Kỹ sư tuyên bố tìm ra cách 'đánh bại' trọng lực Trái Đất, giới khoa học tranh cãi

Ảnh minh họa: Getty.

Năm 2001, kỹ sư điện người Anh Roger Shawyer lần đầu giới thiệu “động cơ bất khả thi” (impossible drive), được biết đến với tên gọi EmDrive. Nó có biệt danh đó bởi Shawyer tuyên bố thiết bị này có thể tạo ra lực đẩy mà không cần nhiên liệu phản lực.

Nếu điều đó là sự thật, EmDrive sẽ trở thành một động cơ không phản lực (reactionless drive) – một cỗ máy dường như có thể tự đẩy chính nó tiến về phía trước mà không cần phóng bất kỳ vật chất nào ra phía sau. Điều này trực tiếp mâu thuẫn với định luật bảo toàn động lượng, một trong những nguyên tắc nền tảng nhất của vật lý hiện đại.

Cũng như mọi tuyên bố dường như thách thức Newton và Einstein, EmDrive nhanh chóng khiến giới khoa học hoài nghi. Trong nhiều năm, thiết bị này liên tục tạo ra những tín hiệu được cho là đầy hứa hẹn, bao gồm phép đo lực đẩy do nhóm Eagleworks của NASA công bố năm 2016.

Tuy nhiên, khi các thử nghiệm chính xác hơn được thực hiện, kết quả bắt đầu thay đổi. Đến năm 2021, nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Dresden của Đức không tìm thấy bất kỳ lực đẩy nào từ thiết bị này. Một trong những tuyên bố nổi tiếng nhất về động cơ không cần nhiên liệu cuối cùng trở thành bài học điển hình về những lực cực nhỏ, sai số thí nghiệm và kỳ vọng quá mức.

Nhưng giấc mơ về một cỗ máy không cần nhiên liệu phản lực không biến mất cùng EmDrive.

Nó xuất hiện trở lại thông qua Exodus Propulsion Technologies, một công ty tư nhân có liên hệ với Charles Buhler – chuyên gia về tĩnh điện từng làm việc tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA. Chính nền tảng chuyên môn này khiến tuyên bố của ông được chú ý hơn so với nhiều ý tưởng động cơ “ngoài lề” khác.

Trong thời gian làm việc tại NASA, ông Charles Buhler đã góp phần xây dựng Phòng thí nghiệm Tĩnh điện và Vật lý bề mặt tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở bang Florida. Đây là cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các tên lửa hoạt động an toàn.

Thông qua Exodus, ông Buhler cho rằng nhóm nghiên cứu của mình đã phát hiện ra một hiệu ứng không cần nhiên liệu phản lực được tạo ra bởi điện trường – thứ mà ông gọi là một “Lực mới” (New Force) trong cuộc phỏng vấn với The Debrief.

Theo ông, lực này có thể tạo ra đủ lực đẩy để chống lại trọng lực.

Cần lưu ý rằng đây chỉ là tuyên bố của Exodus. Các tài liệu công khai của NASA và những nghiên cứu về tĩnh điện xác nhận nền tảng chuyên môn của ông Buhler tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, nhưng dự án động cơ nói trên là nỗ lực tư nhân, không thuộc NASA.

“Điều quan trọng nhất cần truyền tải tới công chúng là đã có một khám phá lớn xảy ra,” ông Buhler nói với The Debrief. “Khám phá về Lực mới này mang tính nền tảng ở chỗ chỉ riêng điện trường cũng có thể tạo ra một lực bền vững tác động lên vật thể và cho phép khối tâm của vật thể dịch chuyển mà không cần phóng bất kỳ khối lượng nào ra ngoài.”

Ông Buhler nhấn mạnh rằng nghiên cứu này hoàn toàn không liên quan tới NASA.

Phần lớn các cuộc thảo luận công khai về công nghệ này diễn ra tại Hội nghị Năng lượng Đẩy thay thế (Alternative Propulsion Energy Conference – APEC), một nhóm chuyên tập trung vào các ý tưởng động cơ tiên tiến, từ những câu hỏi kỹ thuật nghiêm túc cho tới các tuyên bố vẫn cần được kiểm chứng cẩn thận hơn.

Trong cuộc phỏng vấn với đồng sáng lập APEC Tim Ventura, ông Buhler giải thích rằng nền tảng nghiên cứu tĩnh điện đã dẫn nhóm của ông tới khám phá này.

Ông cho biết nhóm nghiên cứu gồm các chuyên gia từng làm việc tại NASA, Blue Origin và Không quân Mỹ đã theo đuổi các hệ thống động cơ không cần nhiên liệu phản lực trong nhiều thập kỷ trước khi chuyển hướng sang tĩnh điện.

Trong nhiều năm, các thiết bị thử nghiệm chỉ tạo ra lực đẩy rất nhỏ. Tuy nhiên, mỗi thế hệ thiết kế mới đều cải thiện kết quả. Theo ông Buhler, bước ngoặt xuất hiện vào năm 2023 khi thiết bị sử dụng “Lực mới” lần đầu tiên tạo ra đủ lực đẩy để vượt qua trọng lực Trái Đất.

Các thông báo sự kiện của APEC vào tháng 1, tháng 3 và tháng 5/2026 cho biết đồng sáng lập Exodus là Andrew Aurigema vẫn tiếp tục thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ này.

Trong một cuộc phỏng vấn tháng 3/2026, ông Buhler nói rằng mình đã tiến hành khoảng 2.000 thí nghiệm trong buồng chân không và đặc biệt chú ý tới hiện tượng lực đẩy dường như vẫn tồn tại ngay cả sau khi nguồn điện bị tắt.

Exodus cũng bắt đầu bước vào giai đoạn tích cực tìm kiếm nhà đầu tư.

Một sự kiện thuộc Deep Tech Week NYC 2026 đã quảng bá chương trình “Exodus Propulsion Technologies - Meet and Greet” diễn ra ngày 4/4, mời các nhà vật lý và nhà đầu tư tới trao đổi về công nghệ cũng như gặp gỡ ông Buhler với vai trò nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành.

Tuy nhiên, tính đến tháng 5/2026, vẫn chưa có bất kỳ nghiên cứu tái lập độc lập nào được công bố, trong đó một phòng thí nghiệm bên ngoài sử dụng thiết bị, hệ thống đo lường và quy trình đánh giá sai số của riêng họ để xác nhận kết quả.

“Về cơ bản, điều chúng tôi phát hiện là những hệ thống có sự bất đối xứng về áp suất tĩnh điện hoặc một dạng điện trường phân kỳ có thể tạo ra thành phần lực khác không tác động lên khối tâm của hệ thống,” ông Buhler nói với The Debrief. “Nói cách khác, có vẻ như tồn tại một dạng vật lý nền tảng nào đó có thể tạo ra lực tác động lên vật thể nếu đáp ứng được hai điều kiện này.”

Dĩ nhiên, những tuyên bố của ông Buhler thuộc dạng “nếu đúng thì thật khó tin”.

Lịch sử phát triển các động cơ không cần nhiên liệu phản lực đã chứng kiến rất nhiều kết quả tưởng chừng tích cực nhưng cuối cùng đều bị thực tế khoa học bác bỏ. Dù không thể loại trừ hoàn toàn khả năng ông Buhler và cộng sự đã vô tình phát hiện ra một hiện tượng vật lý chưa từng được biết đến, nhưng đây vẫn là một kịch bản có xác suất rất thấp.