Thủ tướng Lê Minh Hưng: ASEAN cần hướng tới ba tầm vóc chiến lược

Sáng 9/6, Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future Forum - AFF 2026) chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm" đã chính thức khai mạc tại Hà Nội.

Trong bài phát biểu khai mạc, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã khẳng định ý nghĩa đặc biệt quan trọng của AFF 2026. Theo Thủ tướng, chủ đề của Diễn đàn đã phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của Hiệp hội trong giai đoạn tới.

“Trong một thế giới đang thay đổi sâu sắc, vấn đề đặt ra cho chúng ta ngày hôm nay không chỉ là ASEAN sẽ thích ứng ra sao, mà là ASEAN sẽ định hình như thế nào cho tương lai của chính mình trong thế kỷ XXI?”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu vấn đề.

Theo Thủ tướng, những thập kỷ tới đây sẽ là hành trình định hình tương lai của ASEAN trong một thế giới mà những quy tắc nền tảng của kinh tế, công nghệ và quyền lực toàn cầu đang được viết lại. Trong đó, công nghệ đang tái định nghĩa năng lực cạnh tranh. Trí tuệ nhân tạo đang tái định nghĩa năng suất. Dữ liệu đang tái định nghĩa quyền lực và chuyển đổi xanh đang tái định nghĩa mô hình phát triển.

Trong thời khắc mang tính bước ngoặt, lợi thế không chỉ thuộc về các quốc gia có nguồn lực lớn mà còn thuộc về các quốc gia và khu vực có khả năng tham gia định hình các quy tắc và chuẩn mực mới của thời đại. Thủ tướng cho biết, Việt Nam tin rằng ASEAN cần và phải trở thành một chủ thể tích cực trong tiến trình này - nơi không chỉ tiếp nhận các xu thế toàn cầu, mà là một động lực góp phần định hình các xu thế.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam cho rằng ASEAN cần tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, tự cường, thống nhất trong đa dạng nhưng với cách tiếp cận sáng tạo hơn. Đó là sự đồng thuận về giá trị nhưng năng động trong hành động, kiên định về nguyên tắc nhưng đổi mới về phương thức, giữ vững về bản sắc nhưng chủ động tạo thời cơ trước những thay đổi của thời đại mới.

Trên hành trình thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng ASEAN cần hướng tới ba tầm vóc chiến lược.

Thứ nhất, ASEAN không chỉ tham gia các xu thế toàn cầu mà còn góp phần định hình các xu thế đó. Ông cho rằng, trong một thế giới ngày càng phân mảnh và cạnh tranh rất gay gắt, ASEAN cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong việc tham gia xây dựng các chuẩn mực, luật lệ và cấu trúc hợp tác mới, giải quyết các khác biệt trên cơ sở luật pháp quốc tế. ASEAN cần trở thành một trung tâm của đối thoại, tâm điểm của hợp tác và điểm tựa của lòng tin.

Thứ hai, ASEAN không chỉ là một trung tâm sản xuất mà còn là một trung tâm đổi mới sáng tạo. Lợi thế lao động và vị trí địa lý đã đưa ASEAN trở thành một mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng trong kỷ nguyên số, tương lai không thuộc về những nền kinh tế chỉ biết sản xuất mà còn thuộc về những nền kinh tế biết sáng tạo. ASEAN không chỉ là nơi công nghệ được tiêu thụ mà phải trở thành nơi công nghệ được tạo ra, không chỉ là nơi các chuỗi cung ứng đi qua mà phải trở thành nơi các chuỗi giá trị được định hình.

“Điều đó đòi hỏi ASEAN phải đầu tư mạnh mẽ hơn cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và nguồn nhân lực chất lượng cao, tiến tới hình thành một hệ sinh thái công nghệ và số hóa mang bản sắc ASEAN – phản ánh giá trị của chính chúng ta, đồng thời đóng góp tích cực vào quá trình hình thành các chuẩn mực chung của thế giới”, Thủ tướng nói.

Thứ ba, Thủ tướng cho rằng ASEAN cần hướng tới không chỉ là một cộng đồng các quốc gia mà còn là một cộng đồng thực sự của người dân.

Thủ tướng nêu quan điểm, mục tiêu cuối cùng của mọi chiến lược phát triển không phải là những con số tăng trưởng mà là chất lượng cuộc sống người dân. Đổi mới nhưng làm gia tăng khoảng cách thì không phải là tiến bộ. Và tăng trưởng nhưng thiếu bao trùm thì không thể bền vững.

"Vì thế, một ASEAN thành công không chỉ được đo bằng GDP mà bằng cơ hội tạo ra cho thế hệ trẻ, vai trò trao cho phụ nữ, sự bảo vệ dành cho những nhóm dễ bị tổn thương, và mức độ để mỗi người dân đều cảm nhận đây chính là cộng đồng mình thực sự thuộc về", Thủ tướng Lê Minh Hưng nhìn nhận.

Cuối bài phát biểu, Thủ tướng khẳng định giá trị lớn nhất của ASEAN trong gần 60 năm qua là đã chứng minh cho thế giới rằng khác biệt không dẫn đến chia rẽ, thống nhất không triệt tiêu đa dạng, hội nhập không mất đi bản sắc. Giá trị lớn nhất của ASEAN trong những thập niên tới sẽ chứng minh rằng một cộng đồng đoàn kết và tự cường hoàn toàn có thể tham gia định hình tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh Việt Nam cam kết mạnh mẽ tiếp tục đồng hành cùng ASEAN bằng khát vọng kiến tạo tương lai, với tất cả con tim và khối óc, bởi tương lai của Việt Nam gắn liền với tương lai của ASEAN cũng như gắn liền với hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của cả khu vực.