Ông Trump: Chiến sự Iran thật sự sắp kết thúc

Ông Trump tiếp tục khẳng định chiến sự Iran đã ở rất gần điểm kết thúc. Ảnh: Reuters.

“Thỏa thuận về cơ bản đã được đàm phán xong, chỉ còn chờ được hoàn tất giữa Mỹ, Iran và một số quốc gia khác”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 23/5 theo giờ miền Đông nước Mỹ.

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ cho thấy triển vọng chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài nhiều tháng qua. Trong bài đăng, ông Trump cũng cho biết đã điện đàm với lãnh đạo các nước Vùng Vịnh, gồm đại diện Saudi Arabia, UAE, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain, để thảo luận về các hoạt động đàm phán với Iran.

“Tôi cũng đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, cuộc trao đổi diễn ra rất tốt đẹp. Các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của thỏa thuận đang được thảo luận và sẽ sớm được công bố”, ông Trump cho biết thêm.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với Axios, ông Trump mô tả khả năng đạt được thỏa thuận với Iran ở mức “50-50”, đồng thời cho biết ông có thể ra quyết định trong ngày 24/5 về việc có nối lại hành động quân sự tại Iran hay không. Tổng thống Mỹ nói các cuộc đàm phán có thể dẫn tới một thỏa thuận “tốt”, hoặc Mỹ sẽ lựa chọn “đánh tan tành”.

Theo các quan chức Mỹ và Iran am hiểu vấn đề, các phiên bản của bản ghi nhớ đang được thảo luận đều hướng tới việc chấm dứt xung đột tại Iran, đồng thời từng bước mở lại eo biển Hormuz, cũng như chấm dứt việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran. Bản ghi nhớ cũng cho phép giải phóng một phần tài sản của Iran đang bị đóng băng tại các ngân hàng ở nước ngoài.

Ngoài ra, bản ghi nhớ sẽ mở ra khoảng thời gian ít nhất 30 ngày cho các cuộc đàm phán tiếp theo, nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran.

Pakistan ngoại giao con thoi

Các quan chức cho rằng hai bên đang tiến gần tới thỏa thuận khung nhằm chấm dứt chiến sự, sau khi các nhà trung gian từ Qatar và Pakistan cùng có mặt tại Tehran những ngày gần đây để thúc đẩy đàm phán. Thỏa thuận khung này là cơ sở để Mỹ và Iran tiếp tục hướng tới những thỏa thuận chi tiết hơn trong tương lai.

Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir có mặt tại Tehran ngày 22-23/5 để thúc đẩy đàm phán giữa Mỹ và Iran. Ảnh: Reuters.

Sau các cuộc họp tại Tehran trong ngày 22-23/5, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir đã trở về Islamabad. Quân đội Pakistan mô tả chuyến thăm của ông Munir là “rất hiệu quả” và cho biết các cuộc trao đổi “đóng góp đáng kể cho tiến trình hòa giải”.

Hiện một số nghị sĩ Mỹ trong đảng Cộng hòa vốn có quan điểm cứng rắn trong vấn đề Iran bày tỏ sự lo ngại trước diễn biến mới.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham cho rằng Iran có thể sẽ được xem như “thế lực buộc Mỹ phải giải quyết xung đột bằng ngoại giao”. Ông Graham cho rằng điều này sẽ gây ra ảnh hưởng lớn với cán cân quyền lực tại Trung Đông.

Thượng nghị sĩ Roger Wicker, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, cho rằng việc tiếp tục theo đuổi thỏa thuận với Iran có nguy cơ khiến Mỹ rơi vào “hình ảnh yếu thế”.

Thông tin xung quanh việc mở lại eo biển Hormuz hiện vẫn còn nhiều mâu thuẫn. Ảnh: Reuters.

Mở cửa eo biển Hormuz?

Về phía Iran, hãng tin Fars có liên hệ với chính phủ Iran cho biết eo biển Hormuz vẫn sẽ nằm dưới sự kiểm soát của Tehran, thay vì được mở lại hoàn toàn như cách nói của ông Trump.

“Mặc dù Iran đồng ý cho phép số lượng tàu thuyền qua lại trở về mức trước chiến tranh, điều đó không đồng nghĩa với việc tự do hàng hải có thể diễn ra như trước đây”, hãng tin này cho biết.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết: “Trong tuần qua, quan điểm của các bên đã xích lại gần nhau hơn. Chúng ta cần chờ xem điều gì sẽ xảy ra trong 3-4 ngày tới”.

Ông Baghaei cũng nhấn mạnh bất kỳ cơ chế nào liên quan eo biển Hormuz đều phải được Iran, Oman và các quốc gia ven tuyến hàng hải này thống nhất, đồng thời cho rằng Mỹ “không liên quan” tới vấn đề đó.

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra tuyên bố cứng rắn hơn. “Chúng tôi sẽ không lùi bước trước các quyền lợi của quốc gia và dân tộc, đặc biệt khi đối mặt với một bên chưa từng thể hiện sự chân thành và không thể tin tưởng”, ông Ghalibaf nói.

Ông Ghalibaf cũng cảnh báo lực lượng vũ trang Iran đã tái tổ chức trong thời gian ngừng bắn. Nếu ông Trump “mắc sai lầm” và quyết định tái khởi động chiến tranh, hậu quả với Mỹ sẽ “nghiêm trọng và cay đắng hơn nhiều so với những ngày đầu cuộc chiến”.