Nhạc sĩ Nguyễn Sỹ Tuấn (Tuấn Cry): Dệt nhạc từ thanh âm đời sống bình dị

Phóng viên (PV): Nhạc sĩ Nguyễn Sỹ Tuấn định nghĩa chất liệu cuộc sống đời thường trong âm nhạc của anh như thế nào?

Nhạc sĩ Nguyễn Sỹ Tuấn: Trong thời gian đầu làm nhạc, những MV (music video - clip âm nhạc) của tôi đã có lời ca giản dị, hài hước, thể hiện những chủ đề gần gũi thường ngày. Những chi tiết từ cuộc sống đời thường vẫn luôn được đan cài trong sản phẩm âm nhạc của tôi theo mức độ khác nhau một cách khá tự nhiên.

Nhạc sĩ Nguyễn Sỹ Tuấn (ngoài cùng bên trái) sinh năm 1992, quê ở tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Ví dụ, với “Bắc Bling” - ca khúc may mắn được nhiều khán giả biết đến, chất liệu đời sống được thể hiện trong những ca từ gợi liên tưởng về tín ngưỡng và lễ hội truyền thống; hình ảnh chợ quê, làng nghề, con người ở vùng quê Kinh Bắc; cùng thanh âm các nhạc cụ truyền thống như: Đàn nguyệt, sáo, nhị, trống... phối trên nền nhạc hiện đại, bắt tai.

Tôi sinh ra và lớn lên ở miền quê Bắc Ninh, trước khi khẳng định khả năng nghệ thuật cũng có cuộc sống bình thường, dân dã, làm nhiều nghề để theo đuổi đam mê, nên dường như sự đời thường, giản dị đã là bản chất trong âm nhạc của tôi. Tôi nghĩ, những điều chân thật, bình dị, đời thường nhất vẫn luôn giúp chúng ta dễ dàng kết nối, chia sẻ và đón nhận. Bởi vậy, tôi bắt đầu nghiêm túc chọn sự gần gũi, đời thường từ cuộc sống là một trong những chất liệu sáng tác để khán giả nhận diện âm nhạc của mình.

PV: Anh gặp những khó khăn gì khi đưa chất liệu đời sống vào âm nhạc?

Nhạc sĩ Nguyễn Sỹ Tuấn: Nghệ thuật không thể sao chép y nguyên hiện thực, nên việc đưa những điều từ đời sống vào âm nhạc không phải dễ. Tôi thường gặp khó khăn trong việc làm những thứ đời thường trở nên hấp dẫn, làm mới những thứ đã quen thuộc.

MV "Oẳn tù tì" là sản phẩm của nhạc sĩ Nguyễn Sỹ Tuấn và giọng ca nhí Nguyễn Ngọc Kim Cương, đưa trò chơi dân gian vào âm nhạc.

Một sản phẩm gần đây của tôi, MV “Oẳn tù tì” kể về một trò chơi dân gian truyền thống và rất đời thường. Tôi muốn trẻ em ngày nay tiếp cận trò chơi oẳn tù tì rộng rãi, sôi động, vui nhộn hơn nhưng cũng e ngại nếu làm mới “quá tay”, khiến thông điệp gốc phai nhạt và sản phẩm chỉ là lớp vỏ ngoài hào nhoáng. Bởi vậy, trước dự án, tôi dành nhiều thời gian nghiên cứu bản chất, gốc rễ của trò chơi truyền thống, những cung bậc cảm xúc trò chơi mang lại, cách trẻ em ngày nay muốn được tiếp nhận. Chỉ khi cảm thấy bản thân nắm chắc những điều ấy, tôi mới bắt đầu sáng tạo.

Ngoài ra, một thử thách khác là đưa những con người đời thường xuất hiện trong sản phẩm nghệ thuật. Ví dụ, trong MV “Bắc Bling”, “Điếu cày” hay mới nhất là “Bà Tuyết hơi non”, tôi muốn kể về phong tục, ẩm thực, cuộc sống lao động, kể về những con người bình thường với ý chí, khát vọng đẹp... nên cần khá nhiều diễn viên quần chúng. Họ không quen hát, chưa từng diễn xuất, nên tôi thường động viên các cô, các bác, các bạn nhỏ thể hiện tự nhiên và tự tin, kiên trì thực hiện nhiều lần để sản phẩm có chất lượng tốt nhất.

Thành công của ca khúc "Bắc Bling" khẳng định sức sống của chất liệu dân gian trong âm nhạc đương đại.

PV: Vậy, công thức thành công cho những sản phẩm âm nhạc tiếp theo của anh là gì?

Nhạc sĩ Nguyễn Sỹ Tuấn: Sau nhiều lần thử nghiệm với âm nhạc, tôi đã đúc rút được một vài công thức cho các sản phẩm của mình. Tôi không chắc đó là công thức thành công, nhưng tin rằng những điều ấy có thể đồng điệu cảm xúc với khán giả.

Với những ca khúc kết hợp giữa yếu tố văn hóa dân gian và âm nhạc hiện đại, nhiều chất liệu cuộc sống đời thường, tôi chọn lọc và chắt chiu những gì thân thương, mộc mạc, định hình bản sắc văn hóa nhất từ cuộc sống để đưa vào âm nhạc. Về ca từ, tôi ưu tiên viết lời nhạc gần gũi, dễ hiểu kết hợp với lời ca dao, dân ca hay một cụm từ có ý nghĩa ẩn dụ, gợi hình, gợi thanh làm điểm nhấn.

Nhạc sĩ Nguyễn Sỹ Tuấn khẳng định chất liệu đời sống sẽ xuất hiện nhiều hơn trong các sản phẩm âm nhạc của anh.

Về âm nhạc, thanh âm từ các nhạc cụ dân tộc như tiếng sáo, tiếng nhị, tiếng đàn nguyệt cùng với âm thanh từ đời sống vẫn len lỏi vào các bản phối. Ngoài âm hưởng từ quan họ và chèo - những làn điệu tôi sống cùng từ nhỏ, thấm sâu và hiểu rõ, tôi sẽ nghiên cứu và thử sức với giai điệu đờn ca tài tử, cải lương, nhã nhạc cung đình Huế... để âm sắc bản nhạc phong phú hơn. Để các ca khúc gần gũi với người trẻ, tăng sự phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội, một số bài hát sẽ có tiết tấu nhanh, vui tươi, kết hợp cùng vũ điệu sôi động.

Về hình ảnh, cuộc sống sinh hoạt, lao động ở làng quê Việt Nam, với cánh đồng lúa, xóm làng, địa danh lịch sử văn hóa và những người nông dân chân chất, mộc mạc sẽ xuất hiện nhiều hơn trong các MV. Những yếu tố đó sẽ tạo nên sản phẩm âm nhạc mang đậm bản sắc Việt Nam mà vẫn hiện đại, có sự trân trọng và lưu giữ văn hóa, truyền tải năng lượng tích cực.

PV: Xin cảm ơn nhạc sĩ!