Gỡ 'nút thắt' về vốn cho lộ trình taxi điện tại Hà Nội

Doanh nghiệp taxi lo khó tiếp cận vốn

Trước lộ trình chuyển đổi toàn bộ taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh vào năm 2030 do TP Hà Nội đặt ra, nhiều doanh nghiệp taxi trên địa bàn bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương này.

Tuy nhiên, để quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi và khả thi, các doanh nghiệp cho rằng cần sớm có thêm cơ chế hỗ trợ, đặc biệt về nguồn vốn đầu tư và lãi suất vay.

Theo kế hoạch đến năm 2030, toàn bộ taxi ở Hà Nội chuyển sang xe điện. Ảnh minh họa.

Trao đổi với Báo Xây dựng, bà Nguyễn Thị Dung, Phó Tổng giám đốc G7 Taxi cho biết, doanh nghiệp hoàn toàn ủng hộ và nghiêm túc thực hiện chủ trương của TP Hà Nội về chuyển đổi taxi sang sử dụng năng lượng xanh, hướng tới mục tiêu giảm phát thải và phát triển giao thông bền vững.

Thời gian qua, G7 Taxi đã chủ động tìm hiểu, thử nghiệm một số dòng ô tô điện phù hợp với hoạt động kinh doanh vận tải taxi, đồng thời đánh giá các yếu tố như chi phí đầu tư, mức độ an toàn, độ ổn định trong vận hành cũng như hiệu quả khai thác thực tế.

Theo định hướng của thành phố, doanh nghiệp dự kiến triển khai lộ trình chuyển đổi từng bước, ưu tiên thay thế dần các phương tiện hết niên hạn sử dụng qua từng năm nhằm đảm bảo tính khả thi và hạn chế xáo trộn đối với hoạt động kinh doanh.

Bà Dung cho rằng, chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi của thành phố là điều kiện tích cực giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để thực hiện quá trình chuyển đổi.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, doanh nghiệp vẫn còn một số băn khoăn cần được làm rõ, như quy hoạch và mật độ hệ thống trạm sạc, đặc biệt là các trạm sạc đạt chuẩn có thể dùng chung cho nhiều loại xe điện; cơ chế xử lý pin khi đến hạn thay thế, bao gồm chi phí thu hồi, tái chế nhằm đảm bảo an toàn môi trường.

Ngoài ra, theo đại diện G7 Taxi, cũng cần có đánh giá đầy đủ về mức độ phát thải của các dòng xe xăng đạt tiêu chuẩn Euro 4, Euro 5, Euro 6, bởi nhiều phương tiện trong số này mới được doanh nghiệp đầu tư trong những năm gần đây.

Từ đó, G7 Taxi kiến nghị thành phố xem xét cơ chế gia hạn khai thác hợp lý đối với các phương tiện này sau năm 2030, nhằm tránh gây lãng phí nguồn lực đầu tư của doanh nghiệp.

Phía Hiệp hội Taxi Hà Nội, ông Nguyễn Công Hùng - Chủ tịch Hiệp hội cũng nhấn mạnh việc chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng xanh là xu hướng tất yếu nhằm giảm phát thải, cải thiện chất lượng môi trường đô thị và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Thời gian qua, UBND TP Hà Nội cùng các sở, ngành đã tổ chức nhiều cuộc họp với doanh nghiệp taxi để bàn giải pháp thúc đẩy quá trình chuyển đổi, đồng thời nghiên cứu xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư phương tiện mới.

Nhờ đó, nhiều doanh nghiệp taxi trên địa bàn đã chủ động xây dựng kế hoạch chuyển đổi đội xe. Hiện Hà Nội có hơn 8.700 taxi điện, chiếm khoảng 47% tổng số taxi toàn thành phố.

Theo kế hoạch của Hiệp hội Taxi Hà Nội, đến năm 2028 các doanh nghiệp sẽ chuyển đổi thêm tối thiểu 25 - 28% số taxi chạy xăng, hướng tới hoàn tất chuyển đổi toàn bộ vào giai đoạn 2029 - 2030.

Dù đồng thuận với chủ trương, các doanh nghiệp cho rằng quá trình chuyển đổi đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó nổi bật là khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn.

Theo quy định hiện nay, nếu doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm, Quỹ Đầu tư phát triển thành phố chỉ cho vay tối đa 40% giá trị dự án với lãi suất 4,98%/năm.

Để vay thêm vốn, doanh nghiệp phải có bảo lãnh của ngân hàng, điều này khiến nhiều đơn vị gặp khó khăn khi muốn đầu tư phương tiện mới.

Bên cạnh đó, taxi điện vẫn là loại phương tiện khá mới, tiềm ẩn rủi ro về chi phí vận hành. Theo tính toán của doanh nghiệp, mỗi xe điện có giá khoảng 450 – 500 triệu đồng. Sau khoảng 5 năm sử dụng, doanh nghiệp có thể phải chi thêm 140 – 150 triệu đồng để thay pin, chưa kể chi phí sửa chữa, bảo dưỡng. Ngoài ra, ông Hùng cũng bày tỏ băn khoăn về việc sau 5 năm thay pin thì pin cũa ai xử lý và xử lý thế nào vẫn chưa đc nhà sản xuất hay các cơ quan chức nắng hướng dẫn.

Một vấn đề khác là việc thanh lý số lượng lớn taxi chạy xăng khi thực hiện lộ trình chuyển đổi. Trong bối cảnh Hà Nội triển khai các vùng phát thải thấp, giá trị xe cũ có nguy cơ giảm mạnh, ảnh hưởng đến báo cáo tài chính cũng như khả năng vay vốn của doanh nghiệp.

Vì vậy, Hiệp hội Taxi Hà Nội kiến nghị thành phố đề xuất Chính phủ và Bộ Tài chính nâng tỷ lệ vay vốn lên 80% giá trị phương tiện, đồng thời xem xét miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong một thời gian nhất định, cũng như ưu đãi các loại phí, lệ phí đăng ký phương tiện và biển số định danh đối với taxi điện.

Hà Nội đặt mục tiêu chuyển đổi 100% taxi vào năm 2030

Theo UBND TP Hà Nội, thành phố đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2030 sẽ hoàn thành chuyển đổi toàn bộ taxi chạy xăng, dầu sang taxi sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Cụ thể, đến 2026 đạt 63 – 64%; 2027 đạt 68 – 70%; 2028: đạt 74 – 77%; 2029: đạt 88 – 96% và hoàn tất 100% vào năm 2030.

Để hỗ trợ quá trình chuyển đổi, thành phố dự kiến hỗ trợ một phần lãi suất vay ngân hàng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố và các quỹ liên quan.

Đồng thời, Hà Nội cũng khuyến khích phát triển hạ tầng trạm sạc điện, ưu tiên bố trí tại khu vực đô thị trung tâm, vành đai, sân bay, nhà ga, bến xe và các đầu mối giao thông lớn.

Thành phố cũng đang rà soát quỹ đất để phát triển hệ thống trạm sạc, khuyến khích tận dụng bãi đỗ xe công cộng và trạm xăng dầu hiện hữu để lắp đặt trụ sạc, đồng thời kiến nghị cấp có thẩm quyền kéo dài chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ đối với taxi điện.

Lê Tươi