Taliban ngày 15-8 đã tiến vào thủ đô Kabul mà không vấp phải sự kháng cự nào và nhanh chóng kiểm soát toàn bộ Afghanistan sau khi Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani rời đất nước. Mỹ và nhiều nước đóng cửa các cơ quan ngoại giao và sơ tán công dân khỏi quốc gia Nam Á này.
Việc Taliban giành quyền kiểm soát Afghanistan là kịch bản được lường trước nhưng gây bất ngờ vì diễn ra quá chóng vánh sau khi lực lượng nước ngoài do Mỹ dẫn đầu rút về nước.
Từ cấp chỉ huy thấp đến cao nhất đều dễ dàng đầu hàng Taliban bằng những thỏa thuận, quân đội Afghanistan được Mỹ huấn luyện và đầu tư hơn 88 tỷ USD đã bại trận nhanh chóng.
Kho vũ khí tỉ đô Mỹ trang bị cho quân đội Afghanistan đã rơi trọn vào tay Taliban. Nhiều nhà quan sát cho rằng Mỹ có thể đối mặt với lo ngại khi Nga và Trung Quốc tìm cách tiếp cận chúng từ Taliban để nghiên cứu. Tuy nhiên giới phân tích lại cho rằng, thực ra đây không phải vũ khí quan trọng của Mỹ.
Ngày 16/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho biết Bắc Kinh tôn trọng sự lựa chọn của người dân Afghanistan và hy vọng quá trình chuyển tiếp tại quốc gia Tây Nam Á này diễn ra suôn sẻ.
Một phát ngôn viên Đại sứ quán Nga cho biết Tổng thống Afghanistan - Ashraf Ghani khi bỏ chạy khỏi Kabul đã được hộ tống bởi những chiếc xe chở đầy tiền mặt.
Taliban đã khoe cảnh khám phá ngôi nhà có nội thất vô cùng xa hoa thuộc về nguyên soái Abdul Rashid Dostum, cũng là một đồng minh thân cận của Mỹ. Giới quan sát cho rằng, điều này phần nào lý giải tại sao quân đội Afghanistan lại nhanh chóng tan rã như vậy.
'Canh bạc' 88 tỷ USD mà Lầu Năm Góc rót vào quân đội Afghanistan đã tan thành mây khói sau khi lực lượng này thua toàn diện trước Taliban.
Khi Taliban tiến quân vào Kabul trong thời gian ngắn sau khi Mỹ rút binh sĩ từ Afghanistan về nước, nhiều người dân Mỹ tự hỏi rằng lý do nào khiến chính quyền Tổng thống Joe Biden từng tự tin nói rằng Kabul sẽ không dễ dàng sụp đổ.
Tờ Western Journal của Mỹ có bài viết đặt vấn đề không rõ liệu Tổng thống Mỹ Joe Biden đang nói dối hay là quá ngây thơ với tình hình Afghanistan, nơi Mỹ đã đổ nhiều xương máu và của cải trong suốt 2 thập kỷ qua.
Một quan chức cấp cao của phong trào Hamas ở Palestine, ông Moussa Abu Marzouk đã gọi chiến thắng của Taliban là 'một bài học cho tất cả các dân tộc bị áp bức.'
Khi Tổng thống Afghanistan phải chạy khỏi đất nước và nhóm phiến quân Hồi giáo Taliban tiến vào thủ đô Kabul để nắm quyền kiểm soát toàn bộ quốc gia, thế giới ngỡ ngàng với những câu hỏi lớn về quốc gia Nam Á bị chiến tranh tàn phá này.
Taliban đã tiến vào thủ đô Kabul của Afghanistan và Tổng thống Ashraf Ghani đã bỏ trốn khỏi đất nước. Sự việc diễn ra trong bối cảnh Mỹ rút quân và các tiền đồn quân sự, thành phố lớn đều do Taliban kiểm soát.
Đại diện đặc biệt của Tổng thống Nga tại Afghanistan, Vụ trưởng Vụ châu Á thứ hai của Bộ Ngoại giao Nga Zamir Kabulov cho biết như vậy và hy vọng thiết lập quan hệ hữu nghị giữa Moscow và ban lãnh đạo mới của Afghanistan.
Việc các lực lượng Afghanistan thất thủ trước Taliban là câu trả lời rõ ràng cho 2 thập kỷ nỗ lực xây dựng quân đội địa phương do Mỹ dẫn đầu.
Các nguồn tin tình báo Mỹ khẳng định họ đã dự đoán đúng về sự sụp đổ của chính quyền Kabul.
Nhiều hình ảnh cho thấy Taliban thu giữ nhiều trang thiết bị quân sự từ quân chính phủ, lực lượng tinh nhuệ và điệp viên Afghanistan, gồm máy bay chiến đấu, đạn dược, vũ khí và phương tiện bọc thép.
Taliban chiếm lãnh thổ ở Afghanistan với tốc độ đáng báo động và sự sụp đổ nhanh chóng của an ninh Afghanistan đã cho thấy sự phá sản của các chính sách Mỹ trong ít nhất 15 năm qua và sự im lặng của giới lãnh đạo cấp cao.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, trong một cuộc họp thông báo nhanh tình hình tại Afghanistan cho các thượng nghị sĩ Mỹ ngày 15/8, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân - Tướng Mark Milley cho biết các tổ chức khủng bố như Al-Qaeda có thể tái hợp ở Afghanistan sớm hơn 2 năm so với thời điểm giới chức quốc phòng Mỹ từng dự báo.
Tướng Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ cho biết nước này có thể phải đối mặt với sự gia tăng các mối đe dọa khủng bố từ Afghanistan do Taliban điều hành.
Ngày 15/8, Tổng thống Mỹ Joe Biden và các quan chức hàng đầu của Mỹ cũng ngỡ ngàng trước đà tiến quá nhanh của Taliban để kiểm soát hoàn toàn Afghanistan, vì thế kế hoạch rút lực lượng Mỹ rút cục trở thành nhiệm vụ bảo đảm sơ tán an toàn.
Sau khi đã giành quyền kiểm soát dinh Tổng thống ở Kabul, lực lượng nổi dậy Taliban tuyên bố cuộc chiến ở Afghanistan đã kết thúc.
Lầu Năm Góc đã đưa ra những cảnh báo nghiêm trọng đối với Tổng thống Mỹ Biden ngay cả trước khi ông nhậm chức, về khả năng Taliban đánh bại quân đội Afghanistan.
Phát ngôn viên của lực lượng Taliban - ông Sohail Shaheen cho biết chính phủ mới dưới sự nắm quyền của Taliban sẽ bao gồm cả những người Afghanistan không phải thành viên của lực lượng này.
Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/8 đã kêu gọi người kế nhiệm ông từ chức trong bối cảnh quân đội Mỹ đang rút khỏi Afghanistan và Taliban nhanh chóng tiếp quản đất nước này.
Trước sức mạnh của lượng lượng Taliban, trong bối cảnh thủ đô Kabul đang bị vây hãm và tinh thần chiến đấu của quân đội Afghanistan ở mức thấp nhất, Bộ trưởng Nội vụ Afghanistan thông báo sẽ chuyển giao quyền lực trong hòa bình cho chính phủ chuyển tiếp.
Người đứng đầu Hội đồng hòa giải dân tộc tối cao Afghanistan, Abdullah Abdullah ngày 15-8-2021 đã đăng đoạn video lên Facebook xác nhận rằng, Tổng thống Afghanistan, Ashraf Ghani, đã rời khỏi nước này.
Đoạn video cho thấy các chiến binh Taliban đang bay trên chiếc trực thăng UH-60 Black Hawks mà nhóm này đã thu được từ lực lượng chính phủ Afghanistan.
Chính quyền Tổng thống Joe Biden liên tiếp mắc sai lầm và không thể dự đoán đồng minh Afghanistan gục ngã chóng vánh trước đà tiến công của lực lượng Taliban.
Phương Tây đang khẩn cấp sơ tán khỏi Kabul, Taliban chiếm hết thành phố này đến thành phố khác của Afghanistan. Trước tình hình đó, Kabul cố níu kéo chiếc phao cuối cùng đó là yêu cầu Nga cung cấp khẩn trực thăng chiến đấu.
Mỹ đã chi hơn 88 tỷ USD để huấn luyện và trang bị cho quân đội và cảnh sát Afghanistan, chiếm gần 2/3 tổng viện trợ nước ngoài mà nước này nhận được kể từ năm 2002. Vậy tại sao lực lượng này nhanh chóng thất thế khi đối mặt với chiến dịch tấn công thần tốc của Taliban?
Tổng thống Joe Biden và chính quyền của ông đã phải vật lộn vào ngày 15.8 về kế hoạch lập lại trật tự trong bối cảnh các nhân viên Mỹ và nước ngoài khác đang chạy đua để sơ tán khỏi Afghanistan khi các chiến binh Taliban tiến vào thủ đô Kabul.