Siết quy định cấm hút thuốc trên phương tiện công cộng

Việc kiểm soát hút thuốc trên phương tiện công cộng không chỉ nhằm giảm tác hại của khói thuốc mà còn gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn cháy nổ và chất lượng môi trường vận tải hành khách.

Nhiều phương tiện công cộng thuộc diện cấm hút thuốc hoàn toàn

Theo Điều 24 của Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm có thể bị phạt từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng. Không chỉ người vi phạm, tổ chức, đơn vị quản lý phương tiện hoặc địa điểm công cộng cũng có thể bị xử phạt nếu không thực hiện đúng quy định về cấm hút thuốc lá.

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 cũng đã quy định rõ phạm vi cấm hút thuốc đối với các phương tiện giao thông công cộng.

Theo Điều 11 của Luật, ô tô tham gia giao thông công cộng, tàu bay và tàu điện là các phương tiện bị cấm hút thuốc lá hoàn toàn. Quy định này nhằm bảo vệ sức khỏe hành khách trong không gian kín, mật độ người đông và thời gian tiếp xúc kéo dài.

Bên cạnh đó, luật cũng quy định một số phương tiện như tàu thủy và tàu hỏa thuộc nhóm địa điểm cấm hút thuốc lá trong nhà nhưng được phép bố trí nơi dành riêng cho người hút thuốc lá.

Tuy nhiên, các khu vực dành riêng này phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Điều 12 của luật, gồm: Có phòng và hệ thống thông khí tách biệt với khu vực không hút thuốc; có dụng cụ chứa mẩu, tàn thuốc lá; có biển báo tại vị trí phù hợp, dễ quan sát; có thiết bị phòng cháy, chữa cháy.

Các quy định nêu trên cho thấy việc kiểm soát hút thuốc trên phương tiện công cộng không chỉ nhằm giảm tác hại của khói thuốc mà còn gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn cháy nổ và chất lượng môi trường vận tải hành khách.

Tăng trách nhiệm của đơn vị vận tải công cộng

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 90/2026/NĐ-CP là quy định rõ trách nhiệm của đơn vị quản lý, vận hành địa điểm cấm hút thuốc lá.

Theo quy định, hành vi không có chữ hoặc biểu tượng “cấm hút thuốc lá” tại địa điểm cấm hút thuốc theo quy định của pháp luật; hoặc không tổ chức thực hiện, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện đúng quy định về cấm hút thuốc tại địa điểm thuộc quyền quản lý, điều hành có thể bị phạt từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng.

Đối với khu vực dành riêng cho người hút thuốc nhưng không đáp ứng điều kiện về thông khí, biển báo, dụng cụ chứa tàn thuốc hoặc thiết bị phòng cháy, chữa cháy, mức xử phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng.

Trong lĩnh vực vận tải hành khách, điều này đồng nghĩa các doanh nghiệp vận tải, đơn vị khai thác nhà ga, bến tàu hoặc hãng hàng không cần chủ động hơn trong việc tổ chức thực hiện quy định cấm hút thuốc.

Hiện nay, nhiều phương tiện vận tải công cộng đã bố trí biển báo cấm hút thuốc tại vị trí dễ quan sát; phát thông báo nhắc nhở hành khách; lồng ghép nội dung không hút thuốc vào quy định đi lại trên xe, tàu hoặc tại khu vực chờ. Một số đơn vị vận tải cũng tăng cường giám sát thông qua hệ thống camera hoặc nhắc nhở trực tiếp từ nhân viên phục vụ nhằm duy trì môi trường di chuyển không khói thuốc.

Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, tiếp tục siết chặt chế tài xử phạt đối với hành vi hút thuốc lá tại nơi công cộng, trong đó có phương tiện giao thông công cộng.

Hướng tới không gian giao thông văn minh, an toàn hơn

Trong môi trường giao thông công cộng, hành khách thường phải sử dụng không gian chung trong thời gian dài. Vì vậy, việc kiểm soát hút thuốc không chỉ liên quan đến quyền cá nhân mà còn gắn với quyền được sử dụng môi trường không khí sạch của cộng đồng.

Khói thuốc trong không gian kín như xe khách, toa tàu hoặc khu vực chờ có thể gây ảnh hưởng trực tiếp tới trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh lý hô hấp.

Bên cạnh đó, việc hút thuốc không đúng nơi quy định còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cháy nổ, đặc biệt trên các phương tiện vận tải hoặc khu vực tập trung đông người.

Việc hoàn thiện cơ chế xử phạt và tăng cường trách nhiệm thực thi được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao ý thức của cả hành khách lẫn đơn vị vận tải trong việc tuân thủ quy định cấm hút thuốc.

Trong xu hướng xây dựng hệ thống giao thông công cộng văn minh, hiện đại, môi trường di chuyển không khói thuốc đang trở thành một tiêu chí quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Với hành lang pháp lý ngày càng rõ ràng hơn, các quy định mới được kỳ vọng sẽ giúp việc kiểm soát hút thuốc trên phương tiện công cộng đi vào thực chất, từng bước hình thành thói quen sử dụng giao thông công cộng an toàn, văn minh hơn.