Phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, lành mạnh

Ảnh minh họa.

Luật sư không hành nghề 12 tháng liên tục có thể bị thu hồi chứng chỉ

Ông Lê Xuân Hồng, Cục trưởng Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp cho biết, để nâng cao chất lượng luật sư, dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) lần này đã bổ sung tiêu chuẩn bản lĩnh chính trị, đạo đức cho luật sư và cho phép giảng viên tại các cơ sở đào tạo về pháp luật có thể trở thành luật sư; đơn giản hóa quy trình trở thành luật sư rút ngắn xuống từ 4 bước xuống 2 bước.

Dự thảo cũng đề xuất gộp việc gia nhập Đoàn luật sư với đăng ký tập sự hành nghề luật sư thành gia nhập Đoàn luật sư để tập sự hành nghề luật sư; gộp kiểm tra tập sự hành nghề luật sư với cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư thành kỳ thi quốc gia để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư. Đồng thời, luật sư tập sự được tăng cơ hội thực hành khi cho phép tham gia tố tụng một số vụ việc theo quy định của pháp luật tố tụng.

Các luật sư tham gia một phiên tòa tại Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội.

Điểm đáng chú ý nhất của Dự thảo Luật Luật sư sửa đổi 2026 là định hướng siết tiêu chuẩn đầu vào luật sư. Thay vì tiếp tục duy trì cách tiếp cận thiên về thủ tục hành chính, dự thảo cho thấy xu hướng chuyển sang quản lý dựa trên năng lực hành nghề thực tế và nghĩa vụ nghề nghiệp liên tục.

Theo Luật sư Mai Thảo, Phó Giám đốc TAT Law Firm: “Siết tiêu chuẩn đầu vào luật sư không phải là thu hẹp cơ hội hành nghề, mà là bảo đảm mặt bằng kỹ năng tối thiểu. Kỹ năng xét xử, điều tra khác với kỹ năng tranh tụng và bảo vệ quyền lợi thân chủ. Nếu không chuẩn hóa, sự chênh lệch về năng lực sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín nghề”.

Quan điểm này cho thấy cải cách không nhắm tới số lượng, mà hướng tới chất lượng và sự đồng đều. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao và yêu cầu hội nhập quốc tế, việc nâng chuẩn đầu vào được nhìn nhận là điều kiện cần để xây dựng hình ảnh nghề luật sư chuyên nghiệp.

Để tăng cường kỷ luật, kỷ cương, dự thảo Luật bổ sung các hành vi nghiêm cấm như: Lộ thông tin khách hàng, gây hại lợi ích quốc gia, xúi giục khiếu nại sai luật. Cùng với đó, luật sư phải tham gia bồi dưỡng chính trị hằng năm, thông báo đầy đủ trách nhiệm cho khách hàng và thực hiện trách nhiệm xã hội.

Dự thảo Luật quy định cụ thể các trường hợp bị thu hồi Chứng chỉ hành nghề, Giấy đăng ký hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư như không còn đáp ứng tiêu chuẩn là luật sư; không hành nghề liên tục trong 12 tháng; không hoạt động liên tục tại trụ sở đã đăng ký trong thời hạn 6 tháng; không gửi báo cáo về tổ chức và hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư trong 2 năm liên tiếp...

Mở rộng quyền hành nghề, cạnh tranh lành mạnh

Theo Cục Bổ trợ tư pháp, để đáp ứng yêu cầu tình hình mới hiện nay, dự thảo Luật đã tập trung sửa đổi và có nhiều điểm mới để phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy hoạt động của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư chuyên nghiệp, hiệu quả.

Cụ thể, để phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, dự thảo bổ sung khái niệm dịch vụ pháp lý và nghiêm cấm việc mạo danh luật sư để cung cấp dịch vụ pháp lý có thu thù lao.

Để thúc đẩy thị trường, luật sư và tổ chức hành nghề được mở rộng nhiều quyền như được ký hợp đồng thường xuyên với cơ quan, doanh nghiệp nhà nước; được tham gia thẩm định dự án trọng điểm, dự án đầu tư công, được làm hòa giải viên, trọng tài viên, quản tài viên.

Một buổi giảng dạy về luật tại Trường đại học Hoa Sen.

Nhà nước cam kết bảo đảm quyền hành nghề, hỗ trợ luật sư hội nhập quốc tế, phát triển luật sư vùng khó khăn và nghiêm cấm mọi hành vi cản trở, đe dọa hoạt động của luật sư.

Để phát triển tổ chức hành nghề luật sư quy mô lớn, chuyên nghiệp, dự thảo cho phép công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thể có thành viên góp vốn.

Thành viên góp vốn không được làm người đại diện theo pháp luật, cung cấp dịch vụ pháp lý, tham gia hoạt động điều hành của công ty và can thiệp vào hoạt động hành nghề của luật sư.

Tổ chức hành nghề luật sư được sử dụng con dấu theo quy định của pháp luật và có nhiều người đại diện theo pháp luật. Các tổ chức này được chủ động quản trị, phân chia lợi nhuận, hợp tác quốc tế, đầu tư cơ sở vật chất, chuyển đổi số và được ký hợp đồng dịch vụ điện tử hoặc bằng lời nói trong trường hợp cấp bách.

Đối với tổ chức hành nghề nước ngoài tại Việt Nam, dự thảo yêu cầu phải đang hoạt động hợp pháp ở nước ngoài, có ít nhất một luật sư nước ngoài không phải người đại diện và văn bản tư vấn pháp luật Việt Nam phải có chữ ký của luật sư Việt Nam.

Dự thảo cũng quy định về đổi mới quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư theo hướng hiệu lực, hiệu quả, thực hiện phân cấp, phân quyền, nâng cao năng lực, trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội-nghề nghiệp của luật sư và vai trò phối hợp của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; bổ sung các quy định nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, dự thảo sửa đổi đã thể hiện rõ yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; bảo đảm phù hợp với chủ trương luật, chỉ quy định những vấn đề khung, mang tính quan trọng; còn những vấn đề biến động thường xuyên, thuộc thẩm quyền của Chính phủ thì giao cho Chính phủ quy định.

Trên tinh thần đó, Bộ trưởng đánh giá cao dự thảo Luật đã tiếp cận theo hướng thu gọn các quy định, giảm 1/3 số điều so với Luật hiện hành. Theo Bộ trưởng Tư pháp, các quy định trong dự thảo phải bảo đảm quán triệt các chủ trương xã hội hóa, chuyển giao cho xã hội những việc mà xã hội có thể làm tốt; phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính để tạo điều kiện phát triển thị trường dịch vụ pháp lý ở Việt Nam…

Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) dự kiến trình tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI nhằm hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý cho luật sư và tổ chức hành nghề luật sư phát triển cả về số lượng và chất lượng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.