Ngân hàng tăng vốn chưa từng có: Ai sẽ dẫn đầu cuộc đua 100.000 tỷ đồng?

Lần đầu tiên trong lịch sử, thị trường sẽ chứng kiến những "siêu ngân hàng" sở hữu mức vốn điều lệ vượt ngưỡng 100.000 tỷ đồng cùng những cú bứt tốc đầy bất ngờ từ nhóm ngân hàng tư nhân.

Sức ép giữ vị thế của nhóm ngân hàng quốc doanh

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong bức tranh tài chính năm 2026 chính là sự vươn lên mạnh mẽ của Techcombank. Với kế hoạch phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 60% kết hợp phát hành ESOP, Techcombank dự kiến tăng vốn từ mức 70.862 tỷ đồng lên khoảng 113.738 tỷ đồng. Nếu hoàn tất lộ trình này, Techcombank có khả năng soán ngôi các ông lớn quốc doanh để trở thành ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống.

Vốn điều lệ tại nhiều ngân hàng đã tăng đáng kể trong giai đoạn 2023-2025.

Bám đuổi sát sao trong cuộc đua quy mô là VPBank. Nhà băng này vừa thông qua nghị quyết phát hành 1 tỷ cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ hơn 26%. Kết hợp cùng phương án chào bán riêng lẻ cho đối tác ngoại, vốn điều lệ của VPBank được kỳ vọng tăng từ 79.339 tỷ đồng lên mức 100.000 tỷ đồng hoặc cao hơn nữa. Đây là bước đi chiến lược nhằm giúp VPBank duy trì nền tảng vốn vượt xa yêu cầu của cơ quan quản lý và tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế.

Không đứng ngoài cuộc chơi, MB cũng trình cổ đông kế hoạch nâng vốn điều lệ lên tối đa 102.687 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 27,5% thông qua ba cấu phần là chia cổ tức bằng cổ phiếu, phát hành cho cổ đông hiện hữu và chào bán riêng lẻ.

Trước sự bứt phá của khối tư nhân, các "ông lớn" gốc Nhà nước như Vietcombank hay BIDV cũng đang ráo riết triển khai các phương án củng cố tiềm lực. Vietcombank dự kiến tăng vốn thêm khoảng 10.680 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu thưởng và chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư tổ chức. Nếu các phương án được phê duyệt, vốn điều lệ của nhà băng này sẽ tiệm cận mốc 100.000 tỷ đồng.

Tại BIDV, ngân hàng đặt mục tiêu nâng quy mô vốn lên 99.558 tỷ đồng trong năm 2026. Lộ trình này bao gồm việc phát hành hơn 498 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu cùng phương án trả cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 19% và phát hành riêng lẻ. Tổng giám đốc BIDV Lê Ngọc Lâm chia sẻ rằng việc duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) trên 9% là mục tiêu then chốt khi tổng tài sản không ngừng tăng trưởng.

Không chỉ các "đại gia" mới chạy đua tăng vốn, các ngân hàng tầm trung cũng đang nỗ lực gia cố bộ đệm tài chính. OCB vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa thêm gần 3.995 tỷ đồng để nâng quy mô lên hơn 30.625 tỷ đồng. Nguồn lực này sẽ được OCB ưu tiên đầu tư vào hệ thống công nghệ và hiện đại hóa ngân hàng.

SeABank cũng chuẩn bị tăng vốn thêm hơn 6.200 tỷ đồng thông qua trả cổ tức bằng cổ phiếu và phát hành ESOP, qua đó nâng mức vốn điều lệ lên 34.688 tỷ đồng. Trong khi đó, NCB gây bất ngờ với kế hoạch tăng vốn thêm 10.000 tỷ đồng, hay VietBank được chấp thuận tăng vốn lên trên 15.000 tỷ đồng thông qua nhiều hình thức phát hành khác nhau. Các nhà băng khác như ABBank hay BVBank cũng đồng loạt công bố lộ trình tăng vốn nhằm đáp ứng quy mô kinh doanh ngày càng mở rộng.

"Bộ đệm" vốn và áp lực từ những chuẩn mực mới

Dù vốn điều lệ tại nhiều ngân hàng đã tăng đáng kể trong giai đoạn 2023-2025 nhưng áp lực vẫn còn khi quy mô tổng tài sản và dư nợ tín dụng tăng nhanh. Tăng vốn không chỉ là yêu cầu kỹ thuật để cải thiện hệ số tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tối thiểu lên 10,5% vào năm 2030 để tiệm cận chuẩn mực Basel III.

Tỷ lệ CAR cao tương tự với việc ngân hàng có "bộ đệm" vốn dày, đủ sức hấp thụ các khoản lỗ bất ngờ có thể phát sinh từ rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường, hay rủi ro hoạt động. Trong bối cảnh nợ xấu tiềm ẩn có nguy cơ gia tăng sau giai đoạn kinh tế khó khăn và các chính sách cơ cấu lại nợ hết hiệu lực, bộ đệm vốn dày là lá chắn an toàn cho chính ngân hàng đó và cho cả hệ thống.

Hơn nữa, cuộc đua tăng vốn điều lệ còn xuất phát từ nhu cầu nội tại của chính các ngân hàng trong quá trình phát triển. Quy mô nền kinh tế mở rộng, nhu cầu tín dụng trung và dài hạn gia tăng, cùng yêu cầu đầu tư mạnh mẽ cho chuyển đổi số, quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý đang buộc các ngân hàng phải củng cố “nền móng” tài chính.

Theo đánh giá của MBS Research, xu hướng gia tăng vốn cấp 1 sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trong những năm tới nhằm đáp ứng Basel III.

Chuyên gia kinh tế, TS. Cấn Văn Lực đánh giá cuộc đua tăng vốn năm 2026 không đơn thuần là câu chuyện quy mô, mà là sự chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới - nơi chất lượng vốn, quản trị rủi ro và chuyển đổi số sẽ quyết định vị thế của từng ngân hàng.

Theo ông Lực, việc tích lũy vốn tự có giúp các ngân hàng cải thiện khả năng chống chịu rủi ro và tăng dư địa mở rộng tín dụng cho nền kinh tế. Bộ đệm vốn dày lên sẽ kéo theo hàng loạt lợi ích cho các ngân hàng. Hoạt động cốt lõi của ngân hàng là cho vay và khả năng cho vay bị giới hạn bởi hạn mức tăng trưởng tín dụng (room tín dụng) được NHNN cấp và tỷ lệ an toàn vốn (CAR).

NHNN thường ưu tiên cấp hạn mức tín dụng cao hơn cho những ngân hàng có nền tảng vốn dày hơn, quản trị rủi ro tốt. Vì vậy, tăng vốn đồng nghĩa với việc ngân hàng có thêm dư địa để mở rộng quy mô kinh doanh, tăng khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế và trực tiếp gia tăng lợi nhuận.

Dù mang lại lợi ích dài hạn về năng lực tài chính và uy tín quốc tế, cuộc đua tăng vốn cũng đặt ra không ít thách thức. Các ngân hàng phải đối mặt với áp lực duy trì chỉ số sinh lời ROE khi vốn chủ sở hữu tăng nhanh, đồng thời phải quản trị rủi ro pha loãng cổ phiếu để đảm bảo quyền lợi cho cổ đông.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình, việc sở hữu một "bộ đệm" vốn dày chính là chìa khóa để các nhà băng bứt phá và chiếm lĩnh thị phần trong chu kỳ tăng trưởng mới.