'Vàng thau lẫn lộn' thị trường cây giống
Sở hữu những điều kiện lý tưởng để trở thành 'thủ phủ' nông nghiệp công nghệ cao của cả nước, thế nhưng thị trường cây giống tại Lâm Đồng lại đang rơi vào tình trạng 'vàng thau lẫn lộn'. Sự thiếu hụt trầm trọng nguồn giống có bản quyền, kết hợp với thói quen giao thương truyền miệng đang trở thành rào cản lớn, kìm hãm khát vọng vươn tầm quốc tế của nông sản.
Vườn hoa cúc trồng từ giống nuôi cấy mô
Mua bán cây giống bằng... niềm tin
Lâm Đồng hiện là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về quy mô sản xuất nông nghiệp. Thống kê năm 2025 cho thấy, riêng diện tích trồng hoa của tỉnh đã đạt 10.908 ha, cung ứng ra thị trường hơn 4,4 tỷ cành mỗi năm. Các cây trồng chủ lực khác cũng sở hữu quy mô ấn tượng khi rau các loại trên 90.000 ha, cà phê trên 300.000 ha và cây ăn quả trên 110.000 ha.
Tuy nhiên, đối lập với quy mô canh tác khổng lồ ấy là một bức tranh thị trường cây giống vô cùng manh mún. Khảo sát thực tế cho thấy, một bộ phận lớn nông dân khi mua cây giống vẫn phó mặc hoàn toàn vào cảm quan bề ngoài và kinh nghiệm. “Cứ nhìn thấy cây nào khỏe mạnh, thân to, lá xanh tốt là mua. Còn nguồn gốc xuất xứ, quy trình lai tạo hay tính pháp lý của giống thì hầu như chúng tôi không quan tâm”, chị Nguyễn Thị Phương, nông dân trồng hoa tại làng hoa Đa Thiện bộc bạch.
Sự thiếu minh bạch về cây giống này bắt nguồn từ việc hệ thống cơ sở sản xuất cây giống tại địa phương chưa đáp ứng đủ cả về số lượng lẫn sự đa dạng về giống. Nhiều nơi tự tạp giao giống từ hạt hoặc nhân nuôi cấy mô quy mô nhỏ rồi đem bán. Đáng ngại hơn, hiện nay, hầu hết các giao dịch chủ yếu dựa vào sự giới thiệu, quen biết mà bỏ qua giấy tờ pháp lý. Từ hoa thương phẩm, rau màu cho đến các cây công nghiệp, cây ăn quả giá trị cao (cà phê, sầu riêng) đều đang phụ thuộc vào nguồn giống trôi nổi.
Ngay cả với những dòng hoa cao cấp như: địa lan hay lan hồ điệp, giới chơi hoa nhiều nơi cũng chủ yếu vẫn tự làm giống hoặc rỉ tai nhau các địa chỉ mua giống bằng kinh nghiệm. Hậu quả là tình trạng thoái hóa giống ở một số loại rau, hoa, làm sụt giảm cả năng suất lẫn chất lượng nông sản.
Bản quyền giống cây trồng chính là điều kiện bắt buộc để nông sản bước ra thị trường toàn cầu
Giống bản quyền - điểm nghẽn xuất khẩu
Trong dòng chảy hội nhập, bản quyền giống cây trồng chính là điều kiện bắt buộc để nông sản bước ra thị trường toàn cầu. Nhìn vào bức tranh chung, 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau, quả của Việt Nam đạt gần 2,06 tỷ USD - một con số minh chứng cho dư địa quốc tế khổng lồ. Thế nhưng, ngành hoa Lâm Đồng dù dẫn đầu cả nước về ứng dụng công nghệ cao, hiện mới chỉ xuất khẩu được trung bình khoảng 400 triệu cành, lá và cây giống mỗi năm (mang về gần 70 triệu USD), chiếm tỷ lệ khiêm tốn 10 - 11% tổng sản lượng.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân cốt lõi của nghịch lý này là sự thiếu hụt trầm trọng các giống mới có bản quyền quốc tế. Nguồn giống chất lượng cao sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng chưa đầy 3% nhu cầu; 97 - 98% lượng giống còn lại tuy được cung ứng nội tỉnh nhưng phần lớn là tự nhân bản, vi phạm bản quyền.
Mỗi năm, tỉnh phải nhập khẩu khoảng 1,6 - 2,9% lượng giống, tập trung ở phân khúc hoa cắt cành cao cấp (cúc, cát tường, lily, hồng, tulip...) nhằm đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu. Trong khi các công ty lớn nhập khẩu chính ngạch, thì nhiều doanh nghiệp nhỏ và hộ dân lại tìm đến giống nhập lậu (chủ yếu qua đường tiểu ngạch). Việc sử dụng nguồn giống không rõ ràng, không được cấp phép đã trực tiếp tước bỏ cơ hội xuất khẩu, khiến nông sản Lâm Đồng loay hoay ở thế chỉ phục vụ trong nước thay vì vươn ra quốc tế.
Hoa địa lan Đà Lạt có giá trị cao, đẹp nhưng do bản quyền về giống nên rất ít cơ sở sản xuất có thể xuất khẩu ra thị trường nước ngoài.
Trên thị trường, cây giống bản quyền vẫn đang được duy trì bởi những doanh nghiệp tiên phong như: Dalat Hasfarm, Rừng Hoa, LangBiang... Đây là những đơn vị hiếm hoi tuân thủ nghiêm túc quy định của Liên minh Quốc tế về bảo vệ giống cây trồng mới (UPOV) khi nhập khẩu giống từ Hà Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Tuy nhiên, để thị trường cây giống Lâm Đồng hết cảnh “vàng thau lẫn lộn”, sự nỗ lực đơn độc của các doanh nghiệp lớn là chưa đủ. Đại diện một doanh nghiệp Nhật Bản tại hội thảo về nông nghiệp mới đây đã nhấn mạnh, việc thử nghiệm, thuần hóa và phát triển nguồn giống gốc ngoại nhập thành công nghệ của riêng Việt Nam là nhiệm vụ chiến lược để xây dựng nền nông nghiệp thế hệ mới.
Để làm được điều đó, nguyện vọng của cộng đồng doanh nghiệp và người nông dân là mong muốn các cơ quan quản lý cần đơn giản hóa thủ tục cấp phép, hỗ trợ nhập khẩu thử nghiệm các dòng giống gốc để đánh giá sự thích nghi, từ đó giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn giống lậu không bản quyền. Đổi mới và minh bạch hóa thị trường cây giống chính là chìa khóa cốt lõi để nông sản khẳng định vị thế bền vững trên bản đồ nông nghiệp thế giới.
Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/vang-thau-lan-lon-thi-truong-cay-giong-446861.html
Tin nóng
Các chuyên gia cho rằng thị trường bất động sản giai đoạn tới sẽ phân hóa rất mạnh, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển từ đầu cơ ngắn hạn sang đầu tư dài hạn.
Ngày 9/6, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.151 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn, tính đến 9h sáng giá mua - bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 8-20 đồng so với phiên trước.
Lãi suất vay nợ đang tăng mạnh tại nhiều nền kinh tế phát triển, từ Mỹ, châu Âu đến Nhật Bản, khiến gánh nặng nợ công ngày càng lớn và thu hẹp dư địa ngân sách của các chính phủ trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế suy yếu.
Chính phủ đã ban hành Nghị định 202/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định về lệ phí trước bạ, trong đó tiếp tục áp dụng mức thu 0% lệ phí trước bạ lần đầu đối với ô tô điện chạy pin đến hết năm 2030.
ASML mới đây đã vượt qua kỷ lục 650 tỷ USD để trở thành doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất từng được ghi nhận tại châu Âu, theo Tom's Hardware...
Thành công của đảo quốc này có sự đóng góp không nhỏ của năng lực tiếng Anh xuất sắc của toàn dân, vì sao người Singapore nói tiếng Anh tốt đến vậy?
Tin mới
Giảm lãi suất, đẩy vốn vào nền kinh tế là những giải pháp Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 9 đang áp dụng để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố.
Ngày 08/6/2026, Đoàn công tác của Cục Quản lý Thi hành án dân sự do đồng chí Phan Huy Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Thi hành án dân sự làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Thi hành án dân sự tỉnh Phú Thọ nhằm kiểm tra, đôn đốc, nắm bắt tình hình thực tiễn, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của địa phương.
Ban Vận động thành lập Liên đoàn Pickleball thành phố Hà Nội được giao nhiệm vụ hoàn chỉnh hồ sơ xin phép thành lập Liên đoàn để trình cơ quan nhà nước phê duyệt.
Ô tô điện chạy pin sẽ nộp lệ phí trước bạ lần đầu với mức thu là 0% đến hết 2030.
Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng giúp sản phẩm OCOP của Thanh Hóa mở rộng thị trường, tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng và từng bước tham gia sâu hơn vào hệ thống phân phối hiện đại. Đến nay, hơn 300 sản phẩm OCOP của tỉnh đã hiện diện trên các sàn thương mại điện tử lớn, trong khi toàn bộ sản phẩm còn hiệu lực đều được gắn mã truy xuất nguồn gốc.
Trong nhiều năm qua, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là một chính sách an sinh xã hội quan trọng của Đảng và Nhà nước, góp phần cải thiện đời sống nhân dân, nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực đặc biệt khó khăn. Bước sang giai đoạn 2026-2030, cơ chế quản lý Chương trình có nhiều đổi mới theo hướng phân cấp, tích hợp nguồn lực và lấy hiệu quả thực chất làm trung tâm.
Biển không chỉ là nguồn tài nguyên thiên nhiên mà đang được xác định là không gian phát triển chiến lược, động lực tăng trưởng mới của đất nước. Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình phát triển, kinh tế biển được kỳ vọng trở thành một trong những trụ cột quan trọng góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Giá bạc hôm nay (9/6) ghi nhận diễn biến trái chiều trên thị trường trong nước khi các doanh nghiệp điều chỉnh theo những xu hướng khác nhau. Trong khi đó, giá bạc thế giới tiếp tục tăng mạnh, tiến sát ngưỡng 69 USD/ounce nhờ nhu cầu trú ẩn gia tăng và triển vọng tiêu thụ công nghiệp vẫn duy trì tích cực.