Hội Gióng đền Phù Đổng: Vai diễn 'ông Hiệu' - linh hồn của lễ hội

Hội Gióng ở đền Phù Đổng (xã Phù Đổng, Hà Nội), gắn với truyền thuyết về một cậu bé được mẹ sinh ra một cách kỳ lạ ở làng Phù Đổng. Khôi ngô, tuấn tú nhưng lên 3 mà vẫn chưa biết nói, biết cười, suốt ngày cậu chỉ nằm trong thúng treo trên gióng tre, vì thế được đặt tên là Gióng. Khi nghe thấy lời kêu gọi của nhà Vua tìm người tài giỏi đánh giặc ngoại xâm, Gióng bỗng lớn nhanh như thổi, rồi xung phong ra trận cứu nước, cứu dân. Sau khi dẹp tan quân giặc, ngài về núi Sóc rồi cưỡi ngựa bay lên trời.

Từ đó, ngài Gióng được thiêng hóa thành một vị Thánh bất tử bảo hộ mùa màng, hòa bình cho đất nước, thịnh vượng cho muôn dân. Để tưởng nhớ công ơn của ngài, người dân lập đền, thờ phụng và mở hội hằng năm với tên gọi là Hội Gióng ở đền Phù Đổng. Đó là một trong những lễ hội lớn nhất vùng châu thổ Bắc Bộ, tổ chức theo một nghi thức được quy định chặt chẽ, chuẩn bị hết sức công phu, với sự tham gia đông đảo của dân làng quanh khu vực.

Để tổ chức Hội Gióng ở đền Phù Đổng, việc tuyển chọn ra các ông Hiệu (Hiệu cờ, Hiệu trống, Hiệu chiêng, Hiệu Trung quân, Hiệu Tiểu cổ) – những nhân vật này là linh hồn của lễ hội rất được quan tâm và khắt khe. Tùy theo vai vế, khả năng kinh tế mà chuẩn bị những điều kiện vật chất và người được chọn vai sinh hoạt kiêng cữ từ hàng tháng trước ngày Lễ hội.

Hội Gióng ở xã Phù Đổng (Hà Nội) nơi sinh Thánh Gióng, diễn ra từ ngày 23 – 25/5 (7 – 9/4 Âm lịch).

Trong hội Gióng ở đền Phù Đổng, việc lựa chọn ông Hiệu có những tiêu chí khắt khe.

Các ông Hiệu được tuyển, tuổi từ 18 - 26, có sức khỏe, ngoại hình đẹp, kinh tế khá giả, không vướng tang sự; đặc biệt phải là người có phẩm hạnh, vợ chồng song toàn, con cái có đủ nếp tẻ và ngoan ngoãn.

Người được tuyển chọn làm ông Hiệu, phải tự chi tiền để mua sắm trang phục cho giai nhân, nuôi từ 24 đến 30 người phục vụ trong suốt 10 ngày.

Bên cạnh các ông Hiệu là những bé trai được chọn làm người hầu cận. Đây là người duy nhất được ông hiệu giao tiếp trong suốt thời gian chuẩn bị hội.

Các bé trai được lựa chọn hầu cận cho các ông Hiệu có những kiểu tóc và tạo hình đặc biệt.

Ông Hiệu tượng trưng cho sức mạnh, là những nhân vật trung tâm, là linh hồn của hội Gióng.

Nét đẹp của một ông Hiệu trong lễ hội Gióng ở xã Phù Đổng.

Một ông Hiệu thực hiện các nghi lễ.

Ông Hiệu cờ là một nhân vật đặc biệt trong Hội Gióng. Ông Hiệu Cờ được chọn năm nay là ông Hiệu Bùi Tiến Thắng sinh năm 2004 tại thôn Phù Dực 2, xã Phù Đổng, Hà Nội.

Việc trang điểm cho các ông Hiệu bắt buộc phải là con trai.

Ông hiệu Chiêng thực hiện nghi lễ trong lễ hội Gióng.

Trong lễ hội Gióng ở đền Phù Đổng, ông Hổ tượng trưng cho các loài vật thuần phục được để đánh giặc.

Đoàn rước của ông Hiệu cờ trong Hội Gióng đền Phù Đổng.

Trong quá trình rước, chốc chốc, đoàn quân của các ông Hiệu lại đồng thanh hô vang dẹp đường - với khí thế mạnh mẽ, hào hùng.

Được làm Ông Hiệu, thì suốt đời được gọi là Ông Hiệu kèm tên, được mọi người kính trọng. Ông Hiệu cũng phải suốt đời rèn luyện để xứng danh.

Đoàn rước lễ di chuyển dọc bờ đê dưới thời tiết nắng nóng nhưng ai cũng hừng hực khí thế như chuẩn bị bước vào trận đấu.