Thêm 'bệ đỡ' để doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng tốc
Qua thống kê, hiện cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp (DN) đang hoạt động, trong đó khoảng 98% là DN nhỏ và vừa nhưng phần lớn khó tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Vấn đề đặt ra là phải tháo gỡ các điểm nghẽn để Việt Nam đạt 3 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, là nguồn lực mạnh mẽ của nền kinh tế.
Vừa nhỏ vừa yếu
Từ một cơ sở sản xuất nhỏ rộng hơn 1.000m2 nằm trong khu dân cư, Công ty TNHH SX TM In Minh Mẫn đã từng bước mở rộng quy mô, đầu tư nhà máy hiện đại hơn 10.000m2 tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung (TPHCM), trở thành một trong những DN công nghiệp hỗ trợ tiêu biểu trong lĩnh vực in ấn. Hành trình phát triển của DN gắn liền với nhiều chương trình hỗ trợ về quản trị, công nghệ và vốn vay của TPHCM.
Thông qua chương trình kích cầu đầu tư của thành phố, công ty được hỗ trợ lãi vay để xây dựng nhà máy và đầu tư 14 máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất với tổng vốn gần 100 tỷ đồng. Song song đó, DN liên tục được kết nối tham gia các triển lãm công nghiệp hỗ trợ, hội nghị tìm kiếm nhà cung cấp cho các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), cùng nhiều chương trình xúc tiến thương mại do Sở Công thương TPHCM phối hợp các tổ chức quốc tế triển khai. Nhờ nâng cấp công nghệ, mở rộng nhà máy và chuẩn hóa quản trị, Công ty TNHH SX TM In Minh Mẫn từng bước tham gia chuỗi cung ứng của nhiều tập đoàn lớn như Panasonic, Sharp, Sanyo hay Unilever.

Tổ kỹ thuật vận hành hệ thống điều khiển tại Công ty TNHH Xưởng giấy Chánh Dương, phường Bến Cát, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Câu chuyện của Công ty TNHH SX TM In Minh Mẫn cho thấy, nếu được hỗ trợ đúng hướng về vốn, công nghệ và kết nối thị trường, DN công nghiệp hỗ trợ Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, số lượng DN làm được điều này vẫn còn rất nhỏ. Theo Cục Phát triển DN tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), số DN tiếp cận được các quỹ hỗ trợ và bảo lãnh tín dụng hiện chưa tới 1% tổng số DN đang hoạt động; nhiều DN phản ánh thủ tục hỗ trợ còn phức tạp, triển khai chậm và thiếu đồng bộ giữa các địa phương.
Trong khi đó, đại diện Sở Tài chính Cần Thơ cho rằng, Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa hiện có nhiều nội dung tốt nhưng khi triển khai thực tế lại vướng chồng chéo với các luật khác về đất đai, đầu tư, khoa học - công nghệ hay môi trường. Chưa dừng lại đó, nhiều chính sách được đánh giá là “rất hay”, nhưng ở cấp địa phương lại có khi mỗi nơi thực hiện một kiểu, cán bộ chuyên môn cũng gặp khó vì liên quan nhiều lĩnh vực quản lý khác nhau.
Hỗ trợ đủ sâu để “nâng cấp”
Theo bà Lê Nguyễn Duy Oanh, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Kỹ thuật và Phát triển bền vững (Sở Công thương TPHCM), các tập đoàn lớn như Toyota, Samsung, Panasonic... liên tục tìm kiếm nhà cung ứng tại Việt Nam. Thế nhưng, phần lớn DN trong nước mới chỉ đáp ứng được các chi tiết cơ khí đơn giản, chưa đạt yêu cầu cao về độ chính xác, tiêu chuẩn chất lượng và tiến độ giao hàng. “DN nhỏ và vừa có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu nếu được hỗ trợ đồng bộ về vốn, mặt bằng sản xuất, công nghệ, tiêu chuẩn và nhân lực”, bà Lê Nguyễn Duy Oanh nhận định.
Dưới góc nhìn DN, ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay của DN nhỏ và vừa là thiếu một hệ sinh thái hỗ trợ đủ sâu để DN có thể “nâng cấp” năng lực sản xuất và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Các DN đang thiếu những cơ chế hỗ trợ xuyên suốt, từ cải tiến quản trị, nâng chuẩn sản xuất, hỗ trợ số hóa, tiếp cận vốn đến kết nối khách hàng và theo dõi hiệu quả sau hỗ trợ. Vì vậy, thay vì hỗ trợ theo từng chương trình riêng lẻ, cần chuyển sang mô hình hỗ trợ theo “hành trình nâng cấp DN”, giúp DN có khách hàng, có đơn hàng, đạt tiêu chuẩn và đủ năng lực tham gia chuỗi giá trị. Bên cạnh đó, vốn vẫn là điểm nghẽn lớn nhất khi phần lớn DN nhỏ và vừa khó tiếp cận tín dụng do phụ thuộc vào tài sản thế chấp, trong khi năng lực tài chính hạn chế.
“Cần đổi mới mạnh cơ chế tài chính theo hướng cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng hay dữ liệu giao dịch thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần sớm hoàn thiện cơ chế quỹ bảo lãnh tín dụng, quỹ tái bảo lãnh và các mô hình vốn mồi cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh”, ông Đinh Hồng Kỳ kiến nghị.
Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển DN tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho biết, Bộ Tài chính đang sửa đổi Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa theo hướng toàn diện. Dự thảo không chỉ thay đổi tiêu chí xác định DN mà còn đổi mới mạnh phương thức hỗ trợ, với nhiều cơ chế mới nhằm thúc đẩy DN tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đối với các gói thầu đầu tư công quy mô nhỏ, dự thảo cũng đề xuất ưu tiên DN nhỏ và vừa tham gia.
Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/them-be-do-de-doanh-nghiep-nho-va-vua-tang-toc-post854137.html











