Ngôi nhà lý tưởng của muôn loài

Vooc chà vá chân nâu - loài linh trưởng đặc hữu quý hiếm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà. Ảnh: H.V

Việc bảo tồn sẽ bổ sung vào bức tranh đa dạng sinh học, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội và góp phần xây dựng thành phố xanh, đáng sống.

Đa dạng thành phần loài

Từng loài cây, từng con thú, loài chim di cư hay sinh vật ở sâu dưới đáy biển... không chỉ đang cùng nhau tạo nên bức tranh đa dạng sinh học sống động mà còn nói lên rằng, sự phát triển này là câu trả lời về một không gian sống lý tưởng, giàu tiềm năng bảo tồn và nghiên cứu.

Với anh Nguyễn Thành Paven, nhà sáng lập Viet Endangered Narratives (VEN), (34 tuổi, Đà Nẵng) thì niềm đam mê rong ruổi trên khắp cánh rừng ở các khu bảo tồn trong thành phố để làm phim giúp anh kết nối với thiên nhiên và khám phá hệ sinh thái nơi đây. Nhờ đó, tác phẩm “Đà Nẵng - Thành phố đa dạng sinh học” của anh đoạt giải Nhất, cuộc thi “Việt Nam hạnh phúc 2023”.

Anh cho biết, có 10 năm băng rừng, vượt suối nhiều khu rừng trong cả nước nhưng anh quay về và chọn Đà Nẵng để quay phim. Bởi Đà Nẵng sở hữu hệ sinh thái động, thực vật phong phú từ dưới biển cho đến trên cạn. Có thể nói, đây là kho báu vô giá của thành phố giúp người dân và du khách có thể trải nghiệm.

Đồng quan điểm, nhiếp ảnh gia Huỳnh Văn Truyền bày tỏ, từng giây phút lang thang săn ảnh các loài động, thực vật tại các khu bảo tồn khiến anh thêm trầm trồ hệ sinh thái mà thành phố đang sở hữu. Hơn hết, anh vui khi mỗi lần ghé thăm tại các khu bảo tồn, thành phần loài ngày càng phát triển, sống khỏe, nhất là voọc chà vá chân nâu hay các loài chim di cư chọn bán đảo Sơn Trà làm nơi dừng chân như rẽ lớn ngực đốm, choắt mỏ cong bé, vẹt ngực đỏ, vẹt đầu xám… Theo anh, đó là tín hiệu đáng mừng để tương lai, Đà Nẵng sẽ là ngôi nhà chung của muôn loài và chúng được phát triển tốt về số lượng lẫn chất lượng.

Ông Mai Văn Dưỡng, Trưởng phòng Bảo tồn thiên nhiên, Ban Quản lý rừng đặc dụng thành phố cho hay, hằng năm, Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà là trạm trung chuyển của các loài chim di cư. Qua đó, phản ánh hệ sinh thái nơi đây không chỉ duy trì tính đa dạng sinh học cao mà còn góp phần bảo vệ hệ sinh thái địa phương. Hiện nay, theo thống kê, tại 7 khu bảo tồn do Ban quản lý rừng đặc dụng quản lý có gần 10 nghìn loài động, thực vật, loài nguy cấp, đặc hữu, quý hiếm nằm trong Sách Đỏ Việt Nam năm 2007 và Danh lục Đỏ của IUCN năm 2010. Nhiều loài xác nhận tăng số lượng và phát hiện thêm nhiều cá thể mới như voọc chà vá chân nâu, gà lôi trắng, gà so, gà rừng…

Bảo tồn và phát triển

Theo ông Lê Hoàng Sơn, Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng thành phố, công tác bảo tồn và phát triển hệ sinh thái động, thực vật được ban quản lý xác định là nhiệm vụ trọng tâm và triển khai các giải pháp quản lý, bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái rừng.

Thứ nhất, kiểm tra, tuần tra, bảo vệ rừng và duy trì hành lang sinh học nhằm bảo đảm môi trường sống ổn định cho các loài động, thực vật hoang dã.

Thứ hai, bảo tồn các loài nguy cấp, quý hiếm, ưu tiên bảo tồn tại chỗ đối với các loài đặc hữu và loài có nguy cơ tuyệt chủng cao. Đồng thời, thực hiện cứu hộ, chăm sóc, nhân giống và tái thả động vật hoang dã, bảo tồn nguồn gen các loài thực vật quý hiếm nhằm duy trì và phát triển quần thể ngoài tự nhiên.

Thứ ba, ứng dụng khoa học công nghệ trong bảo tồn, cơ sở dữ liệu số trong giám sát tài nguyên rừng và đa dạng sinh học.

Thứ tư, cơ chế, chính sách và hợp tác bảo tồn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

Thứ năm, kiểm soát loài ngoại lai xâm hại có nguy cơ ảnh hưởng đến hệ sinh thái và các loài bản địa.

Cuối cùng, phục hồi hệ sinh thái rừng bị suy thoái, phục hồi sinh cảnh cho các loài nguy cấp, quý, hiếm thông qua khoanh nuôi tái sinh tự nhiên, trồng bổ sung cây bản địa và cải thiện chất lượng rừng…

Song song, thời gian qua, thành phố đã chủ động và tích cực triển khai công tác bảo tồn hệ sinh thái động, thực vật và đa dạng sinh học như Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ, Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, chương trình bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050...