Hàng ngàn đôi guốc gỗ cổ La Mã hé mở bí mật thú vị

Người La Mã thời cổ đại là những người đầu tiên đi guốc gỗ đến nhà tắm để bảo vệ đôi chân khỏi sàn nhà nóng và để di chuyển dễ dàng hơn trên các bề mặt trơn trượt.

Các nhà khảo cổ đã phát hiện hàng nghìn đôi dép, bao gồm hàng chục đôi guốc gỗ được bảo quản tốt tại Vindolanda - pháo đài La Mã cổ đại dọc theo Bức tường Hadrian. Đây rất có thể là đôi dép đi trong nhà tắm cổ nhất thế giới.

Loại guốc gỗ dùng trong nhà tắm bao gồm phần đế làm từ gỗ và quai guốc làm bằng da. Người La Mã đã sử dụng loại guốc gỗ đế cao này nhằm bảo vệ đôi chân khỏi sàn nhà nóng và trơn trượt khi ở nhà tắm công cộng.

Các nhà khảo cổ tìm thấy nhiều đôi guốc gỗ đi trong nhà tắm của người La Mã ở Vindolanda, Anh. Ảnh: The Vindolanda Trust.

Theo English Heritage - tổ chức bảo tồn di tích và các địa điểm lịch sử, nhà tắm La Mã là địa điểm cộng đồng được nhiều người lui tới. Tại đây, người ta sẽ cởi quần áo, di chuyển từ phòng lạnh sang phòng ấm, rồi đến phòng nóng và cuối cùng quay lại phòng đầu tiên để ngâm mình trong nước lạnh. Một trong những phát minh quan trọng nhất trong hệ thống tắm của người La Mã là hệ thống sưởi sàn (hypocaust), bao gồm việc đốt lò dưới sàn nhà nâng cao để làm nóng các phòng ấm, phòng nóng và các phòng tắm. Hệ thống sưởi ấm này cũng làm cho sàn nhà nóng đến mức khó chịu nếu chạm vào.

Vì dép đi trong nhà tắm của người La Mã được làm từ vật liệu dễ phân hủy nên những hiện vật cổ nhất và nổi tiếng nhất thuộc loại này đến từ Vindolanda - pháo đài La Mã ở Northumberland, Anh. Tại đây, các di vật hữu cơ được bảo tồn khá nguyên vẹn trong các lớp bùn không có oxy. Các nhà khảo cổ học cho biết đã tìm thấy hơn 5.000 đôi dép La Mã tại Vindolanda. Trong số này có khoảng 50 đôi guốc gỗ đi trong nhà tắm.

Hầu hết các đôi guốc gỗ đi trong nhà tắm đều có phần đế gỗ cao từ 2,5 - 5 cm và quai guốc là một dây da ngang ở phía trên. Một số đôi guốc gỗ có bề mặt trơn trong khi số khác được trang trí bằng các họa tiết hình học hoặc hình ảnh các ngón chân được khắc trên bề mặt.

Hiện các chuyên gia chưa thể khẳng định những đôi dép tìm thấy ở Vindolanda có phải là loại dép đi trong nhà tắm lâu đời nhất thế giới hay không. Bởi lẽ, trước đó, các nhà khảo cổ đã tìm thấy đôi dép xăng đan cổ hơn nhiều, bao gồm bộ sưu tập dép của pharaoh Ai Cập Tutankhamun có niên đại từ năm 3300 trước Công nguyên. Người Etruscan đã đi dép xăng đan khung kim loại từ thế kỷ 6 trước Công nguyên.

Hai đôi guốc gỗ dành cho trẻ em đã được các chuyên gia phát hiện vào năm 2025 tại Isarnodurum - một địa điểm khảo cổ thời La Mã ở Pháp. Hiện vật có niên đại sớm hơn những đôi dép tìm thấy ở Vindolanda một chút. Nếu được xác nhận là guốc gỗ dùng trong nhà tắm thì 2 đôi dép ở Isarnodurum sẽ là trở thành những đôi guốc gỗ cổ nhất thế giới.

Mời độc giả xem video: Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.