Kiểm soát rủi ro cháy nổ từ nhu cầu sử dụng điện gia tăng trong mùa hè

Trước thực tế này, ngành điện Hà Nội đang tăng cường nhiều giải pháp kiểm tra, giám sát và tuyên truyền nhằm giảm thiểu nguy cơ mất an toàn điện trong cộng đồng.

Công nhân EVNHANOI tuyên truyền phòng chống chấy nổ và kiểm tra an toàn điện tại hộ dân.

Những ngày đầu tháng 6, nhiệt độ tại Hà Nội liên tục dao động từ 37-40 độ C. Nhu cầu sử dụng điều hòa, quạt điện, tủ lạnh và các thiết bị làm mát tăng mạnh khiến lượng điện tiêu thụ tại nhiều khu dân cư, chung cư và cơ sở sản xuất tăng đột biến.

Theo các chuyên gia về an toàn điện, mùa hè luôn là thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ do hệ thống điện phải vận hành với cường độ cao trong thời gian dài. Đối với những hộ gia đình có hệ thống điện cũ, dây dẫn xuống cấp hoặc sử dụng nhiều thiết bị công suất lớn cùng lúc, nguy cơ quá tải, phát nhiệt và chập cháy càng gia tăng.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ cháy xảy ra trong thời gian qua đều có nguyên nhân xuất phát từ sự cố điện. Mới đây, khoảng 4 giờ sáng ngày 16/3, một vụ cháy xảy ra tại căn hộ thuộc tòa E4, khu chung cư Ecohome 1, phường Đông Ngạc (Hà Nội). Theo thông tin ban đầu, nguyên nhân được xác định do chập điện tại ổ cắm trong quá trình sạc thiết bị ở khu vực phòng khách. Dù vụ việc không gây thiệt hại lớn nhưng tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn từ việc sử dụng điện thiếu an toàn trong sinh hoạt hằng ngày.

Ông Trần Văn Duy, Trưởng ban Ban An toàn, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội cho biết, nhiều người dân vẫn có thói quen cắm sạc điện thoại, pin dự phòng hoặc xe máy điện qua đêm; sử dụng ổ cắm kéo dài cho nhiều thiết bị công suất lớn cùng lúc hoặc không kiểm tra hệ thống điện định kỳ.

“Chỉ một điểm tiếp xúc lỏng, một ổ cắm xuống cấp hoặc dây dẫn không đáp ứng được công suất sử dụng cũng có thể phát sinh nhiệt lớn, dẫn đến chập cháy. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, nguy cơ này càng lớn hơn. Người dân tuyệt đối không nên chủ quan với những dấu hiệu bất thường như ổ cắm nóng, dây điện đổi màu hoặc aptomat thường xuyên nhảy”, ông Duy khuyến cáo.

Trước nguy cơ cháy nổ gia tăng trong mùa hè, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHANOI) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm vận hành hệ thống điện an toàn và nâng cao nhận thức của người dân.

Trong quý I/2026, EVNHANOI đã thực hiện 760 lượt tự kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy tại các trụ sở, kho tàng, nhà xưởng và trạm biến áp từ 110 kV trở lên. Đối với lưới điện trung thế và hạ thế, đơn vị đã rà soát hàng nghìn trạm biến áp, kiểm tra hàng chục nghìn điểm tiếp xúc, đầu cáp và thiết bị trên lưới điện.

Công nhân EVNHANOI,phối hợp cùng Cảnh sát PCCC tuyên truyền phòng chống cháy nổ,sủ dụng điện an toàn.

Qua kiểm tra, ngành điện đã phát hiện và xử lý kịp thời 200 điểm phát nhiệt có nguy cơ gây sự cố, góp phần ngăn ngừa các nguy cơ cháy nổ ngay từ khi mới phát sinh.

Theo EVNHANOI, cùng với việc ứng dụng công nghệ giám sát hiện đại như camera nhiệt, thiết bị đo nhiệt độ không tiếp xúc và hệ thống quản lý vận hành từ xa, ngành điện đang từng bước nâng cao khả năng phát hiện sớm các điểm bất thường trên lưới điện, hạn chế tối đa nguy cơ sự cố trong thời gian cao điểm nắng nóng.

Bên cạnh công tác kỹ thuật, hoạt động tuyên truyền về sử dụng điện an toàn cũng được đẩy mạnh tại cơ sở. Chỉ trong ba tháng đầu năm, EVNHANOI đã tổ chức gần 1.200 lượt phát thanh tại các tổ dân phố, thôn xóm; 22 buổi tập huấn về an toàn điện cho hơn 44.000 khách hàng; phát 50.000 tờ rơi và dán hơn 63.000 decal tuyên truyền tại các khu dân cư, chung cư, nhà trọ và cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Tại tổ dân phố số 25, phường Thanh Xuân (Hà Nội), anh Trần Quốc Việt, công nhân Điện lực Thanh Xuân, là một trong những người thường xuyên tham gia các buổi tuyên truyền về sử dụng điện an toàn tại khu dân cư. Theo anh Việt, điều đáng mừng là nhận thức của người dân về an toàn điện đã được cải thiện đáng kể trong những năm gần đây. Tuy nhiên, vẫn còn không ít hộ gia đình chưa thực sự quan tâm đến việc kiểm tra hệ thống điện trong nhà.

“Trong các buổi tuyên truyền, chúng tôi thường hướng dẫn người dân cách nhận biết dây điện quá tải, cách lựa chọn aptomat phù hợp và những lưu ý khi sử dụng điều hòa, bếp từ, bình nóng lạnh. Nhiều người rất bất ngờ khi biết rằng việc cắm quá nhiều thiết bị vào cùng một ổ điện hoặc sạc xe điện trong không gian kín cũng có thể gây cháy nổ”, anh Việt chia sẻ.

Theo anh Việt, điều quan trọng nhất là thay đổi những thói quen tưởng như vô hại nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chẳng hạn như để các vật liệu dễ cháy gần ổ cắm điện, không tắt nguồn khi không sử dụng hoặc sử dụng các thiết bị điện giá rẻ, không rõ nguồn gốc xuất xứ.

“Nếu mỗi hộ gia đình dành vài phút để kiểm tra hệ thống điện định kỳ, rất nhiều nguy cơ có thể được phát hiện và xử lý trước khi xảy ra sự cố”, anh Việt nói.

Không chỉ ngành điện, nhiều người dân cũng đang chủ động thay đổi thói quen sử dụng điện để bảo đảm an toàn cho gia đình.

Chị Nguyễn Thu Hà, cư dân một khu chung cư tại phường Từ Liêm (Hà Nội), cho biết sau khi tham gia một buổi tuyên truyền của ngành điện, gia đình chị đã thay thế toàn bộ ổ cắm cũ và lắp đặt thêm thiết bị chống rò điện.

“Mùa hè, nhà tôi sử dụng điều hòa gần như cả ngày nên tôi rất quan tâm đến vấn đề an toàn điện. Sau khi được hướng dẫn, tôi mới biết nhiều ổ cắm đã sử dụng hơn 10 năm có thể bị lão hóa và phát sinh nguy cơ chập cháy. Gia đình cũng hạn chế tối đa việc sạc điện thoại qua đêm và luôn ngắt các thiết bị không cần thiết trước khi đi ngủ”, chị Hà chia sẻ.

Trong khi đó, anh Phạm Văn Dũng, chủ một cơ sở cơ khí tại xã Đông Anh (Hà Nội), cho biết đơn vị đã chủ động rà soát toàn bộ hệ thống điện trước mùa nắng nóng.

“Cơ sở có nhiều máy móc công suất lớn nên nếu để xảy ra sự cố điện sẽ rất nguy hiểm. Chúng tôi thuê đơn vị chuyên môn kiểm tra dây dẫn, tủ điện và thay thế các thiết bị đã xuống cấp. Chi phí bỏ ra không lớn nhưng giúp giảm thiểu đáng kể rủi ro và tránh thiệt hại về sản xuất”, anh Dũng cho biết.

Theo các chuyên gia, mặc dù ngành điện đã triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật và tuyên truyền, song yếu tố quyết định vẫn là ý thức của người sử dụng điện.

Công nhân EVNHANOI tuyên truyền phòng chống chấy nổ tới người dân.

EVNHANOI khuyến cáo người dân thường xuyên kiểm tra hệ thống điện sau công tơ; thay thế kịp thời dây dẫn, ổ cắm và các thiết bị điện đã cũ hoặc hư hỏng; không sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trên cùng một ổ cắm; lựa chọn sản phẩm điện có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật.

Các thiết bị sinh nhiệt như bếp điện, bàn là, bình nóng lạnh cần được bố trí cách xa vật liệu dễ cháy. Người dân không nên sạc điện thoại, xe máy điện, pin dự phòng qua đêm hoặc tại những vị trí kín, thiếu thông gió. Khi ra khỏi nhà hoặc không sử dụng trong thời gian dài, cần ngắt nguồn các thiết bị điện không cần thiết.

Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, việc kiểm tra định kỳ khả năng mang tải của hệ thống điện, aptomat và các thiết bị bảo vệ là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn trong điều kiện phụ tải tăng cao.

Trong bối cảnh nắng nóng còn tiếp tục kéo dài, việc sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả không chỉ góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện mà còn là giải pháp quan trọng để bảo vệ tính mạng, tài sản của mỗi gia đình và cộng đồng. Chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa chính là “lá chắn” hiệu quả nhất để hạn chế những sự cố cháy nổ đáng tiếc có thể xảy ra trong mùa hè.