Phát triển chuỗi cung ứng nông nghiệp bền vững nhìn từ Hợp tác xã Hà Nội Xanh

Từ một hợp tác xã khởi nghiệp với những sản phẩm chế biến từ nông sản địa phương, Hợp tác xã Hà Nội Xanh (xã Liên Minh, Hà Nội) đang từng bước khẳng định vai trò là cầu nối đưa nông sản Việt tham gia chuỗi giá trị toàn cầu thông qua hợp tác quốc tế, chế biến sâu và phát triển các tiêu chuẩn xuất khẩu hiện đại.

Đoàn đại diện doanh nghiệp Philippines tham quan mô hình trồng nho trên địa bàn xã Liên Minh. Ảnh: NM

Nâng giá trị nông sản bằng chế biến sâu

Chiều 8-6, đoàn đại diện nhiều tổ chức của Philippines, gồm Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ, Liên minh các hợp tác xã và các đơn vị thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng nông nghiệp bền vững đã đến tham quan, khảo sát mô hình sản xuất của Hợp tác xã Hà Nội Xanh tại xã Liên Minh.

Điều khiến các đối tác quốc tế đặc biệt quan tâm không chỉ là những sản phẩm nông nghiệp được chế biến bài bản mà còn là tư duy phát triển theo chuỗi khép kín mà hợp tác xã đang theo đuổi. Từ việc xây dựng vùng nguyên liệu, nghiên cứu phát triển sản phẩm, chế biến sâu cho đến xúc tiến thương mại, tất cả được vận hành trong một hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn hướng tới phát triển bền vững.

Hiện nay, Hợp tác xã Hà Nội Xanh đang phát triển gần 5ha vùng sản xuất tại khu vực bãi sông Hồng thuộc xã Liên Minh. Tại đây có hàng ngàn gốc nho, hoa nhài, hoa hồng, hoa cúc... cùng khoảng 300 loại cây dược liệu được nghiên cứu, phát triển. Không chỉ dừng lại ở sản xuất nguyên liệu, hợp tác xã còn xây dựng phòng trưng bày với hàng trăm mẫu thảo dược và sản phẩm chế biến sâu phục vụ nghiên cứu, thương mại và du lịch trải nghiệm.

Theo Giám đốc Hợp tác xã Hà Nội Xanh Bá Thị Nguyệt Thu, việc thường xuyên tham gia các chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài nước đã giúp đơn vị kết nối với nhiều đối tác quốc tế. Từ những cuộc gặp gỡ ban đầu, nhiều doanh nghiệp và tổ chức nước ngoài đã trực tiếp tìm đến khảo sát thực tế để tìm kiếm cơ hội hợp tác lâu dài.

Đoàn công tác của doanh nghiệp Philippines lần này cũng nằm trong chuỗi hoạt động đó. Các thành viên đoàn đặc biệt quan tâm đến công nghệ chế biến nông sản, các mô hình ứng dụng công nghệ cao, sản phẩm bản địa được nâng tầm giá trị thông qua chế biến sâu cũng như khả năng kết nối giao thương giữa hai quốc gia.

Đoàn đại diện doanh nghiệp Philippines tham quan mô hình trồng hoa lan trên địa bàn xã Liên Minh. Ảnh: NM

Thực tế cho thấy, thay vì chỉ bán nông sản tươi, Hợp tác xã Hà Nội Xanh đã lựa chọn hướng đi tạo giá trị gia tăng từ nguồn nguyên liệu địa phương. Từ quả bưởi Diễn - đặc sản nổi tiếng của vùng ven sông Hồng, hợp tác xã đã nghiên cứu và phát triển thành nhiều dòng sản phẩm như tinh dầu, dầu gội, dầu xả, nước rửa mặt, sản phẩm chăm sóc da từ hoa bưởi.

Bên cạnh đó là các dòng bột thực dưỡng được chế biến từ rau hữu cơ và các loại nông sản địa phương. Điểm đặc biệt là các sản phẩm không sử dụng đường tinh luyện hay chất bảo quản mà thay thế bằng các nguyên liệu tự nhiên, đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh đang ngày càng phổ biến trên thế giới.

Chính mô hình sản xuất tuần hoàn, tận dụng tối đa giá trị của nông sản địa phương đã tạo nên sức hấp dẫn đối với các đối tác quốc tế. Đại diện đoàn công tác Philippines đánh giá cao cách tiếp cận của hợp tác xã trong việc giảm thiểu chất thải, nâng cao giá trị nông sản và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Mở rộng hợp tác, kết nối thị trường quốc tế

Không chỉ là câu chuyện phát triển của một hợp tác xã, mô hình Hà Nội Xanh còn cho thấy tiềm năng hình thành các chuỗi cung ứng nông nghiệp liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp và thị trường quốc tế.

Đoàn đại diện doanh Philippines và đại diện Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Hà Nội, xã Liên Minh tham quan trang trại dược liệu của Hợp tác xã Hà Nội Xanh. Ảnh: NM

Tại buổi làm việc với đoàn công tác của Philippines, Chủ tịch UBND xã Liên Minh Nguyễn Quý Mạnh đã giới thiệu những lợi thế nổi bật của địa phương. Là vùng đất sở hữu diện tích bãi bồi màu mỡ ven sông Hồng, Liên Minh có điều kiện thuận lợi để phát triển các loại cây ăn quả giá trị cao, đặc biệt là bưởi Diễn.

Địa phương hiện đang tập trung chuẩn hóa vùng nguyên liệu gắn với truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất và quản lý nông nghiệp nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe như Halal, ISO và nhiều tiêu chuẩn xuất khẩu khác.

Theo ông Nguyễn Quý Mạnh, chính quyền địa phương luôn tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động hợp tác quốc tế, coi đây là động lực quan trọng để phát triển kinh tế nông nghiệp trong giai đoạn mới. Những cuộc gặp gỡ như lần này không chỉ giúp kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã hai bên mà còn mở ra cơ hội đưa các sản phẩm chế biến sâu của Hà Nội tiếp cận thị trường Philippines và nhiều quốc gia trong khu vực ASEAN.

Đoàn đại diện doanh nghiệp Philippines và Hợp tác xã Hà Nội Xanh ký kết hợp tác liên kết trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Ảnh: NM

Điểm đáng chú ý là Hợp tác xã Hà Nội Xanh không chỉ tìm kiếm cơ hội cho riêng mình mà còn đóng vai trò kết nối các mô hình sản xuất khác trên địa bàn. Trong chương trình làm việc, đoàn công tác Philippines đã được giới thiệu tham quan mô hình trồng nho hữu cơ của Hợp tác xã Sinh Phát, mô hình hoa lan công nghệ cao của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao Toàn Cầu. Ngay sau quá trình khảo sát thực tế, các bên đã trao đổi về khả năng hợp tác, liên kết tiêu thụ sản phẩm và phát triển thị trường. Điều đó cho thấy một hợp tác xã có thể trở thành “hạt nhân” thúc đẩy liên kết vùng, tạo cơ hội cho nhiều đơn vị cùng tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.

Đặc biệt, hiện nay nhiều sản phẩm của Hà Nội Xanh đã hoàn thiện hồ sơ pháp lý phục vụ xuất khẩu, được chứng nhận Halal quốc tế và FDA. Đây là những điều kiện quan trọng để sản phẩm có thể tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Bên cạnh hoạt động sản xuất, đơn vị cũng đang khai thác thương mại điện tử xuyên biên giới thông qua các sàn giao dịch quốc tế như Alibaba. Đây được xem là bước đi phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức tiếp cận khách hàng toàn cầu. Không dừng lại ở đó, Hợp tác xã Hà Nội Xanh còn ra mắt nền tảng HalalViet với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái Halal toàn diện cho doanh nghiệp Việt Nam, từ vùng nguyên liệu, nghiên cứu, chế biến sâu đến logistics, thương mại và du lịch trải nghiệm.

Theo bà Bá Thị Nguyệt Thu, mục tiêu của hợp tác xã là góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến sâu sản phẩm Halal chất lượng cao của khu vực, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, những mô hình như Hợp tác xã Hà Nội Xanh cho thấy hướng đi đầy triển vọng. Khi nông sản không còn chỉ là nguyên liệu thô mà trở thành sản phẩm có hàm lượng công nghệ, giá trị văn hóa và tiêu chuẩn quốc tế, cơ hội tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ ngày càng rộng mở. Từ những vùng nguyên liệu ven sông Hồng, những sản phẩm mang thương hiệu Việt đang từng bước tìm đường ra thế giới, góp phần khẳng định vị thế của nông nghiệp Thủ đô trong tiến trình hội nhập quốc tế.