Mở lối hoàn lương cho người lầm lỡ

Phía sau niềm vui đoàn tụ vẫn còn những trăn trở về việc làm, cuộc sống và hành trình làm lại cuộc đời. Bằng nhiều giải pháp đồng bộ, lực lượng công an cùng chính quyền địa phương trong tỉnh Bắc Ninh trở thành điểm tựa giúp người từng lầm lỡ vững tin tái hòa nhập cộng đồng.

Niềm vui ngày về

Một tuần sau ngày trở về từ Trại giam Ngọc Lý theo Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước, anh Ngô Văn C (sinh năm 1983), xã Lạng Giang đã dần quen với nhịp sống gia đình. Trong căn nhà nhỏ, tiếng nói cười của các con, những bữa cơm đầm ấm khiến anh không khỏi xúc động.

Cán bộ Trại giam Ngọc Lý trao thẻ căn cước, sim điện thoại cho anh Ngô Văn C, xã Lạng Giang.

Hơn 10 năm làm nghề lái xe dịch vụ tuyến Hà Nội - Lạng Sơn, cuối năm 2023, trong một lần nhận chở khách từ khu vực Thất Khê về Hà Nội, anh đã vô tình vận chuyển người nhập cảnh trái phép.

“Tôi chỉ biết họ là người Trung Quốc, không nghĩ đây là người nhập cảnh trái phép. Đến khi bị cơ quan chức năng kiểm tra, tôi mới nhận ra sự chủ quan của mình. Đó là bài học lớn nhất cuộc đời”, anh kể.

Sai lầm ấy khiến anh phải nhận mức án 30 tháng tù giam về tội vận chuyển người nhập cảnh trái phép. Trong thời gian thi hành án, anh luôn chấp hành nghiêm nội quy, tích cực lao động, học nghề và cải tạo tốt nên được xét đặc xá khi mới chấp hành hơn nửa thời gian của bản án. Đón con trở về, bà Nguyễn Thị H, mẹ anh C xúc động nói: “Sau bài học này, gia đình mong con rút kinh nghiệm, chịu khó làm ăn, ổn định cuộc sống, trở thành trụ cột trong nhà”.

Được biết, phía sau mỗi quyết định đặc xá là cả một quá trình rà soát, xét duyệt chặt chẽ cùng sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cán bộ, giám thị trại giam. Thượng tá Trần Văn Hoàn, Đội trưởng Đội Giáo dục, Trại giam Ngọc Lý thông tin: Ngay sau khi có Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước, đơn vị đã triển khai kế hoạch tới các phân trại, khu lao động, dạy nghề; rà soát hồ sơ từng phạm nhân, bảo đảm việc xét đề nghị đặc xá được thực hiện công khai, khách quan, đúng quy định.

Đợt đặc xá năm 2026, Trại giam Ngọc Lý có 227 phạm nhân đủ điều kiện được đặc xá. Những người được trở về cộng đồng sớm được cấp căn cước công dân, sim điện thoại, chứng chỉ nghề và một khoản hỗ trợ ban đầu.

Không để ai bị bỏ lại phía sau

Câu chuyện của anh C cũng là câu chuyện chung của nhiều người được đặc xá trong đợt này. Trở về địa phương sau những tháng ngày cải tạo, họ đang từng bước ổn định cuộc sống với sự đồng hành của lực lượng công an và chính quyền cơ sở.

Trong đợt đặc xá năm 2026, phường Việt Yên có 2 công dân trở về địa phương. Ngay sau khi tiếp nhận, Công an phường đã phân công cán bộ lập hồ sơ quản lý, gặp gỡ, thăm hỏi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người được đặc xá và gia đình; đồng thời triển khai các biện pháp hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, giúp họ ổn định cuộc sống, phòng ngừa tái phạm.

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh có 406 người được đặc xá trở về địa phương, trong đó có 68 người đang chấp hành án tại các trại tạm giam thuộc Công an tỉnh. Qua đó, nâng tổng số người trong diện tái hòa nhập cộng đồng trên địa bàn lên 5.462 người.

Một trong hai trường hợp được đặc xá là anh Vũ Văn Th (sinh năm 1989), trú tại tổ dân phố Đà Sơn. Trước đây, anh bị kết án 5 năm tù về tội mua bán pháo nổ trái phép. Nhờ chấp hành tốt nội quy, tích cực cải tạo, mới đây anh được trở về địa phương trước hạn. Sự quan tâm, động viên của gia đình, chính quyền và lực lượng công an cơ sở đã giúp anh thêm động lực làm lại cuộc đời.

Theo Trung tá Nguyễn Thị Hòa, Phó Trưởng Công an phường Việt Yên, công tác quản lý, giáo dục, hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù luôn được đơn vị chú trọng. Công an phường thường xuyên phối hợp với các đoàn thể, tổ dân phố và gia đình động viên, hỗ trợ họ ổn định cuộc sống, tìm kiếm việc làm, xóa bỏ mặc cảm, bắt đầu cuộc sống mới.

Được biết, công tác hỗ trợ người được đặc xá và người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng đang được triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh. Theo thống kê, năm 2026, toàn tỉnh Bắc Ninh có 406 người được đặc xá trở về địa phương, trong đó có 68 người đang chấp hành án tại các trại tạm giam thuộc Công an tỉnh. Qua đó nâng tổng số người trong diện tái hòa nhập cộng đồng trên địa bàn lên 5.462 người.

Thời gian qua, tỉnh triển khai hiệu quả Nghị định số 49/2020/NĐ-CP của Chính phủ và Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Đến nay, toàn tỉnh có 882 người được vay vốn phát triển kinh tế với tổng số tiền hơn 84 tỷ đồng; duy trì hiệu quả 99 mô hình tái hòa nhập cộng đồng tại các xã, phường.

Thượng tá Trịnh Tuấn Dương, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp (Công an tỉnh) cho biết: “Công tác tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ lâu dài, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Công an tỉnh thường xuyên chỉ đạo công an cấp xã tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện tốt công tác tiếp nhận, quản lý, giáo dục người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá trở về địa phương. Đồng thời tăng cường kiểm tra, hướng dẫn thực hiện các quy định về tái hòa nhập cộng đồng nhằm nâng cao hiệu quả trong thực tiễn”.

Bên cạnh đó, lực lượng công an còn tích cực phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, các doanh nghiệp, cơ quan, đoàn thể tạo điều kiện để người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn, học nghề, tìm kiếm việc làm phù hợp.

Với những người từng lầm lỡ, sự khoan hồng của Đảng và Nhà nước không chỉ mở ra cơ hội trở về sớm với gia đình mà còn tiếp thêm động lực để hoàn lương. Trên hành trình ấy, sự đồng hành của gia đình, cộng đồng cùng các cấp, ngành chính là điểm tựa quan trọng giúp họ vượt qua mặc cảm, vững tin lao động, sản xuất, sớm ổn định cuộc sống và trở thành những công dân có ích.