Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết trên HoSE tăng mạnh 50% trong quý I

Bất động sản, Ngân hàng dẫn dắt đà tăng lợi nhuận

Trong Báo cáo đánh giá kết quả kinh doanh quý I/2026, VNDIRECT cho biết, tính đến ngày 11/05/2026, đã có 398 doanh nghiệp (DN) niêm yết trên HoSE công bố BCTC quý I/2026, tương đương 99,8% tổng vốn hóa toàn HoSE.

Theo đó, lợi nhuận ròng quý I của các DN trên HoSE tiếp tục duy trì đà tăng tích cực, tăng 3,8% so với quý trước và tăng mạnh 50% so với cùng kỳ.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm Bất động sản, với mức đóng góp 20,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung. Xếp sau là nhóm Ngân hàng và Dầu khí đóng góp lần lượt 6,4 điểm phần trăm và 6 điểm phần trăm.

Điểm tích cực là tăng trưởng lợi nhuận quý đầu năm có xu hướng lan tỏa rộng với nhiều nhóm ngành bứt phá. Trong đó, nhóm Dầu khí dẫn đầu thị trường với mức tăng trưởng đột biến lên tới 1.039,8% so với cùng kỳ nhờ nền lợi nhuận thấp cùng sự cải thiện mạnh của giá dầu và hoạt động kinh doanh.

Nhiều nhóm ngành khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng như Bất động sản (+180,3%), Tài nguyên cơ bản (+142,5%), Ô tô và phụ tùng (+81,6%) và Bán lẻ (+80,3%), cho thấy đà phục hồi lợi nhuận đang lan tỏa rộng hơn trong nền kinh tế.

Ở chiều ngược lại, chỉ có hai nhóm ngành ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận âm là Công nghệ thông tin (-16,3% so với cùng kỳ) và Truyền thông (-4%), phản ánh sự phân hóa vẫn hiện hữu ở một số lĩnh vực.

Tăng trưởng lợi nhuận tích cực đã giúp định giá nhiều nhóm cổ phiếu rẻ hơn

P/E (chỉ số giá/lợi nhuận) trượt 12 tháng của VN-Index giảm về mức 13,8 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 15,4 lần nhờ tăng trưởng lợi nhuận tích cực của các doanh nghiệp niêm yết trong quý đầu năm. “Dù chưa về vùng “rẻ”, định giá hiện tại đang được hỗ trợ bởi kỳ vọng nâng hạng thị trường và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận duy trì tích cực trong năm 2026” – các nhà phân tích VNDIRECT đánh giá.

Ngân hàng gia tăng áp lực chi phí vốn và nợ xấu

Xét riêng một số nhóm ngành, ngành Bất động sản ghi nhận lợi nhuận ròng (lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ) tăng 180% so với cùng kỳ trong quý I, chủ yếu nhờ đóng góp đột biến từ Vinhomes (+850% so với cùng kỳ) và Novaland (chuyển từ lỗ sang lãi). Nếu loại trừ đóng góp của hai doanh nghiệp này, tăng trưởng lợi nhuận ròng của toàn ngành chỉ tăng khoảng 0,5% so với cùng kỳ, cho thấy sự phân hóa vẫn ở mức cao.

Đối với ngành ngân hàng, lợi nhuận trước thuế toàn ngành tăng khoảng 13% so với cùng kỳ trong quý đầu năm, được hỗ trợ bởi đà tăng trưởng tín dụng tích cực cùng sự cải thiện rõ nét của thu nhập ngoài lãi, đặc biệt là mảng dịch vụ. Trong đó, tăng trưởng cho vay khách hàng tăng khoảng 3,6% so với đầu năm, chủ yếu được dẫn dắt bởi các ngân hàng có hạn mức tăng trưởng tín dụng cao và nhu cầu giải ngân tích cực như HDBank, VPBank và MB.

Thu nhập từ phí dịch vụ tăng mạnh khoảng 42% so với cùng kỳ, với động lực chính đến từ các ngân hàng sở hữu hệ sinh thái tài chính toàn diện như Techcombank, VPBank, MB và SHB, nhờ tăng trưởng ở các mảng thẻ, chứng khoán, ngân hàng đầu tư và dịch vụ tài chính cá nhân.

Tuy nhiên, NIM (biên lãi ròng) toàn ngành tiếp tục thu hẹp khoảng 24 điểm cơ bản so với quý trước, phản ánh áp lực chi phí huy động gia tăng trong khi lợi suất tài sản sinh lãi cải thiện chậm hơn.

Nhóm ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ chịu tác động rõ nét nhất khi NIM giảm khoảng 44 điểm cơ bản so với quý trước do áp lực cạnh tranh huy động cao và nền tảng CASA còn hạn chế. Bên cạnh đó, một số ngân hàng tư nhân quy mô lớn cũng ghi nhận chi phí vốn tăng mạnh do chủ động nâng lãi suất huy động cao hơn mặt bằng chung nhằm chuẩn bị nguồn vốn cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mạnh hơn trong các quý tới.

Tỷ lệ hình thành nợ xấu có dấu hiệu gia tăng trở lại, từ mức 0,8% trong quý trước lên 1,7% trong quý này, cho thấy áp lực lên chất lượng tài sản vẫn hiện hữu, đặc biệt tại nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ. Một số ngân hàng như PGBank, Bac A Bank, Saigombank và Vietbank ghi nhận tỷ lệ nợ xấu tăng mạnh trong kỳ.

Ngược lại, các ngân hàng quy mô lớn, bao gồm nhóm quốc doanh và ngân hàng tư nhân đầu ngành tiếp tục duy trì chất lượng tài sản vượt trội nhờ tỷ lệ nợ xấu thấp hơn mức bình quân ngành, qua đó kiểm soát chi phí tín dụng hiệu quả hơn so với nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ.

Trong khi đó, các ngân hàng đang trong quá trình tái cơ cấu như Eximbank và SACOMBANK ghi nhận chi phí dự phòng tăng mạnh nhằm đẩy nhanh xử lý tài sản tồn đọng và làm sạch bảng cân đối kế toán, tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Nhóm phân tích của VNDIRECT kỳ vọng rủi ro nợ xấu sẽ dần được kiểm soát tốt hơn trong thời gian tới nhờ việc siết chặt tiêu chuẩn tín dụng đối với các dự án bất động sản rủi ro cao, cùng với các nỗ lực tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án khó khăn. Bên cạnh đó, khung pháp lý mới hỗ trợ xử lý nợ xấu, bao gồm việc luật hóa Nghị quyết 42 và ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể.