Hà Nội: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền để tạo động lực tăng trưởng mới

Những kết quả đạt được không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy mà còn tạo nền tảng quan trọng để Thủ đô hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số...

Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Tú trình bày tham luận tại hội nghị. Ảnh: Quang Thái

Bảo đảm nguồn lực, trao quyền cho cơ sở

Theo Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Tú, sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội đã thực hiện tốt chủ trương của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước.

Với quy mô quản trị lớn nhất cả nước, diện tích hơn 3.344km², dân số gần 8,9 triệu người, Hà Nội xác định bảo đảm nguồn lực, đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền không chỉ là yêu cầu trong tổ chức bộ máy mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực điều hành phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 10% giai đoạn 2026-2030.

Ngay từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở Tài chính đã phối hợp với các sở, ngành tham mưu UBND thành phố chỉ đạo thực hiện đồng bộ nhiều nhiệm vụ quan trọng. Thành phố hoàn thành quyết toán ngân sách ba cấp trước ngày 30-6-2025; rà soát, kiểm kê tài sản công; xây dựng phương án sắp xếp 1.010 cơ sở nhà, đất và 153 xe ô tô phục vụ công tác chung; rà soát gần 27.000 dự án đầu tư cấp huyện để điều chỉnh, chuyển giao chủ đầu tư và kế hoạch vốn; đồng thời điều chỉnh dự toán ngân sách từ 526 xã, phường, thị trấn cũ cho 126 xã, phường mới.

Đến ngày 1-7-2025, toàn bộ các xã, phường đã được bố trí trụ sở làm việc, bảo đảm điều kiện vận hành ổn định ngay từ ngày đầu thực hiện mô hình mới. Các dự toán thu, chi ngân sách và kế hoạch đầu tư công trung hạn cũng được giao kịp thời, bảo đảm không gián đoạn việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và các chính sách an sinh xã hội trên địa bàn.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền theo phương châm “cấp nào gần dân, sát dân, giải quyết hiệu quả nhất thì giao cấp đó thực hiện”. Thành phố đã rà soát toàn diện 2.007 nhiệm vụ quản lý nhà nước thuộc 14 lĩnh vực. Sau khi thực hiện phân cấp, ủy quyền, tổng số nhiệm vụ cấp xã phải thực hiện là 926 nhiệm vụ. Cùng với đó, Hà Nội đang triển khai 661 thủ tục hành chính được ủy quyền từ thành phố và các sở, ngành xuống cơ sở, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp giải quyết công việc ngay tại địa phương.

Kết quả cho thấy hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính được nâng lên rõ rệt. Thời gian giải quyết công việc được rút ngắn từ 3 đến 5 ngày; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 95,77%. Từ ngày 1-7-2025 đến 31-1-2026, thành phố đã giải quyết hơn 2,26 triệu hồ sơ hành chính thông qua cơ chế phân cấp, ủy quyền, tiết kiệm khoảng 63,5 tỷ đồng chi phí xã hội. Riêng bốn tháng đầu năm 2026 tiếp tục tiết kiệm trên 37 tỷ đồng cho người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, việc ủy quyền nhiều thủ tục trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, đầu tư và đăng ký kinh doanh đã góp phần rút ngắn quy trình xử lý, giảm chi phí tuân thủ, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao mức độ hài lòng của người dân.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang trình bày tham luận tại hội nghị. Ảnh: Quang Thái

Đồng chí Nguyễn Ngọc Tú cũng cho biết, thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Hà Nội cho thấy, phân cấp, ủy quyền không chỉ là giải pháp đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước mà đã và đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo nền tảng để thành phố hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP 2 con số trong giai đoạn 2026-2030.

Chuyển đổi số tạo nền tảng cho quản trị hiện đại

Song hành với phân cấp, ủy quyền, chuyển đổi số được xác định là điều kiện quan trọng bảo đảm cho mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu quả. Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang, sau một năm triển khai, chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ kỹ thuật đơn lẻ mà đã trở thành nền tảng cho hoạt động quản trị trong bộ máy mới.

Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, dữ liệu được xác định là hạ tầng thiết yếu tương tự như điện, nước và giao thông. Dữ liệu không chỉ phục vụ công tác quản lý, điều hành mà còn là điều kiện để chính quyền thành phố kết nối hiệu quả với 126 xã, phường và phục vụ người dân thông qua các dịch vụ công.

Sau một năm triển khai, thành phố đã hình thành nhiều nền tảng dữ liệu quan trọng, từng bước số hóa và kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hỗ trợ giải quyết gần 4 triệu hồ sơ thủ tục hành chính mỗi năm. Thành phố cũng đã ban hành khung kiến trúc số và kiến trúc dữ liệu thống nhất.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Khoa học và Công nghệ, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc tạo ra dữ liệu mà là làm thế nào để biến dữ liệu thành năng lực quản trị. Dữ liệu vẫn còn phân tán giữa các ngành, các cấp; chất lượng dữ liệu chưa đồng đều; nhiều nơi đã có dữ liệu nhưng chưa sử dụng hiệu quả trong quá trình ra quyết định.

Để giải quyết vấn đề này, đồng chí Cù Ngọc Trang cho biết, thành phố đã ban hành Kế hoạch số 220 về tích hợp, di trú và chuẩn hóa dữ liệu vào kho dữ liệu dùng chung. Một chiến dịch cao điểm kéo dài gần 90 ngày đêm được triển khai nhằm hoàn thành tích hợp 14 loại dữ liệu ưu tiên trước ngày 30-8-2026 và hoàn thành toàn bộ 93 cơ sở dữ liệu còn lại trong năm 2026.

Cùng với dữ liệu, nhân lực số được xác định là yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số. Thành phố đã ban hành Khung năng lực số cho cán bộ, công chức, viên chức và công dân Thủ đô; phê duyệt Đề án nâng cao năng lực số giai đoạn 2026-2030. Trong một năm qua, hàng chục nghìn lượt cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo về chuyển đổi số, an toàn thông tin và trí tuệ nhân tạo. Hơn 5.400 tổ chuyển đổi số cộng đồng tiếp tục duy trì hoạt động hiệu quả tại cơ sở.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Quang Thái

Theo định hướng của thành phố, thời gian tới toàn bộ đội ngũ cán bộ, công chức sẽ phải có năng lực số để thực hiện công vụ trên môi trường số. Thành phố sẽ triển khai đánh giá năng lực số thực thi, đồng thời xây dựng mô hình hỗ trợ tập trung cho 126 xã, phường nhằm bảo đảm sự đồng đều trong vận hành. Một mục tiêu đáng chú ý được đặt ra trong năm 2026 là mỗi cán bộ, công chức, viên chức sẽ có một trợ lý AI hỗ trợ tra cứu văn bản, tổng hợp báo cáo, rà soát hồ sơ, phân tích dữ liệu và tham mưu chính sách. Không chỉ dừng ở dữ liệu và công nghệ, chuyển đổi số còn hướng tới thay đổi phương thức quản trị. Thành phố đã triển khai mô hình quản trị theo mục tiêu và kết quả then chốt (OKR), đo lường hiệu suất bằng KPI trên nền tảng HanoiWork cho toàn hệ thống chính trị. Đến nay, HanoiWork đã được triển khai tại 161 đơn vị với hơn 39.300 tài khoản, phê duyệt 2.359 quy trình và khởi tạo hơn 69.200 nhiệm vụ. Khoảng 83% công việc thường xuyên được cập nhật tiến độ hằng tuần trên hệ thống.

Trong lĩnh vực tương tác với người dân, nền tảng iHanoi tiếp tục phát huy hiệu quả với hơn 6,21 triệu tài khoản và 186 triệu lượt truy cập. Riêng trong một năm qua, hệ thống đã tiếp nhận và xử lý hơn 107.620 phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp.

Theo đánh giá của các sở, ngành, phân cấp, ủy quyền cùng chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời tạo nền tảng để thành phố thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.