UAV xâm nhập khu bay: Không thể xem nhẹ nguy cơ uy hiếp an toàn hàng không

Liên tiếp trong các ngày 6 và 7-6, các vụ việc thiết bị bay không người lái (UAV, drone) và diều xuất hiện gần khu vực hoạt động của Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài và Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi đã khiến hàng chục chuyến bay bị ảnh hưởng. Những sự cố này không chỉ gây gián đoạn khai thác mà còn cho thấy nguy cơ ngày càng hiện hữu đối với an toàn hàng không, đòi hỏi các giải pháp quản lý quyết liệt và đồng bộ hơn.

UAV xuất hiện gần khu vực sân bay đã gây nguy cơ mất an toàn bay. (Ảnh minh họa)

UAV xuất hiện gần khu vực sân bay đã gây nguy cơ mất an toàn bay. (Ảnh minh họa)

Liên tiếp xảy ra sự cố, hàng chục chuyến bay bị ảnh hưởng

Trong hai ngày 6 và 7-6, hoạt động khai thác tại các sân bay Nội Bài và Cát Bi liên tục bị gián đoạn bởi sự xuất hiện của các vật thể bay trái phép.

Tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, ngày 6-6, hoạt động của drone khiến 28 chuyến bay bị ảnh hưởng. Trong đó, 8 chuyến bay chuẩn bị khởi hành phải dừng chờ tại điểm chờ đường cất, hạ cánh, còn 20 chuyến bay đến phải bay chờ trên không. Sang ngày 7-6, hoạt động thả diều trong khu vực cất cánh tiếp tục khiến 7 chuyến bay chuẩn bị khởi hành phải tạm dừng.

Tại Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi, tối 7-6, diều sáo gắn đèn xuất hiện gần khu vực hoạt động bay đã khiến hai chuyến bay đến phải chuyển hướng tới sân bay dự bị và một chuyến bay chuẩn bị cất cánh bị ảnh hưởng.

Đáng lo ngại, nhiều tổ lái đã trực tiếp quan sát thấy diều hoặc vật thể bay trong quá trình cất cánh. Đây là giai đoạn nhạy cảm nhất của chuyến bay, khi chỉ một va chạm với vật thể bay cũng có thể gây hư hỏng động cơ, kính buồng lái hoặc các hệ thống quan trọng của tàu bay.

Ngay sau khi nhận được thông tin, Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân Nội Bài đã kích hoạt quy trình khẩn cấp, tạm dừng cho tàu bay cất cánh, phối hợp với các lực lượng chức năng xác minh hiện trường và xử lý nguy cơ. Chỉ sau khi bảo đảm không còn vật thể bay xuất hiện trong khu vực cấm bay, hoạt động khai thác mới được khôi phục bình thường.

Điều đáng chú ý là các vụ việc liên quan đến UAV không còn là hiện tượng đơn lẻ. Từ cuối năm 2025 đến nay, nhiều sân bay lớn trên cả nước như Đà Nẵng, Thọ Xuân... cũng đã ghi nhận tình trạng drone xuất hiện trái phép gần khu vực hoạt động bay. Trước diễn biến phức tạp này, Cục Hàng không Việt Nam đã tổ chức cuộc họp chuyên đề đánh giá tình hình và các biện pháp xử lý UAV ảnh hưởng đến hoạt động bay tại các cảng hàng không.

Theo phản ánh của các hãng hàng không, những sự cố tưởng như nhỏ lẻ lại có thể kéo theo hậu quả lớn. Chỉ cần một chuyến bay phải bay chờ, chuyển hướng hoặc tạm dừng khai thác cũng làm phát sinh chi phí nhiên liệu, nhân lực, đồng thời gây ảnh hưởng dây chuyền đến lịch khai thác toàn mạng bay. Nghiêm trọng hơn, nguy cơ mất an toàn hàng không luôn hiện hữu nếu xảy ra va chạm giữa tàu bay và các vật thể bay trái phép.

Siết quản lý UAV, ngăn nguy cơ từ sớm

Theo quy định hiện hành, khu vực cảng hàng không, sân bay và vùng phụ cận thuộc phạm vi kiểm soát nghiêm ngặt đối với các hoạt động bay. Trong đó, khu vực trong bán kính 8km quanh cảng hàng không, sân bay là vùng cấm bay tuyệt đối. Mọi hoạt động sử dụng thiết bị bay không người lái trong khu vực này nếu không được cấp phép đều tiềm ẩn nguy cơ đe dọa trực tiếp đến an toàn hàng không. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm cũng như các quy định pháp luật liên quan đến việc sử dụng UAV, flycam hay thả diều gần sân bay.

Tại Nội Bài, công tác tuyên truyền đang được triển khai tại các xã, phường giáp ranh sân bay gồm: Nội Bài, Sóc Sơn, Đa Phúc, Thư Lâm (Hà Nội) và phường Phúc Yên (tỉnh Phú Thọ) thông qua hệ thống truyền thanh, tờ rơi và các nền tảng mạng xã hội. Theo bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Phó Giám đốc Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, nâng cao nhận thức cộng đồng là giải pháp căn cơ nhằm phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

Các lực lượng chức năng tại Nội Bài thường xuyên kiểm tra, tuyên truyền đến trẻ em về nguy cơ thả diều gần sân bay. Ảnh: NIA.

Các lực lượng chức năng tại Nội Bài thường xuyên kiểm tra, tuyên truyền đến trẻ em về nguy cơ thả diều gần sân bay. Ảnh: NIA.

Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng UAV, flycam hoặc các thiết bị bay tương tự khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt nghiêm khắc và bị tịch thu phương tiện theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, dù đã tăng cường công tác tuyên truyền song vi phạm vẫn xảy ra.

Ở góc độ doanh nghiệp vận tải hàng không, đại diện Vietnam Airlines cho biết các vụ việc vật thể bay xâm nhập trái phép khu vực sân bay không chỉ gây chậm, hủy hoặc chuyển hướng chuyến bay mà còn tạo ra hiệu ứng dây chuyền ảnh hưởng tới hàng nghìn hành khách, làm gia tăng chi phí khai thác và tác động tiêu cực đến chất lượng dịch vụ.

Đại diện Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) cho biết sẽ tiến hành đánh giá và nâng cấp quy trình xử lý UAV không phép để phù hợp với thực tiễn khai thác hiện tại. Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, nghiệp vụ, việc ngăn chặn hiện tượng này từ gốc rễ thông qua nâng cao nhận thức cộng đồng là rất quan trọng. Mục tiêu cốt lõi là giúp người dân, đặc biệt là giới trẻ, hiểu rõ mức độ nguy hiểm của việc sử dụng thiết bị bay không người lái sai quy định đối với an toàn hàng không quốc gia.

Hiện nay, pháp luật Việt Nam đã quy định rõ mọi hoạt động của UAV và các phương tiện bay siêu nhẹ, bao gồm flycam, đều phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép trước khi thực hiện. Hành vi tự ý bay không phép vào khu vực cấm hoặc gần sân bay sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Hồ Minh Tấn nhìn nhận, hoạt động của UAV và diều nêu trên vẫn có thể lặp lại, dẫn đến một số chuyến bay bị ảnh hưởng đến khai thác và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hoạt động bay đặc biệt tại thời điểm hoạt động bay mùa cao điểm, dịp nghỉ Hè đối với học sinh có thể gia tăng hoạt động thả diều và các vật thể bay khác.

An toàn hàng không phải được bảo đảm an toàn tuyệt đối. Ảnh: Phan Công

An toàn hàng không phải được bảo đảm an toàn tuyệt đối. Ảnh: Phan Công

Để ngăn chặn các vụ việc tương tự, Cục Hàng không Việt Nam đã kiến nghị tăng cường tuyên truyền về Luật Phòng không nhân dân và Nghị định số 288/2025/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý tàu bay không người lái và các vật thể bay khác. Đồng thời, đề nghị các địa phương có sân bay phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng trong việc phát hiện, xác minh và xử lý các trường hợp vi phạm.

Trong bối cảnh nhu cầu đi lại bằng đường hàng không đang bước vào giai đoạn cao điểm hè, việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động của UAV, flycam và các vật thể bay khác không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Chỉ khi ý thức tuân thủ pháp luật được nâng cao và các biện pháp quản lý được triển khai đồng bộ, nguy cơ uy hiếp an toàn bay từ các vật thể bay trái phép mới có thể được ngăn chặn hiệu quả, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hoạt động hàng không dân dụng.

Lương Ninh Giang

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/uav-xam-nhap-khu-bay-khong-the-xem-nhe-nguy-co-uy-hiep-an-toan-hang-khong-1159635.html