Người dân bên phá Tam Giang 'giữ lửa' nghề mây tre đan truyền thống

Tận tụy với nghề đan lát

Trung tuần tháng 6, giữa trưa nắng oi ả của miền Trung nhưng ngôi nhà của anh Đặng Duy Đức nằm giữa thôn Thủy Lập, xã Đan Điền vẫn rộn rã tiếng cười. Trong khoảng sân rộng khoảng 50m2 có gần 10 người thợ đang cần mẫn làm việc để sản xuất ra những sản phẩm đan lát thủ công truyền thống.

Tranh thủ nghỉ tay sau khi vừa đan xong chiếc rổ, bà Phạm Thị Oanh (SN 1975, ở thôn Thủy Lập) cho biết, nghề đan lát truyền thống ở địa phương có từ hàng trăm năm về trước và được truyền từ đời này sang đời khác. Đến nay, bà Oanh và nhiều người dân trong thôn vẫn bám lấy nghề đan lát này để tranh thủ thời gian nông nhàn kiếm tiền lo cho con ăn học.

Những người thợ ở làng nghề Thủy Lập, xã Đan Điền chuẩn bị nguyên liệu phục vụ đan lát.

“Sau mỗi mùa vụ, nhất là mùa hè với thời gian rảnh như hiện nay thì tôi và những người thợ có tay nghề đan lát lại tìm đến cơ sở của anh Đức để làm công. Tại đây, nguyên liệu như tre, mây đã được chủ cơ sở chuẩn bị sẵn để thợ đan lát tạo nên các sản phẩm như thúng, mủng, rổ, rá và nhiều loại sản phẩm thủ công khác. Bình quân mỗi ngày chủ cơ sở trả công cho thợ từ 150 đến 200 nghìn đồng…”, bà Oanh chia sẻ về công việc.

Tại cơ sở này, với đôi tay thoăn thoắt bện những sợi tre được vót từ cây tre già, chỉ sau ít giờ đồng hồ, bà Trần Thị Hồng, Phan Thị Sáu… đã tạo nên các sản phẩm thủ công truyền thống đẹp mắt. Bà Sáu cho biết: “Nghề đan lát này đòi hỏi sự cần mẫn, khéo léo từ người thợ. Do đó, khi vào việc thì chúng tôi phải tập trung cao độ mới kịp hoàn thành sản phẩm để chủ cơ sở có hàng trả đơn cho khách”.

Những người thợ cần mẫn với nghề đan lát để mưu sinh.

Ông Đặng Kha, Trưởng thôn Thủy Lập cho hay, hiện ở địa phương có 4 cơ sở đan lát mây tre đan truyền thống, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động lành nghề. Phần lớn các chủ cơ sở lấy tre từ miền núi Phong Mỹ, sau đó đưa về tạo nguyên liệu phục vụ nghề đan lát. Bình quân mỗi năm, các cơ sở ở Thủy Lập cho “ra lò” khoảng 10.000 sản phẩm thủ công mỹ nghệ các loại từ tre đan để bỏ mối tại các chợ truyền thống của TP Huế hoặc làm theo đơn đặt hàng của chủ cơ sở nhà hàng, khách sạn, quán cà phê để phục vụ trang trí, trưng bày.

“Hiện nay, dù chịu sự cạnh tranh của các loại sản phẩm được sản xuất bằng nhiều loại nguyên liệu khác nhau trên thị trường, song sản phẩm mây tre đan truyền thống ở địa phương vẫn có chỗ đứng và được nhiều khách hàng yêu thích lựa chọn. Vì thế mà nhiều cơ sở mây tre đan “ăn nên làm ra”, nhiều nông dân là những người thợ lành nghề cũng được đổi đời, có cuộc sống khấm khá hơn”, ông Đặng Kha chia sẻ thêm.

Phát huy nghề truyền thống

Ngoài các cơ sở đan lát truyền thống ở Thủy Lập, hiện ở xã Đan Điền còn có làng nghề mây tre đan Bao La (thôn Bao La - Đức Nhuận) nổi tiếng khi làng nghề này được hình thành cách đây hơn 600 năm.

Các sản phẩm thủ công do những người thợ đan lát ở thôn Thủy Lập làm nên.

Ngoài những nghệ nhân có tên tuổi nổi tiếng như Võ Chức, Thái Phi Hùng, hiện có hàng chục người dân địa phương có tay nghề đan lát tham gia vào HTX Bao La để sản xuất ra các loại sản phẩm đa dạng với 600 mẫu mã khác nhau.

Không những phục vụ thị trường truyền thống trong nước, các loại sản phẩm đan lát thủ công mỹ nghệ mô tả kiểu dáng thu nhỏ của di tích Ngọ Môn, Đại Nội Huế; di tích cầu ngói Thanh Toàn, cầu Trường Tiền, chùa Thiên Mụ… đã được du khách các nước Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc yêu thích và đặt mua làm hàng lưu niệm.

Nhiều mẫu mã sản phẩm thủ công truyền thống do người thợ ở làng nghề Bao La sản xuất được thị trường ưa chuộng.

Đại diện HTX Bao La cho biết, dù gặp nhiều khó khăn do thị trường xuất khẩu giảm mạnh, giá nguyên liệu tăng cao và sức cạnh tranh lớn nhưng thời gian qua đơn vị đã nỗ lực duy trì hoạt động sản xuất, mở rộng thị trường trong nước, đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng số và tham gia nhiều hội chợ, triển lãm nhằm tìm kiếm thêm khách hàng.

Trong năm 2025, doanh thu của HTX Bao La đạt 4,82 tỷ đồng, thu nhập bình quân của lao động đạt từ 4 đến 6,5 triệu đồng/người/tháng. Nhờ vậy nên làng nghề này tiếp tục duy trì tốt các chế độ hỗ trợ cho người lao động, đầu tư xây dựng thêm bãi đỗ xe, sân phơi tre, khu trải nghiệm và nhà trưng bày phục vụ phát triển du lịch cộng đồng.

Ông Lê Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đan Điền cho biết: Mây tre đan Bao La, Thủy Lập không chỉ là làng nghề truyền thống tiêu biểu mà còn là sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc của địa phương. Những nghệ nhân, người thợ tại làng nghề đã nỗ lực giữ gìn, phát huy nghề truyền thống, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

“Trong thời gian đến, địa phương tiếp tục động viên và có giải pháp hỗ trợ các làng nghề mây tre đan đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời khuyến khích các làng nghề tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm, chủ động liên kết với các đơn vị lữ hành để phát triển du lịch trải nghiệm làng nghề, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững”, ông Lê Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đan Điền khẳng định.