Vì sao bóng đá Việt Nam chưa thể bứt phá?

Tác giả: Đặng Hoàng

Bóng đá Việt Nam (1896-2025): Ký ức và khát vọng

Cuốn sách khắc họa chặng đường hơn một thế kỷ của môn thể thao vua tại Việt Nam. Sách đi từ cuộc lật đổ của người Việt trước bóng đá thực dân Pháp, thế hệ cầu thủ Thể Công trưởng thành trong chiến tranh đến danh hiệu Á quân U23 châu Á 2018, vô địch AFF Cup 2018, tứ kết Asian Cup 2019 và lần đầu tiên góp mặt ở vòng loại cuối cùng World Cup 2022, huy chương vàng SEA Games 33.

Vì sao bóng đá Việt Nam chưa thể bứt phá?

Sau hơn hai thập kỷ làm bóng đá chuyên nghiệp, câu hỏi về hướng đi phù hợp vẫn còn bỏ ngỏ.

VFF và VPF đã tổ chức không biết bao nhiêu chuyến đi để quan sát, giao lưu, học hỏi các nền bóng đá chuyên nghiệp hàng đầu từ châu Á qua châu Âu, nhưng 1/4 thế kỷ đã trôi qua kể từ khi chuyển từ bóng đá thời bao cấp qua bán chuyên nghiệp, rồi chuyên nghiệp, bóng đá Việt Nam vẫn loay hoay chưa tìm được lộ trình với kế hoạch, chiến lược rõ ràng để phát triển. Thật đáng tiếc khi đến nay chúng ta vẫn luẩn quẩn, chưa học được mô hình bóng đá chuyên nghiệp nào để áp dụng phù hợp với đất nước, con người Việt Nam.

Ở đây, tôi không nói về những nền bóng đá châu Âu hàng đầu thế giới như Anh, Tây Ban Nha, Đức, Pháp, Ý vì quá tầm với, họ giống như là những học vị tiến sĩ, còn trình độ bóng đá Việt Nam vẫn còn là tiểu học.

Tôi cũng không nói đến hiện tượng của bóng đá thế giới trong hai năm qua là Mỹ, đặc biệt là Saudi Arabia với cách làm đổ tiền tấn cũng không phải là mô hình để bóng đá Việt Nam đi theo.

Còn Mỹ thì có một ông chủ nổi lên là danh thủ David Beckham, với "siêu sao của các siêu sao" Messi, vừa tổ chức thành công FIFA Club World Cup 2025 phiên bản mới 32 đội tham dự, chính thức trở thành một "mỏ vàng" cho FIFA, mang về doanh thu khổng lồ hai tỷ USD, chi tiền thưởng khủng cho các đội tham dự lên đến một tỷ USD. Tất cả đã khẳng định vị thế của tổ chức này như một thương hiệu toàn cầu. Chắc chắn là không thực tế với bóng đá Việt Nam nếu bàn đến chuyện học mô hình từ Mỹ.

Tôi chọn và phác họa về hai nền bóng đá hàng đầu châu Á là Nhật Bản, Hàn Quốc và Uzbekistan - nền bóng đá quen thuộc với Việt Nam từ trận chung kết U23 châu Á 2018 - họ đã sớm đoạt vé dự vòng chung kết World Cup 2026 sau vòng loại thứ ba World Cup 2026 khu vực châu Á.

Với Thái Lan, tôi chỉ nói sơ qua. Vì Thái Lan tuy hơn rất nhiều mặt so với mặt bằng chung Đông Nam Á, nhưng về thành tích cao nhất ở vòng loại World Cup cũng như muốn vươn ra tầm cao châu Á thì cũng chưa hơn được Việt Nam. Indonesia thì học từ những điều chưa được của Thái Lan, Việt Nam để có cách làm mới, định hướng mới khiến bóng đá khu vực cũng như là châu Á phải nhắc đến nhiều về sự vươn lên của họ.