Thổi hồn đại dương vào củi lũ

Anh Lê Ngọc Thuận (áo cam) cùng các cộng sự vớt củi trên bãi biển sau mùa lũ

Hành trình tái sinh nghệ thuật

Sau mỗi mùa mưa lũ, những bãi biển ở Hội An lại ngập đầy những thân gỗ, rễ cây mục nát bạc màu trôi từ thượng nguồn sông Thu Bồn ra biển lớn. Với đa số mọi người đó chỉ là rác, nhưng với các nghệ nhân ở làng Củi Lũ, đó lại là khởi đầu cho hành trình tái sinh nghệ thuật.

“Với chúng tôi, mỗi khúc củi đều có đời sống riêng và mang theo câu chuyện của rừng, của lũ, của biển. Điều chúng tôi làm chỉ là lắng nghe và đánh thức linh hồn đã nằm sẵn bên trong nó. Khi một khúc củi lũ được hồi sinh thành tác phẩm nghệ thuật, nó cũng mang theo thông điệp về sự bền bỉ và ý thức gìn giữ môi trường sống”, nghệ nhân Lê Ngọc Thuận chia sẻ.

Đại dương, văn hóa và con giống là ba chủ đề chính, cũng là ba nguồn cảm hứng bất tận được thể hiện trong các sản phẩm nghệ thuật điêu khắc của làng Củi Lũ.

Thuận kể, bởi vì anh sinh ra ở một vùng biển, cá và đại dương là những thứ gần gũi cùng anh lớn lên mỗi ngày, và những thanh củi mục được vớt lên từ đại dương sau mỗi mùa bão lũ cũng là nguyên liệu, là cảm hứng chủ đạo để anh sáng lập nên làng Củi Lũ. Chính vì vậy, anh muốn mượn những xác thân của củi mục, kể lại một hành trình đại dương...

Từ những chất liệu củi lũ xù xì thô ráp, một “hệ sinh thái đại dương” dần hình thành. Bộ sưu tập “Ocean Collection” không chỉ là các tác phẩm điêu khắc đơn lẻ, mà là sự kết hợp giữa điêu khắc, hội họa và nghệ thuật sắp đặt, nơi hơi thở biển cả hiện diện trong từng đường vân gỗ, lớp màu và hình khối.

Du khách thích thú với các sản phẩm đại dương ở Làng Củi Lũ

Rạn san hô, đàn cá, sao biển, rùa biển hay những lớp sóng chuyển động được tái hiện bằng ngôn ngữ điêu khắc mộc mạc nhưng giàu cảm xúc. Các nghệ nhân gần như không can thiệp quá nhiều vào hình hài tự nhiên của gỗ cũi. Họ giữ lại độ cong, phần mục, dấu mòn của thời gian để chính thiên nhiên trở thành một phần của tác phẩm.

Điểm đặc biệt trong nghệ thuật điêu khắc ở làng Củi Lũ nằm ở sự dung hòa giữa bản năng tự nhiên và bàn tay thủ công. Không có hai tác phẩm nào giống nhau, bởi không có hai khúc củi nào mang cùng một hành trình. Chính sự bất toàn ấy tạo nên tính độc bản mà máy móc hay sản xuất công nghiệp khó có thể thay thế.

Đưa đại dương vào không gian nghệ thuật

Trong không gian của Củi Lũ Art Space, chủ đề đại dương được mở rộng thành một trải nghiệm thị giác giàu tính tương tác. Ngay giữa phòng trưng bày là hình ảnh con thuyền vượt trùng khơi - một sắp đặt nghệ thuật đặc biệt chở theo những tác phẩm tiêu biểu nhất của bộ sưu tập đại dương. Con thuyền như mang theo cả nhịp thở biển khơi bước vào đất liền, gợi cảm giác lênh đênh nhưng đầy tự do và hy vọng.

Ánh sáng xanh dịu phủ lên những đàn cá gỗ treo lơ lửng, những mảng màu gợi sóng nước và các hình khối chuyển động khiến người xem có cảm giác đang bước vào một “thủy cung nghệ thuật” được kể bằng chất liệu củi lũ. Không gian ấy vừa mang tinh thần đương đại, vừa giữ được vẻ thủ công gần gũi đặc trưng của Hội An.

Chủ đề cá đặc biệt thu hút sự quan tâm của du khách. Từ những đàn cá nhỏ mang sắc màu nhiệt đới đến các hình tượng cá lớn với đường nét uyển chuyển như đang bơi giữa dòng nước, tất cả đều tạo nên cảm giác sống động và gần gũi. Không ít người dừng lại khá lâu trước các tác phẩm để chạm tay vào từng lớp vân gỗ, quan sát những lỗ thủng tự nhiên và lắng nghe câu chuyện về hành trình của chúng từ rừng già ra biển lớn.

Phòng trưng bày chủ đề Đại dương ở Củi Lũ Art space

“Nhìn những đàn cá này, tôi có cảm giác biển đang chuyển động thật sự. Câu chuyện về nguồn gốc của vật liệu cũng khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn về thiên nhiên và sự tái sinh”, anh Trương Vỹ Kiệt - du khách đến từ Trung Quốc chia sẻ.

Giữa dòng chảy của nghệ thuật đương đại, làng Củi Lũ chọn cho mình một hướng đi riêng: chậm rãi, thủ công và đối thoại trực tiếp với tự nhiên. Từ những khúc gỗ từng bị xem là rác củi lũ, các nghệ nhân đã tạo nên một đại dương khác, đại dương của ký ức, cảm xúc và sức sống hồi sinh.

Ở đó, mỗi thớ gỗ vẫn còn vang âm tiếng sóng. Và mỗi tác phẩm không chỉ là một vật thể nghệ thuật, mà còn là minh chứng cho hành trình biến những điều tưởng như bỏ đi thành vẻ đẹp của sáng tạo và hy vọng.