Tín dụng chính sách: Dòng vốn nhân văn tạo nền tảng phát triển bền vững

Một phiên giao dịch tại cấp xã của Chi nhánh NHCSXH thành phố Huế. Ảnh: ST

Gần dân, sát dân, “cắm rễ” từ cơ sở

Sự ra đời của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) là một quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước nhằm thể chế hóa quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội trong suốt quá trình phát triển đất nước.

Việc tách tín dụng chính sách khỏi tín dụng thương mại không chỉ tạo ra một thiết chế tài chính đặc thù hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, mà còn hình thành một cơ chế hỗ trợ hiệu quả cho những nhóm đối tượng khó tiếp cận nguồn vốn trong nền kinh tế thị trường.

Trong hệ thống tài chính quốc gia, tín dụng chính sách ngày nay không chỉ dừng ở chức năng hỗ trợ giảm nghèo. Vai trò của mô hình này đã được mở rộng, trở thành công cụ kết nối giữa chính sách kinh tế và chính sách xã hội, góp phần bảo đảm ổn định chính trị - xã hội ngay từ cơ sở.

Thông qua mạng lưới hoạt động rộng khắp cả nước, nguồn vốn tín dụng chính sách đã hỗ trợ hàng triệu lượt hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách phát triển sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện nhà ở, nước sạch, vệ sinh môi trường và tiếp cận giáo dục.

Một trong những đặc thù của mô hình này là sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy, chính quyền địa phương trực tiếp chỉ đạo; các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác quản lý vốn; cộng đồng dân cư cùng tham gia giám sát; còn ngân hàng đảm nhiệm vai trò vận hành chuyên nghiệp.

Đặc biệt, mô hình giao dịch xã đã tạo ra một phương thức phục vụ gần dân, sát dân. Những điểm giao dịch không chỉ thực hiện nghiệp vụ cho vay, thu nợ mà còn trở thành nơi tuyên truyền chính sách, tư vấn sinh kế và tạo cầu nối giữa chính quyền với người dân.

Từ những khoản vay có giá trị không quá lớn, nhiều hộ gia đình đã có điều kiện mở rộng sản xuất, đầu tư chăn nuôi, trồng trọt, phát triển kinh tế hộ và nuôi con ăn học. Dòng vốn chính sách vì thế không chỉ hỗ trợ về mặt tài chính mà còn tạo động lực giúp người dân từng bước tự chủ kinh tế.

Lan tỏa hiệu quả, xây nền phát triển bền vững

Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy tín dụng chính sách đang phát huy hiệu quả rõ nét khi được triển khai đồng bộ với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Vốn tín dụng chính sách lan tỏa sâu rộng, đồng hành cùng người dân phát triển sinh kế, thoát nghèo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Ảnh: ST

Tại thành phố Huế, tín dụng chính sách xã hội được xác định là một trong những công cụ quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng nhân văn, bao trùm.

Đến tháng 4/2026, tổng dư nợ tín dụng chính sách trên địa bàn đạt hơn 6.229 tỷ đồng với hơn 105.000 khách hàng còn dư nợ. Nguồn vốn ưu đãi đã hỗ trợ hàng chục nghìn hộ dân phát triển sản xuất, tạo việc làm và cải thiện thu nhập; đồng thời góp phần thực hiện các chương trình về nhà ở xã hội, nước sạch và vệ sinh môi trường, giáo dục - đào tạo và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Văn Mạnh - Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, Trưởng Ban đại diện Hội đồng quản trị NHCSXH thành phố Huế, tín dụng chính sách xã hội không chỉ là giải pháp hỗ trợ giảm nghèo mà đã thực sự trở thành công cụ quan trọng để bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững, bao trùm”.

Đặc biệt, Thành phố Huế luôn xác định nâng cao chất lượng tín dụng chính sách là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị; trong đó chú trọng phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và cộng đồng dân cư trong quản lý, giám sát nguồn vốn.

Tại Quảng Trị, việc kiện toàn tổ chức và nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách cũng đang được triển khai quyết liệt. Đến nay, địa phương đã hoàn thành việc thành lập Ban đại diện Hội đồng quản trị NHCSXH tại 100% xã, phường, đặc khu.

Việc hoàn thiện hệ thống tổ chức ở cơ sở không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý mà còn tạo nền tảng để đưa hoạt động tín dụng chính sách đến gần hơn với người dân. Thực tế cho thấy, mô hình này đã góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, giám sát và sử dụng nguồn vốn.

Tính đến ngày 31/3/2026, tổng nguồn vốn tín dụng chính sách tại Quảng Trị đạt 12.769 tỷ đồng, tăng 6% so với cuối năm trước; tổng dư nợ đạt 12.671 tỷ đồng với hơn 158.000 khách hàng còn dư nợ.

Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, yêu cầu đặt ra đối với tín dụng chính sách không chỉ là mở rộng quy mô mà còn phải nâng cao chất lượng hoạt động. Điều này đòi hỏi sự kết hợp giữa quản trị hiện đại với việc duy trì hiệu quả mô hình phục vụ tại cơ sở nhằm bảo đảm mọi người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế, đều có thể tiếp cận nguồn vốn thuận lợi.

Hướng tới năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, tín dụng chính sách tiếp tục được xem là “lớp đệm” quan trọng giúp bảo đảm ổn định xã hội, bảo vệ thành quả phát triển và củng cố niềm tin của nhân dân.

Với sức lan tỏa sâu rộng và ý nghĩa nhân văn, tín dụng chính sách đã và đang đồng hành trong hành trình phát triển bền vững của mỗi địa phương. Mỗi đồng vốn ưu đãi được giải ngân không chỉ là nguồn lực tài chính mà còn là niềm tin, là động lực để người dân vươn lên, làm chủ cuộc sống và cùng chung tay xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển.