'Mở đường' cho cột mốc 50 tỷ USD thương mại Việt Nam - Thái Lan

Từ quyết tâm của lãnh đạo cấp cao đến mục tiêu 50 tỷ USD

Ngày 8/6, ngay sau lễ đón chính thức tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul đã tiến hành hội đàm và thống nhất nhiều nội dung hợp tác quan trọng giữa hai nước. Trong đó, hợp tác kinh tế tiếp tục được xác định là trụ cột trung tâm của quan hệ song phương.

Theo đó, hai nhà lãnh đạo nhất trí triển khai hiệu quả Chiến lược “Ba kết nối”; thúc đẩy kết nối giao thông, logistics, hàng không và du lịch; nghiên cứu phát triển các tuyến vận tải đường bộ, đường thủy ven biển kết nối hai nước và khu vực tiểu vùng Mê Công; phát huy hiệu quả cơ chế Ủy ban hỗn hợp Thương mại Việt Nam – Thái Lan; hạn chế các rào cản thương mại, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau; phấn đấu sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 25 tỷ USD và hướng tới 50 tỷ USD theo hướng cân bằng, bền vững.

Hai bên cũng nhất trí thúc đẩy mở rộng hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực và các lĩnh vực mới như khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh, chuyển dịch năng lượng công bằng, đổi mới sáng tạo. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam luôn hoan nghênh, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có Thái Lan đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Những nội dung được thống nhất lần này tiếp tục hiện thực hóa các mục tiêu đã được hai bên đặt ra trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 5/2026. Điều đó cho thấy quyết tâm chính trị mạnh mẽ của lãnh đạo hai nước trong việc đưa quan hệ đối tác kinh tế phát triển lên tầm cao mới.

Là hai nền kinh tế năng động của ASEAN, Việt Nam và Thái Lan đang sở hữu nhiều lợi thế để thúc đẩy hợp tác. Với vị trí địa lý gần gũi cùng hệ thống kết nối thuận lợi thông qua các hành lang kinh tế Đông - Tây và phía Nam, hai quốc gia đã tận dụng hiệu quả các điều kiện thuận lợi để mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư và logistics.

Hàng Việt Nam bày bán tại siêu thị Thái Lan (Ảnh: TTXVN)

Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Thái Lan trong khu vực. Đây là nền tảng quan trọng để hai nước tiếp tục mở rộng quy mô hợp tác trong giai đoạn tới.

Sự phát triển của quan hệ thương mại song phương còn được hỗ trợ bởi các hiệp định thương mại quan trọng như Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Những khuôn khổ hợp tác này không chỉ tạo điều kiện cắt giảm thuế quan mà còn giúp doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo Bộ Công Thương, quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và ASEAN đang phát triển mạnh mẽ. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và ASEAN đạt mức kỷ lục 91 tỷ USD, cao nhất từ trước tới nay.

Nếu như năm 1995, thời điểm Việt Nam gia nhập ASEAN, tổng kim ngạch thương mại hai chiều mới chỉ hơn 3 tỷ USD, trong đó xuất khẩu chưa đến 1 tỷ USD, thì sau hơn ba thập kỷ, quy mô thương mại đã tăng gần 30 lần.

Trong bức tranh chung đó, Thái Lan nổi lên là đối tác quan trọng hàng đầu. Năm 2025, kim ngạch thương mại Việt Nam - Thái Lan đạt 21,9 tỷ USD, tiến rất gần tới mục tiêu 25 tỷ USD mà lãnh đạo hai nước đang hướng tới.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Chỉ trong 4 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đã đạt 8,6 tỷ USD, tăng 23,9% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, cơ cấu thương mại đang có sự chuyển dịch tích cực. Trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu của Việt Nam sang Thái Lan đạt 3,76 tỷ USD, tăng 37,9%, trong khi nhập khẩu đạt 4,84 tỷ USD, tăng 14,9%.

Những con số này phản ánh năng lực cạnh tranh ngày càng được cải thiện của hàng hóa Việt Nam tại thị trường Thái Lan. Từ các mặt hàng nguyên vật liệu, khoáng sản và sản phẩm công nghiệp nặng, nhiều sản phẩm chế tạo của Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế và tham gia vào chuỗi cung ứng tại thị trường này.

Một trong những điểm sáng nổi bật là nhóm hàng công nghệ cao. Năm 2025, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam sang Thái Lan tăng trưởng tới 102,3%, đạt 1,8 tỷ USD. Các nhóm hàng máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng và phương tiện vận tải cũng duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Thái Lan nhiều mặt hàng phục vụ sản xuất và tiêu dùng như máy móc thiết bị, ô tô nguyên chiếc, linh kiện điện tử và hàng điện gia dụng. Trong đó, máy vi tính nhập khẩu từ Thái Lan đạt khoảng 1,9 tỷ USD, ô tô nguyên chiếc đạt khoảng 1,3 tỷ USD.

Những dòng chảy thương mại này cho thấy mức độ gắn kết ngày càng sâu sắc giữa hai nền kinh tế. Thái Lan không chỉ là thị trường tiêu thụ quan trọng mà còn là điểm trung chuyển lớn trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Trong khi đó, Việt Nam đang trở thành mắt xích ngày càng quan trọng trong mạng lưới sản xuất và cung ứng của ASEAN.

Sự bổ trợ và đan xen giữa hai nền kinh tế mở ra dư địa rất lớn cho doanh nghiệp hai nước, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, điện tử và linh kiện ô tô. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nội khối ASEAN.

Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, Việt Nam và Thái Lan còn đứng trước nhiều cơ hội hợp tác mới. Đó là phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp công nghệ cao, thực phẩm Halal, thương mại điện tử xuyên biên giới, chuyển đổi số, liên doanh liên kết trong các ngành công nghiệp xanh, tín chỉ carbon và các sản phẩm thân thiện môi trường.

Bộ Công Thương khẳng định vai trò trong thúc đẩy thương mại song phương

Để hiện thực hóa các mục tiêu mà lãnh đạo hai nước đã thống nhất, Bộ Công Thương đang triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy thương mại song phương phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục làm sâu sắc hơn cơ chế phối hợp với các tập đoàn bán lẻ lớn của Thái Lan như Central Group, CP nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đưa hàng hóa vào hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và các kênh phân phối hiện đại.

Song song với đó là các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam thông qua việc hỗ trợ đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh, tiêu chí ESG, bao bì thân thiện môi trường và truy xuất nguồn gốc ngay từ khâu sản xuất.

Các Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan cũng sẽ được nâng tầm theo hướng tập trung vào những sản phẩm xanh, sản phẩm organic và các mặt hàng có giá trị gia tăng cao.

Cục Xúc tiến thương mại đồng thời sẽ đẩy mạnh các hoạt động giao dịch thương mại, kết nối trực tiếp doanh nghiệp công nghệ và công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam với các nhà đầu tư Thái Lan, nhất là trong các lĩnh vực sản xuất ô tô, xe điện và điện tử.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là thúc đẩy kết nối logistics xuyên biên giới nhằm giảm chi phí vận tải, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động xúc tiến thị trường, Bộ Công Thương còn phối hợp với các tổ chức quốc tế triển khai các chương trình đào tạo về hội nhập kinh tế quốc tế, kinh tế tuần hoàn, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam vượt qua các rào cản kỹ thuật thế hệ mới, đáp ứng yêu cầu của thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Từ những cam kết được đưa ra trong cuộc hội đàm giữa hai Thủ tướng, cùng nền tảng hợp tác kinh tế đã được xây dựng trong nhiều năm qua, quan hệ thương mại Việt Nam - Thái Lan đang đứng trước cơ hội phát triển mới. Mục tiêu 25 tỷ USD có thể sớm trở thành hiện thực và xa hơn là cột mốc 50 tỷ USD, góp phần củng cố vai trò của hai nền kinh tế quan trọng trong ASEAN và thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực theo hướng cân bằng, bền vững và hiệu quả hơn.