Hạ nhiệt lãi suất ngân hàng, hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục biến động khó lường, Ngân hàng Nhà nước đã có những thông điệp yêu cầu giảm mặt bằng lãi suất, đồng thời tăng cường kiểm tra các tổ chức tín dụng có động thái tăng lãi suất huy động trái với định hướng điều hành chung.

Số liệu thống kê cho thấy, tính đến cuối tháng 4-2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, tăng trưởng huy động vốn chậm hơn đáng kể do một phần dòng tiền dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác; việc này khiến nhiều ngân hàng thương mại gặp áp lực thanh khoản cục bộ và phải tăng lãi suất huy động để hút dòng tiền; có thời điểm, lãi suất thực tế đối với các khoản tiền gửi lớn hoặc kỳ hạn dài được đẩy lên tới 8-9%/năm.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu kiểm tra nhà băng tăng lãi suất. Ảnh minh họa

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, lãi suất là một trong những cấu phần quan trọng hình thành chi phí hoạt động của doanh nghiệp. Từ đầu năm 2026 đến nay, khi lãi suất trên thị trường có dấu hiệu nóng, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ thanh khoản thông qua nghiệp vụ thị trường mở và các công cụ điều hành khác.

Ngân hàng Nhà nước triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ nhằm bổ sung thêm nguồn hỗ trợ thanh khoản khác bằng VNĐ cho các tổ chức tín dụng. Đồng thời, ban hành các văn bản chấn chỉnh hoạt động huy động vốn và yêu cầu các tổ chức tín dụng ổn định mặt bằng lãi suất; tổ chức cuộc họp với các ngân hàng thương mại (ngày 9-4-2026) nhằm thống nhất triển khai chủ trương giảm mặt bằng lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Theo đó, nhiều ngân hàng thương mại đã chủ động triển khai việc giảm lãi suất.

Trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Ảnh: VH

Trong tháng 5-2026, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành 2 văn bản yêu cầu các nhà băng không chạy đua lãi suất để giữ mặt bằng lãi vay thấp, hỗ trợ nền kinh tế. Cụ thể, sau Công văn số 3972/NHNN-CSTT ngày 14-5 chỉ đạo tổ chức kiểm tra diện rộng, ngày 21-5 vừa qua, cơ quan quản lý tiền tệ có Công văn số 4190/NHNN-CSTT yêu cầu các Ngân hàng Nhà nước Khu vực họp với hệ thống ngân hàng thương mại trên địa bàn.

Mục tiêu nhằm quán triệt nghiêm túc tinh thần giảm mặt bằng lãi suất tiết kiệm ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên đối với các giao dịch phát sinh mới, đồng thời hạ lãi suất niêm yết và lãi suất cho vay đầu ra để tăng khả năng tiếp cận vốn cho nền kinh tế. Cơ quan quản lý cũng yêu cầu kiểm tra việc giảm mặt bằng lãi suất tại các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn.

Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước cho biết tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay của thị trường và của từng tổ chức tín dụng, việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của các tổ chức tín dụng để có chính sách, biện pháp kịp thời nhằm yêu cầu tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất.

Đồng thời triển khai các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ phù hợp, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện giảm mặt bằng lãi suất của tổ chức tín dụng theo chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ, và Ngân hàng Nhà nước;

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Trọng Ninh, Giám đốc một doanh nghiệp cơ khí ở Hoài Đức (Hà Nội) cho rằng, việc Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo giảm lãi suất và kiểm tra các ngân hàng tăng lãi suất huy động là tín hiệu tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp.

Theo ông Ninh, hiện nay nhiều doanh nghiệp vẫn đang gặp khó khăn về dòng tiền, trong khi chi phí đầu vào, vận chuyển và nhân công đều tăng. Nếu lãi suất vay tiếp tục giảm thêm sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, có điều kiện mở rộng sản xuất và giữ chân người lao động.

“Điều doanh nghiệp mong muốn nhất lúc này là tiếp cận được nguồn vốn ổn định với lãi suất hợp lý. Khi Ngân hàng Nhà nước quyết liệt kiểm soát việc tăng lãi suất huy động, chúng tôi kỳ vọng mặt bằng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm trong thời gian tới”, ông Ninh chia sẻ.

Tính đến ngày 22-5 đã có 7 ngân hàng điều chỉnh lãi suất trong tháng 5-2026. Trong đó, Ngân hàng Á Châu (ACB), Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vương (VPBank) và Sacombank giảm lãi suất huy động; Ngân hàng Bắc Á (Bac A Bank) tăng lãi suất kỳ hạn 13 tháng rồi nhanh chóng giảm trở lại mức cũ; OCB tăng lãi suất ở nhiều kỳ hạn; Ngân hàng Sài Gòn Công Thương (Saigonbank) tăng mạnh lãi suất tiết kiệm trực tuyến kỳ hạn 13 tháng lên 7,9%/năm, đồng thời giảm lãi suất huy động tại các kỳ hạn 7-11 tháng và 18-36 tháng.