Nga đối mặt với mối đe dọa mới khi chiếc F-35 đầu tiên của Ba Lan được chuyển tới căn cứ trong nước

Chiến đấu cơ F-35. Ảnh: MW.

Ba tiêm kích F-35A đầu tiên của Ba Lan đã hạ cánh xuống căn cứ chiến thuật số 32 tại thành phố Łask, đánh dấu bước ngoặt lớn không chỉ với không quân Ba Lan mà còn với toàn bộ sườn phía đông của NATO.

Đây là lần đầu tiên một quốc gia từng thuộc khối Hiệp ước Warsaw – ngoài Nga – chính thức đưa vào biên chế tiêm kích thế hệ 5 hiện đại nhất phương Tây.

Buổi lễ đón những chiếc F-35 đầu tiên có sự tham dự của nhiều lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao của Ba Lan. Với Warsaw, F-35 không đơn thuần là một hợp đồng mua sắm vũ khí, mà còn là biểu tượng cho chiến lược tái vũ trang quy mô lớn nhằm chuẩn bị cho nguy cơ xung đột trực tiếp với Nga.

Ba Lan ký hợp đồng mua 32 chiếc F-35A từ năm 2020. Chiếc đầu tiên dành cho Warsaw được xuất xưởng tại nhà máy của Lockheed Martin ở bang Texas hồi tháng 8/2024.

Đến tháng 2 năm nay, phi đội F-35A Husarz của Ba Lan đã vượt mốc 1.000 giờ bay huấn luyện tại Mỹ, cho thấy Warsaw đang thúc đẩy rất nhanh quá trình làm chủ dòng chiến đấu cơ tàng hình này.

Máy bay chiến đấu F-35A của Không quân Ba Lan. Ảnh: MW.

Khác với các tiêm kích thế hệ cũ, F-35 được thiết kế chủ yếu cho nhiệm vụ xuyên phá vùng trời được bảo vệ nghiêm ngặt, chế áp và phá hủy hệ thống phòng không đối phương.

Đó cũng chính là kiểu tác chiến mà NATO đặc biệt quan tâm trong kịch bản đối đầu với Nga – quốc gia sở hữu mạng lưới phòng không dày đặc hàng đầu thế giới với các tổ hợp như S-400.

Trong nhiều năm qua, giới quân sự Ba Lan ngày càng công khai coi Nga là mối đe dọa an ninh lớn nhất.

Sau khi xung đột Nga – Ukraine leo thang từ năm 2022, Warsaw bắt đầu một chương trình hiện đại hóa quân đội quy mô chưa từng có.

Ba Lan đã đặt mua tới 366 xe tăng M1 Abrams của Mỹ, cùng 360 xe tăng K2 Black Panther của South Korea trong kế hoạch dài hạn lên tới 1.000 chiếc.

Ngoài ra còn có pháo tự hành K9, hệ thống pháo phản lực Chunmoo cùng hàng loạt khí tài hiện đại khác.

Máy bay chiến đấu Su-57 của Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga. Ảnh: MW.

Nhiều tướng lĩnh và chuyên gia quân sự Ba Lan công khai kêu gọi chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh quy mô lớn với Nga.

Trong bối cảnh đó, F-35 được xem là “quân bài chiến lược” giúp Warsaw thay đổi cán cân sức mạnh trên không.

Dù số lượng không lớn, các tiêm kích thế hệ 5 này được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “force multiplier” – tức là gia tăng đáng kể sức mạnh cho toàn bộ phi đội chiến đấu của Ba Lan.

Nhờ hệ thống cảm biến mạnh, khả năng chia sẻ dữ liệu và tác chiến mạng hiện đại, F-35 có thể cung cấp thông tin chiến trường cho các tiêm kích F-16 và FA-50 hoạt động phía sau.

Đặc biệt, khả năng tàng hình và chế áp phòng không cho phép F-35 mở đường vào không phận được bảo vệ chặt chẽ tại Belarus hoặc Nga.

Các binh sĩ thuộc Quân đoàn Tình nguyện Ba Lan tại Ukraine - Một trong nhiều đơn vị NATO hoạt động trên mặt đất chống lại lực lượng Nga. Ảnh: MW.

Trước đây, nhiều chuyên gia đánh giá không quân Ba Lan lép vế về chất lượng trước lực lượng không quân Belarus – nước đã tiếp nhận các tiêm kích Su-30SM2 của Nga với cảm biến và hiệu suất bay vượt trội so với F-16 hay FA-50 của Warsaw.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của F-35 đang làm thay đổi đáng kể cục diện.

Các năng lực tàng hình, tác chiến điện tử và chiến tranh mạng trung tâm của F-35 được cho là sẽ mang lại cho Ba Lan lợi thế rõ rệt trong bất kỳ cuộc đối đầu tiềm tàng nào ở sườn đông NATO.

Trong khi đó, phía Nga vẫn phát triển khá chậm lực lượng tiêm kích thế hệ 5 Su-57. Theo nhiều đánh giá phương Tây, Moscow hiện mới đưa vào hoạt động chưa đầy hai trung đoàn Su-57.

Điều này khiến nhiều nhà phân tích cho rằng Ba Lan đang nổi lên như một trong những lực lượng không quân mạnh nhất Đông Âu trong chiến lược kiềm chế Nga của NATO.