn đặc biệt này là anh Trần Việt Cường cùng vợ là chị Ngô Thị Hằng. Là người làm việc trong môi trường bệnh viện nhiều năm, anh Cường có cơ hội tiếp xúc với rất nhiều bệnh nhân nghèo từ các tỉnh lên thành phố điều trị.

Theo anh Cường, khác với nhiều bệnh lý điều trị ngắn ngày, bệnh nhân suy thận gần như phải gắn bó lâu dài với máy chạy thận. Không ít người phải thuê trọ gần bệnh viện để tiện đi lại, cuộc sống quanh quẩn giữa phòng trọ chật hẹp và những ca chạy thận kéo dài.

“Nhiều bệnh nhân ở tỉnh lên đây không có người thân bên cạnh. Cuối tuần càng buồn hơn vì bệnh viện vắng, căng tin nghỉ bán. Từ đó, vợ chồng tôi nghĩ phải làm một điều gì đó để hỗ trợ họ”, anh Cường chia sẻ. Ý tưởng về bếp ăn cuối tuần dành riêng cho bệnh nhân chạy thận cũng bắt đầu từ đó.

Bếp ăn “chuẩn y khoa” và những con người từng đi qua bệnh tật

Bếp ăn được đặt ngay tại nhà của vợ chồng anh Cường ở trong một con hẻm trên đường Bình Trị Đông, phường Bình Trị Đông (TP Hồ Chí Minh). Mỗi cuối tuần, nơi đây lại sáng đèn từ rất sớm để chuẩn bị khoảng 300 suất cơm chuyển đến bệnh viện.

Từ sáng sớm, các thành viên trong nhóm thiện nguyện đã quây quần bên nhau chuẩn bị những suất ăn dành cho bệnh nhân.

Mỗi thành viên trong nhóm thiện nguyện đảm nhận một phần việc, người chia cơm, người chuẩn bị thức ăn để kịp hoàn thành hàng trăm suất ăn trong buổi sáng.

Khác với các bếp ăn thiện nguyện thông thường, việc nấu ăn cho bệnh nhân chạy thận đòi hỏi sự cẩn trọng trong từng khâu chế biến. Chị Hằng cho biết, khẩu phần dành cho người bệnh phải được tính toán kỹ về dinh dưỡng, hạn chế muối và một số loại thực phẩm không phù hợp.

“Người chạy thận cần ăn đủ chất nhưng phải nhạt và hạn chế nhiều loại thực phẩm. Vì vậy, nhóm luôn chú trọng từ khâu chọn nguyên liệu đến cách nêm nếm”, chị Hằng cho biết.

Theo anh Cường, nhiều bệnh nhân chạy thận còn mắc bệnh nền khác nên việc lựa chọn thực phẩm càng phải cẩn thận hơn. Nguyên liệu được ưu tiên phải tươi sạch, hạn chế chất bảo quản và được sơ chế kỹ trước khi chế biến.

Nguyên liệu và cách chế biến được nhóm thiện nguyện đặc biệt chú trọng để bảo đảm phù hợp với sức khỏe của bệnh nhân chạy thận.

Thực đơn của bếp ăn thường xoay quanh những món quen thuộc như thịt kho trứng, bí đỏ, bí xanh, đậu que… Thức ăn được nấu mềm để người bệnh dễ dùng sau thời gian dài chạy thận.

Để kịp phát cơm vào sáng thứ Bảy, công việc chuẩn bị bắt đầu từ chiều hôm trước. Hàng chục ký rau củ được sơ chế sẵn, thịt và trứng được làm sạch kỹ lưỡng. Đến khoảng 5 giờ sáng, căn bếp nhỏ đã đỏ lửa.

Trong không gian chưa đầy vài chục mét vuông, mọi người chia nhau từng phần việc. Người vo gạo, người nấu canh, người chia cơm vào hộp. Anh Cường nhiều hôm trực tiếp vo gần 30 kg gạo để kịp chuẩn bị suất ăn cho bệnh nhân.

Anh Trần Việt Cường (bên trái) cùng các thành viên nhóm thiện nguyện vận chuyển những suất cơm lên xe để mang đến bệnh viện trao cho bệnh nhân chạy thận.

Điều đặc biệt là nhiều người tham gia hỗ trợ bếp ăn từng là bệnh nhân nghèo được giúp đỡ trước đây. Trước khi duy trì bếp ăn thiện nguyện, anh Cường đã nhiều năm vận hành nơi lưu trú miễn phí dành cho bệnh nhân khó khăn. Trong quá trình đó, không ít người lớn tuổi mắc bệnh xương khớp hoặc bệnh mạn tính sau khi sức khỏe ổn định đã tự nguyện ở lại phụ nấu ăn, chia cơm và hỗ trợ các hoạt động thiện nguyện.

Hình ảnh bệnh nhân và người nhà ngồi chờ tại Khoa Thận là động lực để nhóm thiện nguyện duy trì bếp ăn suốt nhiều năm qua.

“Có cô chú từng bệnh nặng nên rất hiểu cảm giác của người nằm viện. Bây giờ khỏe hơn chút là quay lại phụ nấu ăn, chia cơm cho bệnh nhân”, anh Cường kể.

Hiện nhóm thiện nguyện có khoảng 100 thành viên tham gia hỗ trợ nhiều công việc khác nhau, trong đó khoảng 20 người gắn bó thường xuyên với bếp ăn cuối tuần.

Những bàn tay từng run rẩy vì bệnh tật nay lại thoăn thoắt nhặt rau, chia thức ăn, đóng từng hộp cơm gửi đến bệnh viện. Nhiều người trong số họ từng có quãng thời gian nằm viện, sống nhờ sự giúp đỡ của người khác nên hiểu rất rõ cảm giác của bệnh nhân nghèo.

Sau khi ưu tiên phát cho bệnh nhân chạy thận, phần cơm còn lại sẽ được gửi thêm cho một số khoa có bệnh nhân khó khăn và người nhà nuôi bệnh.

Nhiều bệnh nhân tranh thủ nhận suất cơm miễn phí sau buổi chạy thận kéo dài nhiều giờ đồng hồ.

Theo anh Cường, để duy trì đều đặn 300 suất cơm mỗi tuần là áp lực không nhỏ về kinh phí. Tuy nhiên, toàn bộ hoạt động đều dựa trên sự đóng góp tự nguyện của các thành viên và các nhà hảo tâm. Các khoản thu chi cũng được công khai để mọi người cùng theo dõi.

“Chúng tôi chỉ mong bệnh nhân cảm thấy đỡ tủi thân hơn vào dịp cuối tuần. Một hộp cơm nóng đôi khi không lớn lao, nhưng có thể giúp họ cảm thấy mình vẫn được quan tâm và sẻ chia”, chị Hằng tâm sự.

Gắn bó nhiều năm với bệnh nhân suy thận, điều khiến anh Cường day dứt là ngày càng có nhiều người trẻ mắc bệnh suy thận. Theo anh, nhiều người trẻ hiện nay thường xuyên thức khuya, sinh hoạt thiếu điều độ, sử dụng nhiều nước ngọt hoặc đồ uống có ga trong thời gian dài, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe nói chung và chức năng thận nói riêng.

“Điều đáng ngại là suy thận thường tiến triển âm thầm. Nhiều người đến khi phát hiện thì bệnh đã nặng”, anh Cường nói.

Những suất cơm nóng được đóng hộp cẩn thận trước khi chuyển đến bệnh viện trao cho bệnh nhân chạy thận.

Dù mong muốn có thể mở rộng mô hình hỗ trợ đến nhiều bệnh viện khác, anh Cường cho rằng điều quan trọng nhất vẫn là bảo đảm chất lượng bữa ăn và sự phù hợp với thể trạng bệnh nhân.

“Tôi hy vọng sẽ có thêm nhiều nhóm thiện nguyện ở các nơi khác cùng chung tay hỗ trợ bệnh nhân chạy thận theo cách bài bản và lâu dài. Chỉ cần mỗi nơi góp một chút thì người bệnh cũng sẽ vơi bớt khó khăn”, anh Cường chia sẻ.

Chị Ngô Thị Hằng thăm hỏi bệnh nhân và lắng nghe góp ý về khẩu vị món ăn để điều chỉnh phù hợp hơn.

Suốt 4 năm qua, căn bếp nhỏ trong con hẻm ở phường Bình Trị Đông vẫn đều đặn đỏ lửa vào mỗi cuối tuần. Từ sáng sớm, những hộp cơm nóng lại được chuyển đến bệnh viện, tiếp sức cho những bệnh nhân vẫn đang lặng lẽ gắn cuộc sống của mình với những ca chạy thận kéo dài qua từng ngày.