V.League - Định vị lại giá trị của cầu thủ Việt

Tuy nhiên, thực tế những mùa giải gần đây cho thấy, môi trường cạnh tranh khốc liệt đang buộc cầu thủ nội thay đổi tiêu chuẩn chuyên môn để tồn tại. Khi vị trí không còn được bảo đảm bằng cơ chế, giá trị của cầu thủ nội cũng dần được định vị lại bằng năng lực thực chất.

Đình Bắc (bên phải) là cầu thủ nội ghi bàn nhiều nhất V-League 2025-2026 tính tới thời điểm này. Ảnh: Ngọc Tú

Dấu hiệu tích cực từ sự bứt phá của cầu thủ nội

Khi V.League 2025-2026 bước vào giai đoạn cuối mùa, cuộc đua Vua phá lưới tiếp tục cho thấy ưu thế của các ngoại binh. Alan Grafite (Công an Hà Nội) đang dẫn đầu với 15 bàn thắng, tiếp theo là Lucao (Thể Công Viettel) với 11 pha lập công. Tuy nhiên, Nguyễn Đình Bắc với 10 bàn thắng đang trở thành điểm nhấn đáng chú ý. Sau nhiều mùa giải danh hiệu ghi bàn gần như thuộc về ngoại binh hoặc cầu thủ nhập tịch, sự hiện diện của một tiền đạo nội trong nhóm cạnh tranh trực tiếp cho thấy, cầu thủ Việt đang dần tạo được vị thế rõ nét hơn tại V.League.

Trong 7 mùa giải gần đây, danh sách Vua phá lưới V.League gần như là cuộc cạnh tranh riêng của các chân sút ngoại như: Oseni, Rimario Gordon, Rafaelson hay Bruno Cunha. Ngay cả Nguyễn Tiến Linh, tiền đạo nội duy trì phong độ ổn định bậc nhất nhiều năm qua, cũng chỉ nằm trong nhóm bám đuổi. Điều đó phản ánh thực tế quen thuộc của bóng đá Việt Nam: Phần lớn câu lạc bộ xây dựng hàng công xoay quanh ngoại binh, nhất là ở những vị trí đòi hỏi khả năng tì đè, hoạt động độc lập và duy trì hiệu suất ghi bàn cao.

Nhiều mùa giải trước, giới hạn số lượng ngoại binh phần nào giúp cầu thủ nội duy trì vị trí tại V.League, đặc biệt ở những câu lạc bộ không có chiều sâu lực lượng. Tuy nhiên, vài năm gần đây, môi trường cạnh tranh đã thay đổi rõ rệt khi chất lượng ngoại binh được nâng lên, cầu thủ nhập tịch xuất hiện nhiều hơn và nhóm Việt kiều bắt đầu tạo dấu ấn chuyên môn. Sự thay đổi này thể hiện rõ nhất ở hàng công - khu vực vốn nhiều năm gần như thuộc về các ngoại binh.

Trong bối cảnh phần lớn các câu lạc bộ vẫn ưu tiên sử dụng tiền đạo ngoại ở vai trò trung phong, việc Nguyễn Đình Bắc duy trì chuỗi 6 trận liên tiếp ghi bàn tại V.League 2025-2026 trở thành diễn biến đáng chú ý. Không chỉ Nguyễn Đình Bắc, V.League 2025-2026 còn chứng kiến nhiều cầu thủ Việt tạo dấu ấn rõ nét tại các đội bóng có tham vọng. Hoàng Đức đã có 7 bàn thắng cho Ninh Bình, Quang Hải ghi 6 bàn trong màu áo Công an Hà Nội, còn Văn Vĩ trở thành một trong những nội binh có hiệu suất ổn định nhất của Nam Định với 5 pha lập công... Những con số này cho thấy, cầu thủ nội đang dần được nhìn nhận bằng năng lực cạnh tranh thực tế thay vì lợi thế quota.

Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) Trần Quốc Tuấn nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu của bóng đá nước ta là nâng chuẩn hệ thống bóng đá chuyên nghiệp trong nước để tạo nền tảng cho các mục tiêu dài hạn của đội tuyển quốc gia.

Giải bài toán cân bằng lực lượng

Thực tế cho thấy, cầu thủ Việt không thua kém quá nhiều về kỹ thuật cá nhân ở cấp độ khu vực. Tuy nhiên, khi bước ra sân chơi châu Á, hạn chế về cường độ vận động, khả năng tranh chấp và thích nghi với mật độ thi đấu cao vẫn là vấn đề thường được các huấn luyện viên và chuyên gia nhắc tới. Bởi vậy, việc nâng chất lượng môi trường cạnh tranh tại V.League được xem là một trong những điều kiện quan trọng để cầu thủ nội cải thiện năng lực thi đấu đỉnh cao.

Việc U17 Việt Nam giành vé dự U17 World Cup 2026 mới đây tiếp tục mở ra kỳ vọng cho bóng đá trẻ Việt Nam. Tuy nhiên, bài toán lớn nhất vẫn nằm ở giai đoạn chuyển tiếp từ 17 đến 22 tuổi - thời điểm cầu thủ bắt đầu cạnh tranh vị trí tại V.League. Bóng đá Việt Nam từng sở hữu nhiều thế hệ trẻ giàu tiềm năng nhưng không phát triển đúng kỳ vọng khi bước lên môi trường chuyên nghiệp, phần lớn vì thiếu cạnh tranh thực chất.

Bởi vậy, áp lực khi cầu thủ nội phải cạnh tranh sòng phẳng với ngoại binh chưa hẳn là tín hiệu tiêu cực. Ngược lại, chính sức ép ấy đang buộc cầu thủ Việt thay đổi tiêu chuẩn chuyên môn của mình. Trong bối cảnh Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) đang lấy ý kiến tăng số lượng ngoại binh từ mùa giải 2026-2027, áp lực này chắc chắn sẽ còn lớn hơn.

Theo đề xuất của VPF, các câu lạc bộ dự V.League có thể đăng ký tối đa 5 ngoại binh và sử dụng 4 cầu thủ nước ngoài cùng lúc trên sân từ mùa giải 2026-2027, trong khi các đội dự đấu trường châu lục được đăng ký tới 8 ngoại binh.

So với V.League, Thai League đang lựa chọn hướng đi cởi mở hơn trong chính sách ngoại binh khi cho phép các câu lạc bộ đăng ký tối đa 7 ngoại binh từ mùa 2025-2026. Dù vậy, bóng đá Thái Lan vẫn duy trì được lực lượng nội binh chất lượng nhờ hệ thống đào tạo bài bản và “đầu ra” cho cầu thủ nội. Nhiều tuyển thủ Thái Lan đủ khả năng thi đấu tại J.League hoặc K.League, qua đó tích lũy kinh nghiệm trong môi trường cạnh tranh cao hơn. Tại Premier League, tỷ lệ ngoại binh còn lớn hơn nhưng bóng đá Anh vẫn duy trì nguồn cầu thủ nội ổn định nhờ cơ chế “homegrown”, buộc các câu lạc bộ phải có tối thiểu 8 cầu thủ được đào tạo trong nước của danh sách đăng ký.

Trong khi đó, bóng đá Việt Nam hiện chưa có cơ chế phát triển cầu thủ nội theo hướng dài hạn. Vì vậy, vấn đề không nằm hoàn toàn ở số lượng ngoại binh, mà ở khả năng tạo ra một hệ thống đào tạo, thi đấu và cạnh tranh đủ tốt để cầu thủ nội phát triển song song với quá trình nâng chất lượng giải đấu. V.League vì thế không còn chỉ là câu chuyện thành tích của các câu lạc bộ.

Trong bối cảnh bóng đá Việt Nam hướng tới mục tiêu cạnh tranh ở sân chơi châu lục và vòng loại World Cup, đây cũng là nơi định hình năng lực thực tế của cầu thủ nội trong môi trường bóng đá chuyên nghiệp ngày càng khốc liệt.