Kỳ I: PCI, sức bật từ chính quyền kiến tạo

Lâm Đồng đang có thứ hạng Khá trong bảng tổng sắp Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ cũng vừa ban hành Quyết định phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đối với 6 địa phương, bao gồm thành phố Đà Nẵng và các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cùng đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh kiểm tra hoạt động tại xã Đức Trọng

Và Lâm Đồng, địa phương có diện tích lớn nhất trong vùng và quốc gia đứng ở đâu trong vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên sau quy hoạch?

Trung tuần tháng 5/2026, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chính thức công bố Báo cáo Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025. Bản báo cáo này ngay lập tức thu hút sự chú ý đặc biệt của giới đầu tư chiến lược khi chứng kiến sự bứt phá đầy ấn tượng của một số tỉnh, thành phố trong đó có tỉnh Lâm Đồng.

Đứng ở vị trí thứ 10/34 tỉnh, thành phố được xếp hạng và nằm trong nhóm 13 địa phương đạt chuẩn loại Khá, Lâm Đồng đã chứng minh một vị thế không thể phủ nhận. Điểm số tổng thể của tỉnh cao hơn mức trung vị quốc gia tới 2,42 điểm, một khoảng cách biểu thị cho sự nỗ lực bền bỉ của cả một bộ máy chính quyền.

UBND tỉnh Lâm Đồng và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam ký kết bản thỏa thuận hợp tác cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh

Sức hút từ những con số trên bảng tổng sắp quốc gia

Phân tích sâu vào các chỉ số thành phần, bức tranh điều hành kinh tế của Lâm Đồng hiện lên với những gam màu cực kỳ tươi sáng. Địa phương này xuất sắc giành vị trí quán quân toàn quốc về chỉ số "Cạnh tranh bình đẳng" với số điểm ngất ngưởng 7,75. Đây là minh chứng cho thấy một môi trường kinh doanh minh bạch, nơi các doanh nghiệp nhỏ và vừa không bị chèn ép bởi các mối quan hệ hay các tập đoàn lớn.

Một địa phương có thể chưa giàu nguồn lực nhưng nếu tạo được sân chơi công bằng thì vẫn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn của nhà đầu tư.

Tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh đem lại hiệu quả. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, chỉ số "Chính quyền kiến tạo" đạt 6,60 điểm, xếp hạng 2 toàn quốc, phản ánh tư duy hành chính năng động, chủ động đồng hành và tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư của lãnh đạo tỉnh.

Đây là chỉ số phản ánh tinh thần đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp và khả năng giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Đây là nhóm chỉ số khó cải thiện nhất bởi nó phụ thuộc vào văn hóa công vụ và chất lượng đội ngũ cán bộ. Việc Lâm Đồng đứng thứ 2 cả nước là tín hiệu rất tích cực.

Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Lâm Đồng

Các chỉ số cốt lõi khác cũng ghi nhận những kết quả rất khả quan: Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính đứng thứ 12 (7,61 điểm); Tiếp cận nguồn lực đất đai và tài nguyên xếp thứ 16 (6,08 điểm); và Thiết chế pháp lý vững vàng ở vị trí thứ 17 (7,30 điểm). Chuỗi điểm số này tạo nên một bộ đệm vững chắc, củng cố niềm tin chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp tư nhân khi đặt chân đến vùng đất này.

Khi rào cản hành chính làm chậm bước chân doanh nghiệp

Dù gặt hái được những thành tựu mang tính nền tảng, môi trường đầu tư của Lâm Đồng vẫn không tránh khỏi những điểm nghẽn cố hữu. Lãnh đạo tỉnh đã thẳng thắn nhìn nhận rằng tốc độ và thủ tục "Gia nhập thị trường" của doanh nghiệp hiện tại chưa thực sự nổi bật. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sau cấp phép, đặc biệt là các gói hỗ trợ về tiếp cận công nghệ, chuyển đổi số và phát triển thị trường vẫn còn mang tính cồng kềnh, dàn trải và thiếu độ bén nhạy cần thiết.

Sự thiếu vắng các cơ chế minh bạch hóa thông tin quy hoạch đất đai, quy hoạch ngành một cách đồng bộ trên các nền tảng số đang vô tình tạo ra sự bất đối xứng thông tin giữa chính quyền và nhà đầu tư. Thủ tục hành chính dù đã được cắt giảm nhưng ở một số bộ phận cấp cơ sở, hiện tượng "trên nóng dưới lạnh", sự đùn đẩy trách nhiệm và quy trình thẩm định phức tạp vẫn là những hòn đá tảng chặn đứng dòng chảy của các dự án lớn. Nói cách khác, doanh nghiệp đánh giá cao thái độ phục vụ của chính quyền nhưng vẫn mong muốn các thủ tục được đơn giản hơn, minh bạch hơn và nhanh hơn.

Chính những rào cản này đã khiến chỉ số gia nhập thị trường và hiệu quả hỗ trợ sau cấp phép của Lâm Đồng bị kéo tụt lại, làm giảm đi đáng kể sức hấp dẫn tự nhiên của một địa phương có khí hậu ôn đới độc bản và nguồn tài nguyên trù phú từ cao nguyên đến biển xanh.

Góc nhìn chuyên gia

Một chuyên gia cho rằng: "Để duy trì vị thế top Khá và bứt phá lên nhóm ngôi sao của bảng xếp hạng PCI, Lâm Đồng cần thực hiện một cuộc đại phẫu về tư duy quản trị. Tỉnh phải cần làm ngay việc số hóa toàn diện quy trình tiếp cận đất đai và công khai các bản đồ quy hoạch một cách trực quan trên cổng thông tin dữ liệu dùng chung.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười trao đổi với ông Nguyễn Minh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh về một dự án ven biển

“Hãy chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ bằng cách thiết lập các tổ phản ứng nhanh trực thuộc Chủ tịch UBND tỉnh để giải quyết các dự án ngàn tỷ chỉ trong một đầu mối duy nhất”, chuyên gia này hiến kế.

Thực tế thì từ tháng 10/2025, sau sáp nhập tỉnh khoảng 3 tháng, ông Hồ Văn Mười, Chủ tịch UBND tỉnh đã có quyết định thành lập 6 “tổ đặc nhiệm” do 6 phó chủ tịch UBND tỉnh phụ trách và các tổ này đang hoạt động khá hiệu quả, đặc biệt là tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài.

Một số chuyên gia cho rằng điều tối kỵ mà Lâm Đồng tránh làm lúc này là sa vào bẫy thành tích lý thuyết, tức là chỉ cải cách ở bề nổi thông qua các hội nghị, văn bản mang tính phong trào mà thiếu cơ chế giám sát độc lập đối với thái độ của công chức cấp cơ sở.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười đang chỉ đạo tại hiện trường dự án

Các giải pháp cần ưu tiên: Tiếp tục số hóa mạnh mẽ thủ tục hành chính, cắt giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp; xây dựng gói hỗ trợ doanh nghiệp cụ thể, có đo lường kết quả rõ ràng; tăng cường đối thoại định kỳ, thực chất giữa lãnh đạo tỉnh với cộng đồng doanh nghiệp.

Để phát triển bền vững, Lâm Đồng cần duy trì và phát huy tinh thần chính quyền kiến tạo, cạnh tranh bình đẳng và cải cách hành chính. Đồng thời, tránh tình trạng ban hành chính sách chung chung, thiếu tính khả thi hoặc hỗ trợ dàn trải, không tập trung vào các ngành có lợi thế.

PCI Khá là nền tảng tốt, nhưng chưa phải là đích đến. Lâm Đồng hoàn toàn có khả năng tiến vào nhóm xuất sắc nếu duy trì đà cải cách và tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn hiện tại.

Đầu tháng 6/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng đã có động thái quyết liệt khi phát công văn gửi các sở, ban, ngành yêu cầu rà soát, báo cáo, đánh giá phân tích kỹ lưỡng các chỉ số thành phần còn thấp này. Đây là bước chuẩn bị tối quan trọng nhằm tìm ra phương thuốc đặc trị cho các căn bệnh hành chính, mở đường cho Hội nghị phân tích chuyên sâu sẽ được tổ chức vào trung tuần tháng 6/2026 tại phường Phan Thiết.

Tuy nhiên vì sao PCI của Lâm Đồng đạt thứ hạng Khá còn Chỉ số hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI) của tỉnh lại xếp cuối bảng và Lâm Đồng sẽ làm gì để cải thiện?