Triển khai xăng E10 toàn quốc: Lưu ý quan trọng cho chủ xe máy, ô tô đời cũ

Từ 1-6, Việt Nam triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc. Nhiều người dân vẫn băn khoăn về tác động của loại nhiên liệu này tới động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu cũng như độ bền phương tiện, đặc biệt với xe cũ.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội, đã có một số chia sẻ về những rủi ro có thể gặp phải khi sử dụng xăng sinh học E10.

Với xe trên 20 năm tuổi: Nên kiểm tra lại hệ thống nhiên liệu

. Phóng viên: Thưa ông, hiện nhiều người dân lo ngại xăng E10 có thể ảnh hưởng đến động cơ và tuổi thọ phương tiện. Dưới góc độ kỹ thuật, ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

+ PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Trước hết, cần nhìn nhận rằng với các dòng xe mới, từ khoảng năm 2000 trở lại đây, việc sử dụng xăng E10 không phải vấn đề mới. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã dùng E10 từ lâu nên các hãng xe cũng đã nghiên cứu để thích nghi với loại nhiên liệu này.

Như xe tôi đang đi ghi chữ E20, điều đó có nghĩa nhà sản xuất đã cam kết phương tiện có thể sử dụng được mức nhiên liệu tương ứng, xăng E20.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội.

Theo tôi, điều nguy hiểm nhất không phải do xăng E10, mà là sử dụng sai tiêu chuẩn nhiên liệu. Người tiêu dùng cần biết xe của mình thuộc chuẩn Euro 3, Euro 4 hay Euro 5 để lựa chọn nhiên liệu phù hợp, như vậy mới bảo vệ được động cơ cũng như chi phí sử dụng xe.

Ethanol là chất dung môi không ảnh hưởng đến các chi tiết cơ khí kim loại. Nó chủ yếu tác động đến các vật liệu phi kim như gioăng, phớt, cao su. Khi thay đổi thì các hãng phải làm được.

Với những xe quá cũ, đặc biệt các xe hơn 20 năm tuổi, nếu mở nắp bình xăng không thấy ghi chuẩn E nào thì chủ xe nên kiểm tra lại hệ thống nhiên liệu. Nhưng cần hiểu rằng việc kiểm tra, thay gioăng, ống dẫn hay bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu vốn dĩ cũng là yêu cầu định kỳ, kể cả không dùng E10.

Xăng E10 không tạo ra cặn mới, nhưng nên đổ xăng lượng vừa phải

. Một số người phản ánh dùng xăng sinh học dễ gây cặn hoặc tắc vòi phun. Điều này có đúng không?

+ Bản chất, ethanol có tính tẩy rửa nên có thể làm cặn bám trong bình xăng tan ra nhanh hơn và đi theo hệ thống nhiên liệu. Với ô tô đời mới, hệ thống bình nhiên liệu hiện nay tốt hơn nên hầu như không còn hiện tượng đóng cặn. Tuy nhiên, xe máy đời cũ vẫn có thể gặp tình trạng này nên người dùng cần lưu ý hơn trong giai đoạn đầu chuyển đổi.

Nói cách khác, E10 kích hoạt cho việc tan cặn nhanh hơn chứ không phải vì xăng E10 tạo ra cặn mới.

. Một lo ngại khác là ethanol có thể hút ẩm, ngậm nước và gây hỏng động cơ?

+ Đúng là ethanol có tính hút nước nên nếu bảo quản hoặc lưu thông nhiên liệu không tốt thì mật độ nước trong xăng có thể tăng lên, từ đó ảnh hưởng đến khả năng cháy. Tác động này thấy rõ hơn ở các xe dùng chế hòa khí đời cũ.

Tuy nhiên, cần khẳng định rằng việc hút nước hoàn toàn không gây hỏng hóc động cơ. Tình trạng tắc vòi phun nếu có chủ yếu là do cặn bẩn bị cuốn lên theo dòng nhiên liệu.

Theo tôi, ngoài việc đảm bảo tiêu chuẩn và quy chuẩn chất lượng nhiên liệu, cần tăng tốc độ lưu thông nhiên liệu để hạn chế nguy cơ ngậm nước. Về phía người dùng, nếu ít sử dụng xe thì nên đổ lượng xăng vừa phải, tránh để nhiên liệu tồn quá lâu trong bình.

Tùy chế độ vận hành, hiệu suất có thể khác nhau

. Vậy xăng E10 có khiến xe yếu hơn hoặc hao nhiên liệu hơn không, thưa ông?

+ Về hiệu suất khi đổ xăng sinh học, tôi từng phối hợp với Toyota thực hiện nghiên cứu với ba loại xăng RON95, E5-RON95 và E10-RON95.

Thí nghiệm cho thấy ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng nên công suất động cơ có thể giảm nhẹ. Nhưng ngược lại, ethanol có chỉ số octane cao hơn nên quá trình cháy lại tốt hơn. Vì vậy, tùy từng chế độ vận hành mà hiệu suất có thể khác nhau.

Kết quả thí nghiệm cho thấy mức chênh lệch công suất nằm trong khoảng cộng trừ 5%, còn mức tiêu hao nhiên liệu tăng khoảng 1–3% trong quá trình sử dụng.

Tôi nghĩ cần có các thử nghiệm với thiết bị chuyên dụng và điều kiện chuẩn thì mới đánh giá chính xác được, chứ không nên chỉ dựa vào cảm giác lái của người sử dụng.

Người dân vẫn băn khoăn về tác động của xăng sinh học E10 tới động cơ, đặc biệt với xe cũ. Ảnh: AH

Về an toàn cháy nổ, nhiệt độ bắt cháy của ethanol cao hơn xăng nên khả năng cháy của ethanol thấp hơn.

Bên cạnh đó, việc pha chế xăng sinh học hiện nay đều tuân thủ nghiêm ngặt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Sự kiểm soát chặt chẽ này đảm bảo nhiên liệu đạt độ an toàn tối đa khi vận hành, hoàn toàn không làm tăng nguy cơ cháy nổ nên người tiêu dùng có thể yên tâm.

. Từ góc nhìn chuyên gia, theo ông điều quan trọng nhất để triển khai E10 hiệu quả là gì?

+ Dưới góc độ kỹ thuật, tôi cho rằng các lo ngại hiện nay về E5 hay E10 không nằm ở bản chất công nghệ mà nằm ở chất lượng triển khai.

Điều quan trọng nhất là nhiên liệu phải đạt chuẩn, hạ tầng kiểm soát phải tốt và cần có sự đồng hành rõ ràng từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp xăng dầu cũng như các hãng xe. Khi đó, E10 có thể trở thành một bước chuyển đổi an toàn trong mục tiêu giảm phát thải và chuyển đổi xanh.

Thực tế, khi số lượng phương tiện tăng lên thì nhu cầu năng lượng cũng tăng theo. Vì vậy, Việt Nam cần có bức tranh tổng thể về cơ cấu năng lượng cho giao thông để phân bổ hợp lý các nguồn nhiên liệu, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động kế hoạch cung ứng trong dài hạn.

. Xin cảm ơn ông.