Nguy cơ bệnh dại gia tăng trong mùa nắng nóng, không chủ quan khi bị chó mèo cắn

Không chủ quan trước nguy cơ bệnh dại

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Huế cho biết, từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận nhiều trường hợp tử vong do bệnh dại. Riêng tại Huế, trong khoảng 20 năm gần đây chưa ghi nhận ca bệnh dại trên người, công tác kiểm soát và tiêm phòng vẫn được duy trì khá tốt.

Tuy nhiên, nguy cơ bệnh dại vẫn luôn hiện hữu. Tình trạng nuôi chó, mèo thả rông còn diễn ra ở nhiều nơi, đặc biệt trong mùa nắng nóng kéo dài khiến vật nuôi dễ bị kích động, tăng nguy cơ cắn người. Bên cạnh đó, virus dại vẫn đang lưu hành tại nhiều địa phương lân cận nên nguy cơ xâm nhập vào địa bàn là rất lớn.

Người dân được tư vấn phòng bệnh tại CDC TP Huế.

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, bởi khi đã phát bệnh thì gần như tử vong 100%. Vì vậy, người dân cần tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo và đến cơ sở y tế ngay sau khi bị chó, mèo cắn để được tư vấn, tiêm vaccine dự phòng kịp thời.

Từ đầu năm đến nay, toàn thành phố Huế ghi nhận hơn 2.500 trường hợp bị chó, mèo cắn và được tiêm vaccine phòng dại, tăng so với cùng kỳ năm 2025.

Lãnh đạo CDC TP Huế cũng cảnh báo nhiều sai lầm phổ biến khiến nguy cơ mắc bệnh dại tăng cao. Trong đó, nguy hiểm nhất là không đi tiêm phòng ngay sau khi bị chó, mèo cắn. Nhiều người chủ quan vì vết cắn nhẹ, không chảy máu hoặc cho rằng chó nhà, chó hiền nên không có nguy cơ. Một số trường hợp chờ theo dõi con vật vài ngày rồi mới quyết định tiêm phòng.

Thực tế, không thể đánh giá nguy cơ nhiễm virus dại bằng cảm quan. Khi bệnh đã xuất hiện triệu chứng thì gần như không còn cơ hội cứu chữa. Phần lớn các trường hợp tử vong đều liên quan đến việc không tiêm vaccine sau phơi nhiễm.

Nhân viên y tế tiến hành tiêm vaccine phòng dại cho người dân.

Bên cạnh đó, nhiều người còn tự xử lý vết thương sai cách như rạch da, nặn máu, hút độc, đắp lá, sử dụng thuốc dân gian hoặc băng kín vết thương ngay sau khi bị cắn.

Theo các bác sĩ, virus dại lây truyền theo đường thần kinh chứ không phải theo máu nên việc nặn máu không có tác dụng. Ngược lại, đắp thuốc hoặc băng kín có thể làm tăng nguy cơ lưu giữ virus tại vị trí vết thương.

Một quan niệm sai lầm khác là cho rằng chó, mèo đã được tiêm phòng thì hoàn toàn an toàn. Tuy nhiên, không phải lúc nào vật nuôi cũng được tiêm đúng lịch và vaccine còn hiệu lực. Việc chủ quan đánh giá sai nguy cơ có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Ngoài ra, không ít người trì hoãn tiêm phòng vì lo ngại chi phí, sợ đau, sợ vaccine ảnh hưởng sức khỏe hoặc nghĩ rằng vết thương đã lành sau vài tuần nên không cần điều trị.

Tăng cường giám sát, xử trí đúng cách

Để chủ động phòng chống bệnh dại trong mùa nắng nóng, CDC TP Huế đang đẩy mạnh công tác truyền thông, tập trung vào sự nguy hiểm của bệnh dại, hướng dẫn quản lý chó mèo đúng cách, khuyến cáo người dân tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại ngay sau khi bị chó, mèo cắn, đồng thời không sử dụng các phương pháp chữa bệnh chưa được Bộ Y tế công nhận.

Trẻ nhỏ được thăm khám trước khi tiêm phòng vaccine dại.

Ngành y tế cũng tăng cường giám sát các trường hợp bị chó, mèo nghi mắc dại cắn để hướng dẫn tiêm phòng theo quy định, xử lý kịp thời các ổ dịch nếu phát sinh. Công tác phối hợp giữa ngành y tế và thú y được đẩy mạnh nhằm phát hiện sớm các trường hợp nguy cơ.

Bên cạnh đó, công tác tập huấn cho cán bộ y tế về kỹ năng tư vấn, xử trí các trường hợp bị chó, mèo cắn cũng được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả điều trị dự phòng. Việc thống kê, giám sát và báo cáo bệnh truyền nhiễm được thực hiện nghiêm túc để theo dõi sát tình hình dịch tễ trên địa bàn.

BSCKII Thái Văn Tuấn, Giám đốc CDC TP Huế khuyến cáo, khi bị động vật nghi mắc dại cắn hoặc cào, người dân cần bình tĩnh sơ cứu ngay trong 15 phút đầu.

Vết thương phải được rửa dưới vòi nước sạch chảy liên tục, dùng xà phòng chà rửa kỹ từ 10 đến 15 phút, sau đó sát trùng bằng cồn 70% hoặc dung dịch i-ốt nhằm giảm thiểu lượng virus tại vị trí tổn thương.

Người dân cần lưu ý, không băng kín vết thương, không đắp lá thuốc dân gian, không rạch hay nặn máu. Sau sơ cứu phải đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá mức độ phơi nhiễm, chỉ định tiêm vaccine dại và xem xét có cần sử dụng huyết thanh kháng dại hay không.

Bác sĩ cũng lưu ý, người dân không nên chờ đợi dù vết cắn nhỏ, không chảy máu hoặc chó, mèo là vật nuôi trong gia đình. Tiêm vaccine phòng dại càng sớm càng tốt, tốt nhất trong ngày đầu sau khi bị cắn. Tùy từng trường hợp, người bệnh sẽ được chỉ định phác đồ từ 3 đến 5 mũi vaccine để phòng bệnh hiệu quả và tránh những hậu quả đáng tiếc.